ads.txt Nedir? Yayıncılar İçin Kurulum Rehberi

ads.txt nedir sorusunun kısa cevabı şudur: bir yayıncının kendi alan adında yayınladığı, sitesinin reklam envanterini hangi şirketlerin satmaya yetkili olduğunu listeleyen herkese açık bir metin dosyasıdır. Ad açılımı "Authorized Digital Sellers", yani yetkili dijital satıcılardır. Dosyayı IAB Tech Lab tanımlamıştır ve reklam satın alan sistemler yetkisiz satıcıları ayıklamak için bu dosyaya bakar.

Bu rehber, dosyanın yapısını, kurulumunu, sık görülen hataları ve denetim alışkanlığını anlatır. Teknik ayrıntıları IAB Tech Lab belirtiminin 1.1 sürümüne göre yazdık; belirtim zamanla güncellenebileceği için uygulamadan önce güncel sürümü kontrol etmelisiniz.

ads.txt Nedir ve Hangi Sorunu Çözer

Programatik reklam satışında bir reklamın sitenizde gösterilmesi, araya birden fazla sistemin girmesiyle gerçekleşebilir. Bu zincirde kimin gerçekten sizin adınıza sattığı her zaman net değildir. Sahte satıcılar, sizin alan adınızı kullanıyormuş gibi görünerek envanter satabilir; reklamveren de bunun sizin alanınız olduğunu sanabilir.

ads.txt dosyası bu belirsizliği azaltır. Yayıncı, dosyada "şu sistemlerdeki şu hesapların bana ait olduğunu veya benim yetkilendirdiğim kişilere ait olduğunu" bildirir. Alıcı sistem, bir satış isteği geldiğinde bu listeye bakar ve listede olmayan satıcıyı güvenilir saymayabilir.

Dosyanın çözdüğü sorunlar:

• Yetkisiz kişilerin sitenizin adıyla envanter satması riski.
• Reklam alıcılarının doğru satıcıyı doğrulayamaması.
• Yayıncının kendi satış kanallarını görünür ve denetlenebilir tutma ihtiyacı.

Dosya bir SEO aracı değildir; amacı reklam zincirinde şeffaflıktır. Programatik satışın doğrudan satıştan farkını merak ediyorsanız doğrudan ve programatik reklam farkı yazımıza bakın.

Dosyanın Yapısı ve Alanları

ads.txt, düz metin bir dosyadır ve her satırı tek bir kaydı ifade eder. Kayıtlar virgülle ayrılmış alanlardan oluşur. Belirtime göre alanlar şu sırayla yazılır:

1. Reklam sisteminin alan adı: Satıcının kullandığı reklam sisteminin ya da borsasının kanonik alan adı.
2. Yayıncı hesap kimliği: Bu sistemde sizin ya da yetkili ettiğiniz tarafın hesabını tanımlayan kimlik.
3. İlişki türü: DIRECT veya RESELLER değerlerinden biri.
4. Sertifika yetkilisi kimliği: İsteğe bağlı dördüncü alan. Belirtim bu alanın ileride kaldırılabileceğini belirtir.

Bir satır, yer tutucularla şöyle görünür: reklam-sistemi.example, HESAP-KIMLIGI, DIRECT, SERTIFIKA-KIMLIGI. Burada alan adı ve kimlikler uydurmadır; kendi dosyanızda bu değerleri reklam ortağınızın verdiği bilgilerle değiştirirsiniz.

Dosyada ayrıca yorum satırları kullanılabilir. # işaretiyle başlayan satırlar yoksayılır; bir satırın ortasındaki # işaretinden sonraki kısım da yorum sayılır. Yorum, kaydın neden eklendiğini not etmek için kullanışlıdır.

Kayıtlara ek olarak değişken satırları da bulunur. Biçimleri DEĞİŞKEN=DEĞER şeklindedir. Belirtimde CONTACT, SUBDOMAIN, INVENTORYPARTNERDOMAIN, OWNERDOMAIN ve MANAGERDOMAIN gibi değişkenler tanımlanmıştır. Bunların çoğu isteğe bağlı veya duruma göre önerilen alanlardır.

Direkt ve Aracı Satıcı İlişkisi

İlişki türü alanı, dosyanın en önemli bilgisini taşır: bu hesabı kim kontrol ediyor?

• DIRECT: Yayıncı, ikinci alandaki hesabı doğrudan kontrol eder. Genellikle reklam sistemiyle doğrudan bir iş sözleşmesi vardır.
• RESELLER: Yayıncı, hesabı kontrol etme yetkisini başka bir tarafa vermiştir. Bu taraf envanteri yeniden satabilir.

Belirtime göre bu alan büyük küçük harf duyarsız yorumlanır; yani direct ve DIRECT aynı kabul edilir. Gelecekte başka değerlerin eklenebileceği de belirtimde yer alır.

Şöyle bir durumu düşünün: küçük bir haber sitesi, reklam gelirini bir aracı şirket üzerinden yönetiyor ve aracı şirketin kendi hesabını siteden bağımsız kullandığını biliyor. Bu kurgusal durumda aracı şirketin hesabı RESELLER olarak, sitenin doğrudan sözleşme yaptığı bir reklam sisteminin hesabı ise DIRECT olarak yazılır. Yanlış etiketleme, alıcıların zinciri yanlış okumasına yol açar.

İlişkiyi doğru yazmak için reklam ortağınızdan, kendi dosyanıza eklenecek satırı yazılı olarak istemek en güvenli yoldur. Satırı kendiniz tahmin ederek yazmayın.

Aracı zincirini anlamak için sellers.json dosyası da yararlıdır. Belirtim, sertifika kimliği bildiriminin yerini sellers.json içindeki tanımlayıcıların aldığını belirtir. Yani ads.txt yayıncı tarafının listesi, sellers.json ise reklam sisteminin kendi satıcı listesidir; ikisi birlikte okunduğunda zincir daha net görünür.

Kurulum: Nereye, Hangi Biçimde Yüklenir

Dosya, sitenizin kök alan adının /ads.txt yoluna konur. Belirtimde kök alan adı, "public suffix" artı bir etiket olarak tanımlanır. Örneğin alanınız ornek-site.example ise dosya ornek-site.example/ads.txt adresinde yayınlanır.

Kurulum adımları:

1. Düz metin editöründe ads.txt adlı bir dosya oluşturun ve kayıtları satır satır yazın.
2. Dosyayı web sunucunuzun kök dizinine yükleyin; adres, alan adınızın hemen altındaki /ads.txt olmalıdır.
3. Sunucunun dosyayı Content-Type: text/plain başlığıyla sunduğundan emin olun. Belirtim, diğer içerik türlerini hata sayıp içeriği yoksayabileceğini söyler.
4. Tarayıcıdan adresi açıp metnin okunur şekilde göründüğünü kontrol edin.

HTTP ve HTTPS birlikte erişilebiliyorsa belirtim HTTPS verisinin tercih edilmesini söyler. Bu nedenle sitenizde HTTPS kullanın. Yönlendirme kullanıyorsanız dikkat edin: kök alan adı içindeki 301, 302 ve 307 yönlendirmeleri izlenir; kök alan adı dışına yalnızca tek bir yönlendirmeye izin verilir.

Dosya yoksa ve sunucu 404 dönüyorsa, alıcı sistemler bunu "bildirim yok" olarak yorumlayabilir. Bu da yetkili satıcıları göstermediğiniz anlamına gelir.

Alt alan adlarında durum şöyledir: kök dosya, SUBDOMAIN değişkeniyle bir alt alan adına başvurabilir. O alt alan adının kendi dosyası varsa yalnızca o dosyadaki sistemler orada yetkili sayılır. Alt alan adında farklı bir satış düzeni kullanıyorsanız bu yolu düşünün; aksi halde ek dosya gerekmez.

Kayıt Eklerken ve Güncellerken Dikkat Edilecekler

Kayıt eklemek basit görünse de her satır, envanterinizi satma yetkisi vermek anlamına gelir. Bu nedenle eklemeden önce kontrol edin.

• Satırı yalnızca reklam ortağınızın size yazılı olarak verdiği bilgiyle oluşturun.
• Hesap kimliğini bir karakter bile değiştirmeden aktarın. Kimlik, işlemlerde kullanılan değerle eşleşmelidir.
• Alanlarda boşluk, sekme veya virgül bulunmamasına dikkat edin.
• İlişki türünü doğru yazın ve satırın neden eklendiğini yorum satırıyla not edin.

Güncellerken şunları düşünün: artık çalışmadığınız bir ortağın satırı dosyada kalırsa, o ortağın hesabı sitenizin envanterini satmaya yetkili görünmeye devam eder. Bu nedenle ortaklıkları sonlandırdığınızda satırı da kaldırın. Her değişikliği tarihleyerek bir kayıt defterinde tutmak, ileride "bu satır neden vardı" sorusunu cevaplar.

Belirtim, alıcıların dosyayı belirli aralıklarla yeniden çekmesini öngörür; önbellek yönergesi yoksa varsayılan geçerlilik süresi yedi gündür. Bu nedenle değişiklik hemen etkili olmayabilir.

OWNERDOMAIN değişkeni, siteyi sahiplenen işletmenin alan adını bildirir ve belirtimde önerilen alanlar arasındadır. Bu değeri yazarken tam adres değil, yalnızca kök alan adını kullanın. Birden fazla OWNERDOMAIN satırı varsa yalnızca ilki dikkate alınır.

Sık Görülen ads.txt Hataları

Dosyayla ilgili sorunların çoğu küçük yazım hatalarından doğar. En sık görülenler:

• Yanlış konum: Dosyanın alt dizine veya yanlış alan adına konması.
• Yanlış içerik türü: Dosyanın HTML sayfası olarak sunulması veya text/plain dışında bir başlıkla verilmesi.
• Bozuk biçim: Eksik alan, fazla virgül veya satır içinde bölünmüş kayıt. Belirtim, açıkça bozuk bir dosyanın içeriğinin yoksayılabileceğini söyler.
• Yanlış hesap kimliği: Bir karakter hatası bile kaydı etkisiz kılar.
• Eski kayıtlar: Ortaklık bittiği halde satırın dosyada kalması.
• Yönlendirme sorunları: Birden fazla zincirleme yönlendirme veya kök alan adı dışına çıkan ikinci bir yönlendirme.
• Boş dosya: Belirtim, boş dosyanın belirsizlik yarattığı için artık yoksayılması gerektiğini söyler. Hiçbir satıcıyı yetkilendirmemek istiyorsanız yer tutucu satır kullanılır.

Bu hataları fark etmenin en kolay yolu dosyayı düzenli olarak tarayıcıdan açıp okumak ve reklam ortaklarınızın panelindeki uyarıları izlemektir.

Doğrulama ve İzleme Alışkanlığı

Dosyayı bir kez kurup unutmak, zamanla hatalara yol açar. Aşağıdaki küçük alışkanlıklar yeterlidir:

1. Her yeni reklam ortağı eklediğinizde dosyayı güncelleyin ve değişikliği kaydedin.
2. Ayda bir dosyayı tarayıcıdan açıp içeriğin, içerik türünün ve adresin doğru olduğunu doğrulayın.
3. Reklam ortaklarınızın yönetim panellerinde ads.txt uyarısı olup olmadığını kontrol edin.
4. Siteyi taşırken, alan adı veya HTTPS ayarını değiştirirken dosyanın hâlâ erişilebilir olduğunu test edin.

Kayıt tutmak da önemlidir. Hangi satırın hangi ortak için, hangi tarihte eklendiğini bir tabloda saklarsanız, ortaklık değiştiğinde temizlik yapmak kolaylaşır. Ortaklara sunacağınız site bilgisi için bir web sitesi media kit hazırlamak da işi hızlandırır. Ayrıca site kalitesi ve reklam yerleşimi gibi konular da reklam gelirini etkiler; bu başlık için reklam alanı ve kullanıcı deneyimi yazısına göz atabilirsiniz.

Performans verisini izlerken banner reklam performansı ölçümü rehberindeki yaklaşımı, dosya denetimiyle birlikte düzenli bir aylık kontrole bağlamak da işinizi kolaylaştırır.

ads.txt Her Yayıncı İçin Gerekli mi

Belirtim, ads.txt dosyasını zorunlu olarak tanımlamaz; dosya yoksa alıcılar "bildirim yok" kabul edebilir. Pratikte ise programatik reklam ortakları ve reklam satın alanlar çoğu zaman bu dosyayı arar. Bu nedenle dosyanın gerekip gerekmediği, sitenizin reklam gelirini nasıl elde ettiğine bağlıdır.

• Programatik reklam kullanan yayıncı: Dosya büyük olasılıkla gereklidir; ortağınızın kendi şartlarını mutlaka kontrol edin.
• Yalnızca doğrudan banner satan yayıncı: Satış, reklam sistemleri üzerinden yürümüyorsa dosyanın yetkilendirecek bir satıcı kaydı olmayabilir.
• Hiç reklam göstermeyen site: Dosyaya ihtiyaç yoktur.

Akua üzerinden reklam alanı satan yayıncılar için ads.txt dosyasının zorunlu olduğunu söylemiyoruz; bu, platformun bir şartı değildir. Doğrudan satış yapıyorsanız sitenizde reklam yeri satma rehberindeki adımlar daha çok ilgilendirir. Programatik gelir de elde ediyorsanız ortağınızın ads.txt şartlarını ayrıca uygulayın.

Display reklam alımı ile ücretli link ayrımını merak ediyorsanız display reklam ve backlink alımı farkı yazısı yararlı olur. Ücretli bağlantıların rel=sponsored veya nofollow gibi niteliklerle işaretlenmesi Google linkleme politikalarıyla ilgili ayrı bir konudur; ads.txt ile ilgisi yoktur.

Örnek Şablon: ads.txt Denetim Tablosu

Aşağıdaki örnek şablon, dosyanızı gözden geçirirken kullanabileceğiniz bir denetim tablosudur. Hücreleri kendi dosyanıza göre işaretleyin; tablodaki değerler yer tutucudur.

Örnek şablon: ads.txt denetim tablosu

Kurgusal bir kullanım: bir yayıncı ay başında bu tabloyu açıp altı satırı kontrol eder. Bir ortakla çalışmayı bırakmış olduğunu fark ederse ilgili kaydı kaldırır ve tabloya tarihle not düşer. Böylece dosya, sitenin gerçek ortaklık durumunu yansıtır.

Sıkça Sorulan Sorular

ads.txt dosyası zorunlu mu?

Belirtim dosyayı zorunlu olarak tanımlamaz; dosya yoksa alıcılar bildirim olmadığını varsayabilir. Buna rağmen programatik reklam ortakları çoğu zaman bu dosyayı ister. Bu nedenle kendi ortağınızın şartlarını kontrol edin.

ads.txt dosyasını nereye koymalıyım?

Sitenizin kök alan adının /ads.txt adresine, düz metin olarak koymalısınız. Sunucunun dosyayı text/plain içerik türüyle sunması gerekir. Dosya, alt dizine veya farklı bir adrese konursa alıcı sistemler onu bulamayabilir.

Yetkisiz satıcı satırı eklenirse ne olur?

Satır eklenen satıcı, sitenizin envanterini satmaya yetkili görünür. Yetkisiz bir satıcı eklenirse alıcılar o satıcıdan gelen envanteri sizin adınıza sunulmuş sayabilir. Bu yüzden her satırı yalnızca doğruladığınız ortaklarınız için ekleyin ve düzenli denetleyin.

Alt alan adları için ayrı dosya gerekir mi?

Belirtime göre dosya kök alan adında yayınlanır. Bir alt alan adının kendi dosyası olacaksa kök dosyada SUBDOMAIN değişkeniyle bu belirtilir. Alt alan adı dosyası varsa yalnızca o dosyadaki sistemler orada yetkili sayılır; yoksa kök dosya geçerlidir.

Doğrudan banner satışı yapıyorsam ads.txt gerekli mi?

Satış reklam sistemleri üzerinden yürümüyorsa yetkilendirilecek bir satıcı kaydı olmayabilir. Aynı sitede programatik gelir de varsa dosya gerekli olabilir. Karar vermeden önce reklam ortağınızın şartlarını kontrol edin.

ads.txt hatalarını nasıl denetlerim?

Dosyayı tarayıcıdan açarak içeriği ve içerik türünü kontrol edin, her satırdaki alanları sayın ve ortaklarınızın verdiği bilgilerle karşılaştırın. Reklam ortaklarınızın panelindeki ads.txt uyarılarını da izleyin. Ayrıca ortaklık bittiğinde ilgili satırı kaldırın.

Sonuç ve Sonraki Adım

ads.txt, küçük bir dosya olsa da reklam zincirinde güven kurar: kimin sitenizin adına sattığını herkese açık biçimde bildirir. Doğru konum, doğru içerik türü, ortağınızdan alınan doğru kayıtlar ve düzenli denetim, dosyanın sağlıklı çalışması için yeterlidir.

Dosyanızı denetledikten sonra, yayıncı veya reklamveren olarak seçenekleri incelemek için reklam alanlarına göz atabilirsiniz. Platformda alım; sepet ve ödeme, satıcı onayı, teslimat bildirimi ve gerekirse itiraz süreci üzerinden ilerler.