Wikidata, bir şirketin ya da markanın adını, kuruluş tarihini, resmi sitesini ve diğer temel bilgilerini makinelerin okuyabileceği biçimde kaydeden herkese açık bir bilgi tabanıdır. Markanız için kayıt açmak cazip görünse de ilk soru "nasıl açarım" değil "açmam uygun mu" olmalıdır. Kayıt uygunluğu, markanızın bağımsız ve herkesin erişebileceği kaynaklarla anlatılabilmesine bağlıdır; hazırlık yoksa kayıt açmak çoğu zaman erkendir. Hukuki tavsiye değildir. Karar; Wikidata topluluğunun kurallarına, Google'ın kendi belgelerinde yazanlara ve kullanabileceğiniz bir hazırlık düzenine bakar.
Marka yöneticileri, kurumsal iletişim ekipleri ve PR uzmanları için sorular sırayla ilerler: Wikidata ne tutar ve nasıl çalışır, belirginlik (notability) ölçütleri nelerdir, kendi markanızı düzenlemenin getirdiği çıkar çatışması nasıl yönetilir, Google bilgi panelleri kayıttan nasıl bağımsız anlatılır ve beklenti nasıl ayarlanır. Markanızın arama sonuçlarında nasıl göründüğünü denetlemek için marka aramaları ve brand SERP denetimi yazısı iyi bir başlangıç noktasıdır; burada karar konusu yalnızca varlık kaydıdır.
Wikidata nedir, ne için kullanılır
Wikidata'nın giriş sayfası onu ücretsiz, ortak çalışmaya dayanan, çok dilli ve ikincil bir bilgi tabanı olarak tanımlar. İkincil olması önemlidir: Wikidata bir şeyi ilk kez söyleyen yer değildir, başka yerlerde yayımlanmış bilgiyi derleyen bir kayıttır. Bu yüzden tek başına "benim markam şudur" demenin Wikidata'da karşılığı yoktur; bu cümleyi destekleyen dış kaynaklar aranır. Kaynak ve örnekler için Wikidata giriş sayfasına (yeni sekmede açılır) bakabilirsiniz.
Öğe, özellik ve ifade
Kayıtların temel birimi öğedir. Her öğenin bir etiketi, bir açıklaması ve isteğe bağlı takma adları bulunur. Öğeler Q harfi ile başlayan bir numarayla tanımlanır; giriş sayfasında örnek olarak Douglas Adams için Q42 verilir. Özellikler ise P harfi ile başlayan numaralarla gösterilir, örneğin "eğitim gördüğü yer" için P69.
İfade, bir öğenin bir özelliğini bir değerle eşleştiren kayıttır. Bir kişinin okuduğu okul, o okulun öğesine bağlanarak yazılabilir. Bazı özellikler başka veri tabanlarına işaret eder ve bunlara tanımlayıcı denir. Bir markanın resmi web sitesi, kuruluş tarihi, merkezinin bulunduğu şehir ya da sahibi bu mantıkla ifadelere dönüşür. Bir markayı anlatmak için yüzlerce ifade gerekmez; doğru olan ve kaynağı bulunan birkaç ifade, şişirilmiş bir kayıttan daha değerlidir.
Atıf ve bağlantılar
Giriş sayfası, Wikidata'nın yalnızca ifadeleri değil kaynaklarını ve diğer veri tabanlarıyla bağlantılarını da kaydettiğini söyler. Bu, doğrulanabilirliği destekleyen bir tasarım tercihidir. Kaynak göstermek, bir ifadeyi okuyan kişinin "bunu nereden biliyoruz" sorusuna cevap verebilmesi demektir. Etiket ve açıklamalar farklı dillerde girilebilir; giriş sayfasındaki ifadeyle, herhangi bir dilde girilen veri hemen diğer dillerde de kullanılabilir hâle gelir. TR ve EN iki dilli bir marka için bu, adın ve kısa açıklamanın iki dilde de tutarlı yazılması gereken bir alan olduğu anlamına gelir.
Sitelink ise bir öğeyi Vikipedi gibi kardeş projelerdeki ilgili sayfaya bağlar. Markanızın bir Vikipedi maddesi yoksa sitelink de olmaz; bu durum aşağıdaki belirginlik bölümünde önem kazanıyor.
Kim düzenler, veri kimlerce kullanılır
Giriş sayfasına göre veriyi Wikidata editörleri sürdürür ve içerik kurallarını da onlar belirler; botlar da veri ekler. Veri, Creative Commons Kamu Malı Bağışı 1.0 (CC0) kapsamında yayımlanır. Sayfa, verinin sorgu araçları, programlı erişim ve üçüncü taraf uygulamalar aracılığıyla kullanılabildiğini anlatır: "Herkes Wikidata verisini kendi uygulama ve hizmetlerini kurmak için kullanabilir" anlamına gelen bir ifade yer alır. Hangi arama motorunun ya da yapay zeka sisteminin bu veriyi nasıl kullandığı ise sayfada anlatılmaz; bu konuda iddialı cümleler kurmak yanlış olur.
| Kavram | Ne işe yarar | Marka örneği |
|---|---|---|
| Öğe (Q numarası) | Bir varlığı benzersiz tanımlar | Şirketin kendisi |
| Etiket ve açıklama | Adı ve kısa tanımı verir | Resmi ad, "e-ticaret şirketi" gibi kısa tanım |
| Özellik (P numarası) | Hangi bilginin yazıldığını belirler | Resmi web sitesi, kuruluş tarihi |
| İfade | Özellik ile değeri eşleştirir | Resmi site özelliğine alan adının yazılması |
| Atıf | İfadenin kaynağını gösterir | Bağımsız bir haber yazısı ya da resmi sicil kaydı |
| Sitelink | Kardeş projedeki sayfaya bağlar | Varsa Vikipedi maddesi |
Kayıt uygunluğu ve belirginlik (notability)
Wikidata her şeyi kabul eden bir rehber değildir. Belirginlik sayfası, bir öğenin kabul edilebilmesi için üç ölçütten en az birini karşılamasını ister. Ölçütlerin bilerek biraz esnek bırakıldığı, itirazların silme talebiyle topluluğa götürüldüğü ve son kararı topluluğun verdiği de aynı sayfada yazar. Dolayısıyla "kesin geçer" ya da "kesin silinir" diyen hiçbir kaynak güvenilir değildir.
Üç ölçüt
Wikidata belirginlik sayfasındaki (yeni sekmede açılır) ölçütler şöyle özetlenebilir. Birincisi, öğenin Vikipedi, Wikivoyage ya da Wikisource gibi projelerde en az bir geçerli sitelink taşımasıdır. Tartışma, kullanıcı, taslak ya da dosya sayfaları geçerli sayılmaz. İkincisi, öğenin açıkça tanımlanabilir bir kavramsal ya da maddi varlığı göstermesi ve "ciddi ve herkese açık kaynaklarla" anlatılabilmesidir. Üçüncüsü, öğenin yapısal bir ihtiyacı karşılamasıdır; örneğin başka öğelerdeki ifadeleri daha yararlı kılmak için gerekli olması.
Sayfa "ciddi kaynak" kavramını ayrıntılı tanımlamaz ve hangi kaynak türlerinin kabul edildiğini listelemez. Bu boşluğu uydurma bir listeyle doldurmak yerine, Wikidata'nın kendi öz tanıtım sayfasındaki yönergeyi okumak daha sağlıklıdır.
Pazarlama materyali neden yetmez
Wikidata'nın öz tanıtım sayfası, kendiniz, kuruluşunuz ya da işiniz hakkında öğe oluşturmayı bir öz tanıtım biçimi olarak görür ve şiddetle önerilmediğini söyler. Sayfa kendisini resmi bir politika değil, bir deneme (essay) olarak tanımlar. Aynı sayfada, kişisel siteler, sosyal medya sayfaları, kişisel bloglar ve basın bültenlerinin belirginlik oluşturmadığı belirtilir. Sayfa, kendiniz tarafından değil sizin hakkınızda yazılmış, bağımsız, saygın ve kapsamlı en az üç kaynak aramayı önerir. Bu kapsamda bir yayın henüz yoksa Wikidata öğesi için erken olabileceği de açıkça söylenir. Bu sayfa kişiler için yazılmış olsa da, kuruluşlar için de aynı mantık geçerlidir: markanızın kendi sitesi ve basın bülteni bağımsız kaynak sayılmaz. Öz tanıtım yönergesini (yeni sekmede açılır) kayıt kararından önce okuyun.
Kendinize sorun: hazırlık tablosu
| Soru | Güçlü hazırlık işareti | Zayıf hazırlık işareti |
|---|---|---|
| Markayı bağımsız biri anlattı mı | Haber sitesi, sektör yayını ya da resmi sicil kaydında markadan söz ediliyor | Yalnızca kendi sitesi ve basın bültenleri |
| Bu kaynaklar herkese açık mı | Üyelik ya da ödeme duvarı olmadan okunabiliyor | Kapalı kaynaklar, özel raporlar |
| Markanın açık ve tekil bir kimliği var mı | Resmi ad, merkez, faaliyet alanı net | Ad sık değişiyor, benzer markalarla karışıyor |
| Vikipedi maddesi var mı | Bağımsız olarak yazılmış bir madde mevcut | Yok |
| Kayıt başka kayıtlara gerekli mi | Başka öğelerde ifade olarak bu markaya ihtiyaç var | Yalnızca görünürlük amacıyla isteniyor |
Tablodan "zayıf" cevabı çıkan her satır, kayıt öncesi çalışma alanıdır. Bağımsız kaynak yoksa önce bunu üretmek gerekir; bunun yolu dijital PR çalışması gibi haber değeri taşıyan işlerdir ve sonucu garanti edilemez.
Örnek senaryo: bölgesel bir mobilya markası
Örnek senaryo: Bir bölgesel mobilya markasının kendi sitesi, katalogları ve birkaç basın bülteni var. Yerel bir gazete markanın yeni atölyesini haber yapmış, ticaret odasının yayınında ihracata başladığı yazılmış. Kayıt kararı için ilk soru "Wikidata'ya girelim mi" değil "bu iki bağımsız kaynak yeterince kapsamlı mı" olmalıdır. Kapsam, markanın tek cümlelik adının geçmesinden ibaretse yetersiz; kuruluşu, faaliyet alanını ve merkezini anlatan bir yazıysa daha güçlü bir dayanaktır. Karar yine de topluluğa aittir ve kayıt garantisi yoktur.
Kaynak göstererek ifade eklemek
Öğeniz uygunsa ya da bir öğe zaten varsa, ifade eklemenin ölçütü şudur: her ifade, bağımsız bir kaynakla doğrulanabilmeli. Wikidata'nın kendi tasarımı bu yöndedir; giriş sayfası, ifadelerin kaynaklarıyla birlikte kaydedildiğini anlatır.
Hangi ifadeler önceliklidir
Bir markayı tanımlayan çekirdek bilgiler, çoğu zaman en az tartışma yaratan ve kaynağı en kolay bulunanlardır: resmi ad, resmi web sitesi, faaliyet alanı, merkezin bulunduğu yer, kuruluş yılı. Bunlardan her biri için kurum sicili, resmi bir duyuru ya da bağımsız bir haber gibi kaynak aranır. Reklam metni gibi niteliksel iddialar ("sektörün lideri", "en güvenilir marka") bir bilgi tabanında ifade değildir; bunları eklemeye çalışmak hem anlamsızdır hem de öz tanıtım izlenimi yaratır.
Bir ifadeyi eklemeden önce iki soruya bakın. Bu bilgi herkese açık ve bağımsız bir kaynakta var mı? Bilgi zamanla değişirse (örneğin merkez taşınırsa) kaydı güncel tutacak biri var mı? Güncellenmeyen eski bir ifade, hiç ifade olmamasından daha kötüdür.
Kaynak türlerini sıralamak
| Kaynak türü | Kullanım değeri | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Resmi sicil ya da kurum kaydı | Ad, kuruluş, adres gibi temel bilgiler için güçlü | Kayıt herkese açık olmalı |
| Bağımsız haber ya da dergi yazısı | Faaliyet ve olaylar için iyi | Marka tarafından yazdırılmış içerik olmamalı |
| Sektör kuruluşu yayını | Üyelik ve sektör bilgisi için kullanılabilir | Kuruluşun bağımsızlığına bakın |
| Markanın kendi sitesi | Resmi site özelliği için yalnızca o ifadenin kendisi | Başka ifadelerin dayanağı olarak yetersiz |
| Basın bülteni | Belirginlik oluşturmaz | Öz tanıtım yönergesinde açıkça anılır |
İfade eklerken kontrol listesi
- Bilgi bağımsız ve herkese açık bir kaynakta yazıyor mu?
- Kaynağın tarihi güncel mi, bilgi hâlâ geçerli mi?
- İfade tarafsız ve olgusal mı, pazarlama dili taşımıyor mu?
- Etiket ve açıklama resmi adla uyumlu mu, iki dilde de aynı kimliği tarif ediyor mu?
- Aynı markaya ait başka bir öğe zaten var mı? Çift kayıt oluşturmak yerine mevcut öğeye bakın.
- Düzenlemeyi kimin adına yaptığınız ve çıkar ilişkiniz açık mı?
Son madde bir sonraki bölümün konusudur. Ayrıca kaynakların yaşam döngüsünü de düşünün: haber bağlantıları zamanla kırılabilir. Kaynağı eklerken, mümkünse kalıcı bir adres kullanmak ve yılda bir kez kontrol etmek kayıt kalitesini korur.
Çıkar çatışması ve kendi markanızı düzenleme
Kendi markanız hakkında yazmak, kaçınılmaz bir çıkar çatışmasıdır. Wikidata öz tanıtım sayfası bunu açık söyler: kendiniz hakkında düzenleme yapmak kaçınılmaz bir çıkar çatışması getirir ve ücretli tanıtım da yine öz tanıtımdır. Çatışmayı yok saymak yerine yönetmek gerekir.
Ücretli düzenleme ve açıklama yükümlülüğü
Wikidata'nın ücretli düzenleme açıklama sayfası, Wikimedia Vakfı kullanım şartlarının ücretli düzenlemenin açıklanmasını zorunlu kıldığını yazar. Sayfaya göre kullanıcı, kendisine Wikidata katkıları için ödeme yapan her kuruluşun ve kişinin adını açıklamalıdır. Açıklama düz metin ya da bir şablonla kullanıcı sayfasında yapılabilir. Bir ajansın ya da bir çalışanın marka adına düzenleme yapması bu kapsama girebilir; kesin yorum için ücretli düzenleme açıklama sayfasını (yeni sekmede açılır) ve Vakıf'ın şartlarını okuyun.
Mevcut öğeyi nasıl düzeltirsiniz
Öz tanıtım sayfası, hakkınızda bir öğe zaten varsa açık olgusal hataları düzeltebileceğinizi, ancak tanıtım amaçlı düzenleme yapmamanız ve kaynaklı iddiaları silmemeniz gerektiğini anlatır. Değişiklik isteklerinin öğenin tartışma sayfası üzerinden güvenilir kaynaklarla iletilmesi önerilir. Pratik sonuç şudur: yanlış bir kuruluş tarihi ya da eski bir web adresi düzeltilebilir; ama olumsuz bir haberin kaynaklı ifadesini silmeye çalışmak çatışmayı büyütür.
Ajanslar ve PR ekipleri için çalışma düzeni
- Düzenlemeyi kimin yaptığını ve kimin adına yaptığını yazılı olarak belirleyin.
- Açıklamayı düzenlemeden önce kullanıcı sayfasında yapın.
- Her değişikliğin bağımsız kaynağını kaydedin.
- Tartışmalı bir değişiklikte doğrudan düzenleme yerine tartışma sayfasında önerin.
- Bir düzenleme geri alınırsa tekrarlamayın; gerekçeyi okuyup topluluğa yanıt verin.
Karar kuralı: düzenlemeli mi, önermeli mi
Bilgi açık bir olgu mu (resmi site adresi, kuruluş yılı) ve kaynağı herkese açık mı? O zaman, açıklamanızı yaptıktan sonra düzeltme yapabilirsiniz. Bilgi bir yorum, bir nitelik ya da markanız lehine bir iddia içeriyorsa, düzenleme yapmayın ve tartışma sayfasında önerin. Kayıt henüz yoksa ve bağımsız kaynaklarınız zayıfsa, kayıt açmak yerine kaynak üretimine dönün.
Beklenti yönetimi: Google panelini garanti etmez
Markalar çoğu zaman Wikidata kaydını Google'daki bilgi panelinin ön koşulu gibi düşünür. Google'ın kendi belgeleri bu bağlantıyı kurmaz. Organizasyon yapılandırılmış verisi sayfası ile bilgi paneli yardım sayfası Wikidata'dan söz etmez; panelin hangi kaynaklardan oluştuğu ise yalnızca genel biçimde anlatılır. Bu yüzden "Wikidata kaydı paneli getirir" cümlesi belgelere dayanmaz.
Google bilgi panelini nasıl anlatıyor
Google'ın bilgi paneli yardım sayfası panellerin otomatik olarak oluşturulduğunu ve bilgilerin web üzerindeki çeşitli kaynaklardan geldiğini söyler; film ve müzik gibi bazı konularda veri ortaklarından gelen bilgi de olabilir. Panelin konusu olan kişi ya da resmi temsilcisi paneli talep edip değişiklik önerebilir; resmî temsilci değilseniz panelin köşesindeki geri bildirim bağlantısıyla öneri gönderebilirsiniz. Sayfada panel oluşturmak ya da satın almakla ilgili bir ifade yer almaz. Ayrıntılar için bilgi paneli yardım sayfasına (yeni sekmede açılır) bakın.
Organizasyon işaretlemesi ne yapar
Google'ın Organization yapılandırılmış veri belgesi (yeni sekmede açılır), işaretlemenin kuruluşun yönetsel ayrıntılarını anlamaya ve onu diğerlerinden ayırt etmeye yardım ettiğini söyler. Zorunlu özellik yoktur; ilgili olduğu kadar çok özellik eklenmesi önerilir. name, url, logo ve sameAs gibi özellikler tanımlıdır. sameAs özelliği, kuruluşunuz hakkında ek bilgi içeren başka bir sitedeki sayfanın adresini ister. Aynı belge, yapılandırılmış veriyi kullanan özelliklerin arama sonuçlarında görüneceğine dair bir garanti verilmediğini de yazar. Kuralları ihlal eden sitelere karşı manuel işlem uygulanabileceği de belgede geçer.
Buradan çıkan karar şudur: kendi sitenizde doğru ve görünür bilgilerle uyumlu Organization işaretlemesi yapmak, bir Wikidata kaydı açmaktan daha kontrol edilebilir bir adımdır. İkisi birbirinin yerine geçmez; Google belgeleri ikisini ilişkilendirmiyor.
Başarıyı nasıl ölçersiniz
Kayıt sonrası beklentiyi görünür sinyallere bağlamayın. Bunun yerine markanızın adını aradığınızda sonuç sayfasında doğru bilgilerin göründüğünü zaman içinde izleyin. Markanızın adı geçen yeni yayınları yakalamak için Google Alerts ile marka bahsi takibi yazısındaki düzeni kullanabilirsiniz. Yapay zeka cevaplarında markanın nasıl anıldığını değerlendirmek isterseniz, yapay zeka aramalarında marka atfı yazısı bağlamı verir.
Google'ın yardımcı içerik rehberi, sahtekârlığın kullanıcıların ve otomatik kalite sistemlerinin güvenini zedelediğini söyler ve şeffaf yazarlık ile doğru bilgiyi güven için temel sayar. Yardımcı, güvenilir, insan öncelikli içerik (yeni sekmede açılır) belgesindeki bu mantık, bir varlık kaydı için de geçerlidir: şeffaf, kaynaklı ve doğru bilgi hedeflenir.
Karar akışı: kayıt açmadan önce hangi kaynaklar hazır olmalı
Karar akışı, bütün değerlendirmeyi tek bir karar adımına indirir. Sorular sırayla cevaplanır; bir adımda durmak gerekiyorsa, sonraki adımlara geçmenin anlamı yoktur.
Altı adımlı ön değerlendirme
- Markanın resmi adı, merkezi ve faaliyet alanı yazılı olarak net mi? Değilse önce bunu netleştirin.
- Markadan bağımsız olarak söz eden en az üç, herkese açık ve kapsamlı kaynak var mı? Öz tanıtım sayfası bu sayıyı kişiler için örnek verir; kuruluşlar için de pratik bir referans olarak kullanılabilir.
- Markanın Vikipedi'de bağımsız olarak yazılmış bir maddesi var mı? Varsa sitelink ölçütü yönünden güçlüdür.
- Mevcut bir Wikidata öğesi var mı? Aranmadan yeni öğe açmayın; çift kayıt sorun yaratır.
- Düzenlemeyi kim yapacak ve çıkar ilişkisi nasıl açıklanacak?
- Sonuç beklentisi doğru mu? Kayıt, Google panelini ya da sıralamayı garanti etmez.
Hazırlık eksikse ne yaparsınız
Bağımsız kaynak yoksa, önce kaynak üretin. Bu, herkese açık bir araştırma, bir sektör etkinliğinde konuşma ya da haber değeri taşıyan bir duyuru olabilir. Kaynak üretimi bir kayıt için değil, markanın kendisi için yapılır; kayıt gerekirse zaten sonuç olarak gelir. Bu çalışma sırasında sponsorlu yazıları değerlendirecekseniz, bunların açıkça işaretlenmesi gerektiğini ve bağımsız kaynak sayılmayacağını unutmayın.
Marka kimliği netse ama kaynaklar azsa, önce kendi sitenizdeki Organization işaretlemesini düzeltin, kurumsal "hakkımızda" sayfasını resmî bilgilerle güncelleyin ve sosyal profillerin adının aynı olmasını sağlayın. Bu adımlar kayıttan bağımsız olarak okuyucuya ve arama sistemlerine yarar.
Örnek senaryo: iki dilli bir yazılım markası
Örnek senaryo: Türkiye'de kurulmuş ve İngilizce hizmet veren bir yazılım şirketinin adı iki dilde de farklı yazılıyor; bir yayında kısa adı, diğerinde tam ticari unvanı geçiyor. Wikidata'da etiket ve takma adlar bu iki yazımı barındırabilir; ancak ilk adım kayıt değil, hangi adın resmi olduğunu sicil kaydıyla netleştirmektir. Ad netleşince hem kendi sitedeki işaretleme hem de kayıt çalışması tek bir kimliği anlatır.
Kayıt sonrası bakım ve izleme
Bir kayıt açıldıktan sonra iş bitmez. Wikidata herkese açık ve ortak düzenlenen bir yerdir; öğenizi sizin dışınızda başkaları da değiştirebilir, botlar veri ekleyebilir. Bu yüzden kaydı sahiplenmek yerine takip etmek doğru yaklaşımdır. Takip, markanın bilgileri değiştiğinde kaydın da güncel kalmasını ve istenmeyen değişikliklerin fark edilmesini sağlar.
Bakım takvimi
Üç aylık hafif bir kontrol çoğu marka için yeterlidir. Kontrolde resmi web sitesi ifadesinin hâlâ doğru adrese gittiğini, merkez ve faaliyet alanı bilgilerinin güncel olduğunu ve kaynak bağlantılarının çalıştığını bakın. Marka adı, logosu ya da kurumsal yapısı değiştiğinde, yani yeniden markalaşma, birleşme ya da devir olduğunda, değişikliği bağımsız bir kaynakla (örneğin sicil duyurusu ya da haber) belgeleyip ancak bundan sonra kaydı güncelleyin. Önce kayıt, sonra kaynak sırası ters bir iştir ve geri alınma riskini artırır.
İstenmeyen değişiklik görürseniz
Bir ifadenin yanlış değiştirildiğini fark ederseniz doğrudan geri almadan önce sebebini düşünün. Değişiklik gerçekten bir olgusal hata mı, yoksa bağımsız bir kaynakla desteklenmiş ama markanızın hoşuna gitmeyen bir bilgi mi? İlk durumda, açıklamanızı yapmış bir düzenleyici olarak hatayı kaynakla düzeltmek makuldür. İkinci durumda öz tanıtım yönergesi, kaynaklı iddiaları silmemenizi söyler; yapılacak şey tartışma sayfasında yeni kaynak göstererek görüşünüzü yazmaktır.
Çok dilli tutarlılık kontrolü
Etiketler ve açıklamalar farklı dillerde girilebildiği için TR ve EN yazımların ayrışması kolaydır. Bir dilde "Anonim Şirketi" eki, diğerinde "Inc." eki, bir dilde kısa ad, diğerinde tam unvan görünüyorsa bunu bilinçli tercih olarak değil tutarsızlık olarak düşünün. Kendi sitenizdeki Organization işaretlemesinde kullandığınız ad ile Wikidata etiketinin ve resmi sicil adının birbiriyle uyumlu olması, tek bir kimliği anlattığınızı gösterir. Uyumsuz adlar, hem insanlar hem de otomatik sistemler için farklı varlıklar izlenimi doğurabilir.
Bakım için kontrol listesi
- Kayıtta sorumlu kişi ve yedek kişi belirlendi mi?
- Üç aylık kontrol takvimde yer alıyor mu?
- Marka adı, logo ya da kurumsal yapı değiştiğinde önce bağımsız kaynak sağlanacağı sürece yazıldı mı?
- Ajans çalışıyorsa açıklama sayfası güncel mi?
- Tartışma sayfasındaki yeni mesajlar izleniyor mu?
Bakım yükü küçük görünse de, sahibi belirsiz kayıtlar zamanla eskir. Bu yükü karşılayacak biri yoksa kayıt açmayı ertelemek, daha akıllıca bir karardır.
Yanlış anlamalar
Bu konuda dolaşan bazı kanılar doğrudan kaynak sayfalarla çelişir.
"Wikidata kaydı açtım, panel gelecek"
Google'ın hiçbir sayfasında böyle bir söz yok. Panel, otomatik oluşur ve çeşitli kaynaklardan beslenir. Kayıt, olsa olsa markanın bağımsız ve doğrulanabilir bir şekilde tanımlandığının bir işaretidir; sonuç üzerinde söz hakkınız kısıtlıdır.
"Ajansa ödedim, kayıt güvenceli"
Wikidata öz tanıtım sayfası, ücretli tanıtımın da öz tanıtım olduğunu söyler. Ücretli düzenlemenin açıklanması gerekir ve topluluk kaydı silebilir. Sonucu satın alınmış bir güvence gibi sunan her teklif temkinle karşılanmalıdır.
"Kendi sitem yeterli kaynak"
Öz tanıtım sayfası kişisel siteler, sosyal medya ve basın bültenlerini belirginlik kanıtı saymaz. Kendi siteniz ancak resmi web sitesi gibi, o sitenin kendisini ilgilendiren ifadelerin dayanağı olabilir.
"Kayıt bir kez açılır, biter"
Kayıt herkese açık düzenlemeye açık olduğundan zamanla değişir. Güncelliği takip eden biri olmazsa eski adres, eski unvan ya da kırık kaynak bağlantısı kalır. Kaydın değeri, açıldığı gün değil, doğru ve kaynaklı kalabildiği süre boyunca vardır; bu nedenle sorumlu kişiyi baştan belirleyin ve yılda en az bir kez kayıttaki ifadeleri kaynaklarıyla yeniden karşılaştırın.
Sık Sorulan Sorular
Şirketim için Wikidata kaydı açabilir miyim?
Teknik olarak herkes düzenleyebilir, ancak kayıt belirginlik ölçütlerini karşılamalı ve topluluk kararını beklemelidir. Belirginlik sayfası, geçerli bir sitelink, ciddi ve herkese açık kaynaklarla anlatılabilen açık bir varlık ya da yapısal bir ihtiyaçtan en az birini ister. Markanızı yalnızca kendi sitenizle anlatabiliyorsanız hazırlığınız zayıf demektir.
Wikidata kaydı Google bilgi panelini garanti eder mi?
Hayır. Google'ın bilgi paneli yardım sayfası panellerin otomatik oluşturulduğunu ve çeşitli kaynaklardan beslendiğini söyler; Wikidata'dan söz etmez. Organizasyon yapılandırılmış veri belgesi de özelliklerin görüneceğine dair garanti vermez.
Kendi markamı Wikidata'da düzenlemek sorun olur mu?
Öz tanıtım yönergesi bunu kaçınılmaz bir çıkar çatışması olarak tanımlar ve öğe oluşturmayı şiddetle önermez. Mevcut bir öğedeki açık olgusal hataları düzeltebilirsiniz, ama tanıtım amaçlı düzenleme yapmamalı ve kaynaklı iddiaları silmemelisiniz. Ücretli düzenleme yapılacaksa kullanıcının ödeme yapan tarafı açıklaması gerekir. Hukuki tavsiye değildir; kesin sorular için Vakıf şartlarını okuyun.
Basın bültenleri kaynak olarak yeterli mi?
Öz tanıtım yönergesi basın bültenlerinin belirginlik oluşturmadığını söyler. Bağımsız, saygın ve kapsamlı kaynaklar aranır.
Vikipedi maddesi şart mı?
Hayır. Sitelink üç ölçütten yalnızca biridir. Ciddi ve herkese açık kaynaklarla tanımlanabilirlik ya da yapısal ihtiyaç da tek başına yeterli olabilir; yine de karar topluluğa aittir.
Kaydım silinirse ne yapmalıyım?
Silme gerekçesini ve tartışmayı okuyun. Belirginlik sayfası itirazların silme talebi sürecine taşınabildiğini ve son kararın topluluğa ait olduğunu söyler. Kaynak eksikse önce bağımsız kaynakları güçlendirin; aynı kaydı değişiklik yapmadan yeniden açmak yarar sağlamaz.
Sonuç
Wikidata kaydı bir pazarlama kanalı değil, kaynaklı bir bilgi kaydıdır. Karar için üç şeyi birlikte değerlendirin: markanızı bağımsız, herkese açık ve kapsamlı kaynaklarla anlatabiliyor musunuz, düzenlemeyi çıkar çatışmasını açıklayarak yapabiliyor musunuz ve sonucun Google panelini ya da sıralamayı garanti etmediğini kabul ediyor musunuz. Biri eksikse önce bağımsız kaynakları güçlendirin, kendi sitenizdeki Organization işaretlemesini ve kurumsal bilgileri düzeltin. Hukuki tavsiye değildir.
Bağımsız kaynak ve marka görünürlüğü çalışmanızın bir parçası olarak açıkça işaretlenmiş bir yerleşim değerlendirmek isterseniz Akua Adforce'ta tanıtım yazısı ilanlarını inceleyebilirsiniz; kapsam ve koşullar ilgili ürün sayfasında yazılıdır.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap