Bir marka için "bilinirliği artıralım" demek kolaydır; üç ay sonra "arttı mı?" sorusuna cevap vermek ise ölçüm düzeni gerektirir. Bu yazı, marka bilinirliği artırma çalışmasında ölçüm göstergelerini seçmeyi anlatır: başlangıç çizgisi, marka araması, anma, doğrudan ziyaret ve okur geri bildirimi, bir de bu göstergeleri aşırı yorumlamama uyarıları. Hiçbir artış vaadi içermez; benchmark ya da sektör ortalaması vermez; örnek sayıların tamamı kurgudur. Akua Adforce ölçüm, anket ya da izleme hizmeti sunmaz, göstergeleri kendi araçlarınızla ya da üçüncü bir tarafla toplarsınız.
Marka Bilinirliği Artırma Çalışmasında Ölçüm Göstergeleri Nasıl Seçilir?
Gösterge seçmeden önce çalışmanın tanımı
Göstergeler, çalışmanın neyi değiştirmesini beklediğinizi sorduktan sonra seçilir. "Daha çok kişi markayı tanısın" cümlesi yeterince somut değildir. Hangi kitle, hangi kanalda, hangi noktada tanıyacak? Cevap netleşince hangi göstergelerin gerçekten bilgi verdiği de netleşir. Tanıtım yazısının marka aramalarına etkisini ayrıca tanıtım yazısı ile marka aramalarını artırma yazısında okuyabilirsiniz; bu yazı etkiyi değil, ölçüm düzenini kurar.
Az ve birbirini tamamlayan gösterge
Dört beş farklı gösterge, tek bir gösterge kadar iyi okunmaz ama on gösterge de kimsenin okuyamayacağı bir tablo üretir. Birbirinin eksiğini kapatan üç ya da dört gösterge seçin: biri aramadan, biri yayınlardan, biri doğrudan davranıştan, biri okurdan gelsin. Hiçbiri tek başına bilinirliğin kanıtı değildir.
Göstergeye sahip çıkacak kişi
Her göstergenin bir sahibi olmalı: kim topluyor, hangi sıklıkla, nereye yazıyor? Sahipsiz bir gösterge, üçüncü ayda bırakılır ve başlangıç çizgisiyle karşılaştıracak veri kalmaz. Küçük ekiplerde bir kişinin iki göstergeyi üstlenmesi makuldür, ama hiçbirinin sahibi olmaması değildir.
Bir de zaman ufku sorusu var: çalışma kısa bir kampanya mı, yoksa uzun süreli bir anlatı mı? Kısa kampanyada göstergeleri sık, uzun çalışmada daha seyrek okursunuz. Ufku baştan yazmak, ilk haftanın dalgalanmalarına bir anlam yüklemenizi engeller.
Bilinirlik, Tercih ve Satış: Üç Ayrı Soru
Aynı çalışma üç farklı şeyi etkileyebilir
Bilinirlik, kişilerin markayı duymuş olmasıdır. Tercih, duymuş olanların markayı seçeneklerin arasından ayırması, satış ise gerçek bir alışveriştir. Bir çalışma bilinirliği değiştirip satışı hiç etkilemeyebilir ya da tersi olabilir; bu yüzden üç soruyu ayrı göstergelerle sorarsınız. Bu yazı yalnızca birincisine odaklanır.
Satışı bilinirlik göstergesi saymak
Satış rakamı, birçok etkenin sonucudur: fiyat, stok, mevsim, rakiplerin hareketi. Satıştaki bir artışı bilinirlik çalışmasına bağlamak bu nedenle kolay yapılan bir hatadır. Satışı bilinirliğin göstergesi olarak değil, ayrı bir iş hedefi olarak izleyin.
Çevrimiçi itibarla ilişkisi
Bilinirlik ve itibar aynı şey değildir; bir marka iyi bilinip kötü hatırlanabilir. Yayınlarda markanın nasıl anıldığına bakmak için online itibar yönetimi ve haber siteleri yazısındaki yaklaşım yardımcı olur. Bu yazı itibar yönetimi hizmeti anlatmaz; yalnız göstergeleri ayırır.
Üçlü ayrımı kurmak pratikte şunu sağlar: toplantıda bir rakam sunulduğunda "bu rakam hangi soruyu cevaplıyor?" diye sorulabilir. Cevap bilinirlik, tercih ya da satış değilse, rakam sunuma hiç girmeyebilir. Rakamı olduğundan büyük bir iddiaya taşımamak, hem sizin hem yönetimin güvenini korur.
Başlangıç Çizgisi: Bugün Marka Hakkında Ne Biliniyor?
Çalışmadan önce bir anlık görüntü
Başlangıç çizgisi, çalışma başlamadan önceki durumdur. Marka araması, anma ve ziyaret göstergelerinin çalışmadan hemen önceki dönemini kaydetmezseniz, sonradan "arttı" ya da "azaldı" demenin hiçbir dayanağı olmaz. Çizgi, tarihli ve yazılı olmalıdır; hafızaya dayalı bir "geçen ay şuydu" yeterli değildir.
Hangi dönem alınır?
Tek bir haftalık veri, rastlantısal dalgalanmayı çizgi sanmanıza yol açar. Çizgiyi birkaç haftayı kapsayacak biçimde alın ve içine bayram, kampanya, basın haberi gibi olağan dışı dönemleri not edin. Kaç hafta yeterlidir sorusunun evrensel cevabı yoktur; iş döngünüzün yapısına göre karar verin.
Varlık olarak markanın kendini tanıtması
Markanın arama sistemlerinde ve yayınlarda bir varlık olarak nasıl anlaşıldığı ayrı bir konudur; entity SEO ve varlık tabanlı SEO rehberi bu bakışı anlatır. Başlangıç çizgisine "marka adını yazan biri ne görüyor?" sorusunu da bir not olarak ekleyebilirsiniz; ekran görüntüsüyle tarihli bir gözlem olarak.
Kurgu bir başlangıç çizgisi: bir butik hizmet markası, çalışmadan önceki altı hafta için marka adını içeren sorguları, markayı anan yayınları ve doğrudan ziyaretleri tek bir tabloya yazıyor. Sayılar kurgudur ve önemli olan rakamlar değil, çizginin var olmasıdır. Çizgi yoksa, çalışmanın sonunda sunulacak her rakam, karşılaştırılacak bir şeyden yoksun kalır.
Marka Araması Göstergesi: Search Console'da Marka Sorguları
Performans raporunun söylediği
Search Console Performans raporu belgesine göre gösterim, sitenizin arama sonuçlarında kaç kez göründüğüdür; tıklama, Google Arama sonuçlarından sitenize yapılan tıklama sayısıdır; tıklama oranı tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesidir. Sorgular sekmesi verileri kullanıcıların yazdığı arama sorgusuna göre gruplar. Marka sorgusunu bu listede markanızın adını içeren satırları kendiniz ayırarak izlersiniz; belge böyle bir hazır süzgeçten söz etmez.
Ortalama konum nasıl okunur?
Belgeye göre ortalama konum, sitenizden en üstteki sonucun ortalama konumudur. Marka adıyla yapılan sorgularda sitenizin genellikle üst sıralarda görünmesi olağandır; bu nedenle konum, marka göstergesinin değil, tıklama ve gösterim sayısının yanında bir bağlam bilgisidir. Raporun nasıl okunacağı için Search Console performans raporu: sorgu ve sayfa analizi yazısı ayrıntı verir.
Marka adı yazımındaki varyantlar
İnsanlar bir markayı farklı yazar: Türkçe karakterli, karaktersiz, bitişik, ayrık, kısaltmalı. Göstergeyi kurarken yazım varyantlarını bir listeye alın ve her dönemde aynı listeyi kullanın. Liste dönemden döneme değişirse, karşılaştırma bozulur.
Göstergenin sınırı da açıktır: marka araması, markayı zaten bilen kişilerin işaretidir ve yalnız arama motoru üzerinden gelen kısmı gösterir. Markayı duyup doğrudan adresi yazan, bir sosyal ağda arayan ya da arkadaşından link alan kişi bu rapora girmez. Rapor bir yarım resimdir; diğer göstergelerle birlikte okunmalıdır.
Anma ve Atıf Göstergesi: Yayınlarda Marka Adı Geçişleri
Ne sayılır?
Anma, markanın adının üçüncü taraf bir yayında, bir yorumda ya da bir listede geçmesidir; linkli olabilir de olmayabilir de. Sayacağınız türleri baştan tanımlayın: yalnız haber ve blog yayınları mı, sosyal paylaşımlar da mı, forum ve yorumlar mı? Tanım değişirse sayı karşılaştırılamaz. Linksiz anmaları linke dönüştürme konusunu unlinked marka bahislerini backlinke dönüştürme yazısı ele alır; burada sayma düzeni önemli.
Sayı yerine bağlam kaydı
Anmaların sayısı kadar, nasıl anıldığı da önemlidir: olumlu, olumsuz, nötr; markanın kendisi için mi yoksa başka bir bağlamda mı geçti? Her anma için kısa bir not ve tarih tutmak, sayıdan çok daha fazla şey söyler. Bu not, aşırı yorumlamaya karşı da bir sigortadır.
Sponsorlu yayınları ayrı saymak
Kendi sipariş ettiğiniz tanıtım yazılarındaki anmalar ile kendiliğinden gelen anmalar aynı kolona yazılmamalı. Aksi hâlde kendi çalışmanızı kendi göstergenizin kanıtı yapmış olursunuz. İkisini ayrı satırlarda tutun; sponsorlu yazıların bir anma sayısına katkısı ayrı bir okuma konusudur.
Anma toplarken gerçek bir araç ya da elle tarama kullanabilirsiniz; araç adı vermiyoruz. Elle tarama küçük markalarda mümkündür ama zaman alır. Üçüncü taraf araçlar kapsadıkları kaynaklar bakımından sınırlıdır ve her yayını görmez. Bu yüzden sayıyı "bulunan anma" olarak adlandırın, "toplam anma" olarak değil.
Doğrudan Ziyaret Göstergesi: Sınırları ve Gürültüsü
Doğrudan ziyaret nedir, ne değildir?
Analitik araçlarda "doğrudan" adı verilen ziyaret türü, aracın kaynağını belirleyemediği ziyaretlerin ve adresi doğrudan yazanların bir karışımı olabilir. Nasıl sınıflandırıldığı araca ve kuruluma özgüdür, Google değeri değildir. Bu yüzden doğrudan ziyaret sayısı bilinirliğin saf ölçüsü değil, gürültülü bir işarettir.
Gürültüyü artıran etkenler
Kaynak bilgisi taşımayan bağlantılar, e-posta istemcilerinden gelen tıklamalar, kayıtlı yer imleri, çalışanların kendi ziyaretleri ve bazı uygulamalardan gelen geçişler "doğrudan"a düşebilir. Etiketsiz kampanya linkleri de aynı yere gider; kampanya linklerini UTM ile etiketlemek gürültüyü azaltır. Etiketleme düzenini takvim bölümünde ele alıyoruz.
Göstergeyi nasıl faydalı tutmak?
Doğrudan ziyareti tek başına değil, başlangıç çizgisine ve diğer göstergelere göre izleyin. Bir dönemde yalnız bu gösterge artıyorsa, nedenini araştırmadan sonuca varmayın. Birkaç gösterge aynı yönü gösteriyorsa güven daha yüksektir, ama yine de bir kanıt değildir.
Kurgu örnek: bir dönemde doğrudan ziyaret kurgu olarak yüzde yirmi artıyor, ama aynı dönemde şirket içi bir test kampanyası ve etiketsiz bir e-posta bülteni yayınlanmış. Bu artışı bilinirlik çalışmasına bağlamak için erken kalınmıştır. İç trafik filtrelemek ve kampanya linklerini etiketlemek, bu tür yorumları daha sağlam kılar.
Okur Geri Bildirimi: Anket, Soru ve Yorum
Doğrudan sormak
Bilinirliğin en doğrudan göstergesi, kişilere markayı tanıyıp tanımadıklarını sormaktır. Bunu müşteri formuna eklenen tek bir soruyla ("Bizi nereden duydunuz?") ya da kısa bir anketle yapabilirsiniz. Soru açık uçlu mu, seçenekli mi olacak? Seçenekli sorular karşılaştırmayı kolaylaştırır; açık uçlu sorular beklenmedik cevaplar getirir.
Kimi sorduğunuz önemlidir
Mevcut müşterilere sorarsanız markayı zaten bilen biri cevap verir; potansiyel kitleye sorarsanız cevap verecek kişileri bulmak daha zordur. Kimi sorduğunuzu açıkça yazın, çünkü sonuç o kitleye özgüdür. Yanıt veren sayısının az olması, sonucu kesin bir bilgiden çok bir ipucu yapar.
Yorum ve soruları kayda geçirmek
Müşteri hizmetlerine gelen "sizi şuradan duydum" ifadeleri, sosyal ağlardaki sorular ve yorumlar da bir geri bildirimdir. Bunları toplamak için basit bir tablo kurun: tarih, kaynak, ifade, not. Bu tablo, sayıların anlatamadığı bağlamı sağlar. Anket soruları yazmayı ayrıca çalışmak istiyorsanız, bu yazının kapsamı dışında bir konudur.
Geri bildirim toplarken kişisel verileri gereksiz yere tutmayın: yanıtları anonim ya da en azından asgari bilgiyle saklayın. Ankete katılımın isteğe bağlı olduğunu söyleyin. Bu önlemler hem kişilerin güvenini hem de sizin kayıt düzeninizi korur; ayrıntılı veri koruma sorularında danışmanınıza başvurun.
Yayın Planı: Tanıtım Yazısı Serisiyle Marka Anlatısı
Seri neden tek yazıdan farklı?
Marka anlatısı tek bir yayında kurulmaz; farklı okur kitlelerine ulaşan, birbirini destekleyen birkaç yazı gerekir. Bir tanıtım yazısı serisinde her yazının bir rolü olmalı: biri markayı tanıtır, biri hizmeti anlatır, biri bir soruya cevap verir. Sponsorlu makalenin ne olduğunu ve türlerini sponsorlu makale nedir ve türleri yazısında bulabilirsiniz.
Her yazının hangi göstergeye bağlanacağı
Serinin her yazısı için hangi göstergeyi etkilemesini beklediğinizi yazın: biri marka aramasını, biri anma kaydını, biri okur geri bildirimini. Bunu yazmak, seri bitince "neyi ölçtük?" sorusunun cevabını baştan verir. Bu bir beklenti sözü değil, ölçüm planıdır.
Akua üzerinden sipariş
Akua Adforce'ta tanıtım yazısı paketi, paket sayfasında seçilir ve sepete eklenir; ödeme adımından sonra satıcı işi kabul eder, tamamlandığında teslimat bildirimini gönderir ve teslim ilanla uyuşmuyorsa itiraz açılabilir. Akua yayını planlamaz, markanın anlatısını yazmaz ve sonuç ölçmez; yayın kararı satıcı ve yayıncıdadır. Kapsam ve koşullar için paket sayfasına ve Teslimat Politikası sayfasına bakın.
Seri planında dikkat edeceğiniz bir nokta ritimdir. Aynı haftada yayımlanan birkaç yazı, göstergeler üzerindeki etkiyi birbirinden ayrıştırmayı zorlaştırır. Yayınları dengeli aralıklarla yaymak ve her yayının tarihini kaydetmek, sonradan hangi gösterge hareketinin hangi yazıdan sonra geldiğini incelemenizi mümkün kılar; ama nedensellik iddia etmenize yetmez.
Gösterge Takvimi: Hangi Ay Neyi Ölçer?
Hızlı ve yavaş göstergeler
Marka araması ve doğrudan ziyaret haftalık ya da aylık okunabilir; anma kaydı ve anket daha seyrek, örneğin üç ayda bir yapılır. Göstergelere tek bir okuma sıklığı dayatmak, ya aşırı sık okuyup gürültüye kapılmanıza ya da çok seyrek okuyup değişiklikleri kaçırmanıza yol açar.
Örnek bir takvim kurgusu
Kurgu bir takvim: ilk ay başlangıç çizgisi toplanır; ikinci ay çalışma yayına girer, göstergeler yalnız kayda alınır, yorum yapılmaz; üçüncü ay ilk karşılaştırma yapılır; altıncı ay ikinci anket ve anma taraması yapılır. Takvim kurgudur, kendi iş döngünüze göre değişir.
Olağan dışı olayları takvime işlemek
Takvimde kampanya linklerinin etiketlenmesi ve raporlama düzeni de yer almalıdır; bunun için UTM etiketleri ve Search Console ile raporlama düzeni yazısına bakabilirsiniz. Takvime bayram, kampanya, ürün lansmanı ve haber gündemi gibi olağan dışı olayları da yazın. Bir göstergenin yükseldiği ay, aynı zamanda büyük bir kampanyanın da ayıysa, o yükselişi tek bir çalışmaya bağlamak yanıltıcı olur.
Takvimin bir de bırakma kuralı olmalı: hangi koşulda çalışma durdurulur, hangi koşulda yönteme dönülür? Kural yoksa göstergeler yalnızca toplanır, karar vermek için kullanılmaz. Basit bir kural bile, örneğin "iki okuma döneminde hiçbir gösterge değişmediyse planı gözden geçir", toplantıyı somut bir karara taşır.
Sonuçları Aşırı Yorumlamamak
Bir artış, bir kanıt değildir
Göstergelerden birinde artış görmek, çalışmanın etkili olduğunu göstermez. Mevsim, rakip hareketleri, haber gündemi ve diğer pazarlama faaliyetleri aynı göstergeleri etkileyebilir. En fazla söyleyebileceğiniz şudur: "Çalışmadan sonra şu gösterge şöyle hareket etti; başka etkenleri ayıramadık."
Küçük sayılar, büyük iddialar
Sorgu ya da anma sayısı küçükse, birkaç kişinin davranışı yüzdeyi büyük gösterir. Yüzde yerine ham sayıyı da yazın ve küçük sayılarda yorumdan kaçının. Bu yazıda verilen tüm sayılar kurgudur.
Üçüncü taraf metrikler
Bir araç size marka görünürlüğü, anma sayısı ya da ziyaretçi tahmini veriyorsa, bu değerler aracın kendi hesabıdır, Google'ın verdiği bir değer değildir. Araç değişirse, aynı marka için farklı sayılar çıkabilir. Çalışma boyunca aynı aracı ve aynı ayarları kullanın.
Son olarak, göstergeler bir karar yardımcısıdır, bir hüküm değil. Göstergeler zayıf olduğunda bile, bu çalışmanın başarısız olduğu anlamına gelmez; ölçüm yönteminiz çalışmanın etkisini göremiyor olabilir. Bunu raporunuzda dürüstçe yazmak, çalışmaya dair güvenilirliğinizi artırır.
Raporu yazarken üç cümlelik bir düzen işe yarar: ne ölçtük, ne gördük, neyi bilemiyoruz. Üçüncü cümle çoğu raporda eksik kalır; oysa sınırı yazmak, okuyanın sayıya haddinden fazla anlam yüklemesini önler. Kurgu bir örnek: "Marka adı içeren sorgularda gösterim arttı; aynı dönemde bir kampanya da vardı; hangisinin payı olduğunu ayıramıyoruz." Bu cümle sade ama dürüsttür ve bir sonraki kararı gerçek veriye dayandırır.
Örnek Şablon: Marka Bilinirliği Gösterge Tablosu (Kurgu)
Aşağıdaki sayılar ve ifadeler tamamen kurgudur; yalnızca tablonun düzenini göstermek için yazılmıştır.
| Gösterge | Başlangıç (kurgu) | İlk okuma (kurgu) | Yorum notu |
|---|---|---|---|
| Marka adı içeren sorgularda gösterim | Altı haftalık toplam 400 | Aynı süre için 460 | Yazım varyantları aynı liste |
| Bulunan anma kaydı (kendiliğinden) | 3 kayıt | 4 kayıt | Küçük sayı, yorum yok |
| Bulunan anma kaydı (sponsorlu) | 0 kayıt | 2 kayıt | Ayrı satırda tutuldu |
| Doğrudan ziyaret | Altı haftalık toplam 900 | Aynı süre için 950 | Etiketsiz bülten dönemi var |
| "Bizi nereden duydunuz?" cevapları | 20 cevap, 2'si arama | 24 cevap, 3'ü arama | Yalnız mevcut müşteriler |
- Başlangıç sütununu çalışma başlamadan önce, tarihle birlikte doldurun.
- Yorum notu sütunu, olağan dışı olayları ve sınırları yazmak içindir.
- Rakamlar kurgudur; sizin değerleriniz farklı olacaktır.
- Göstergeleri ve sahiplerini seçin.
- Başlangıç çizgisini kaydedin.
- Takvime göre okuyun ve yorum notlarını yazın.
Sıkça Sorulan Sorular
Marka bilinirliği nasıl ölçülür?
Tek bir ölçü yoktur. Birbirini tamamlayan birkaç gösterge seçilir: marka sorguları, yayınlardaki anmalar, doğrudan ziyaret ve okur geri bildirimi. Her biri kısmi bir işarettir; başlangıç çizgisiyle birlikte okunmazsa anlamlı bir karşılaştırma yapılamaz. Ölçümü kendi araçlarınızla ya da bir üçüncü tarafla yürütürsünüz; Akua bu hizmeti sunmaz.
Marka bilinirliği ile satış arasındaki fark nedir?
Bilinirlik, markanın duyulmuş olmasıdır; satış ise gerçek bir alışveriştir ve ikisi farklı etkenlerden beslenir. Birçok etken satışı etkiler, bu yüzden satışı bilinirliğin göstergesi saymak yanıltıcıdır. İkisini ayrı hedef ve ayrı göstergelerle izlemek daha sağlıklıdır.
Marka araması göstergesi neden tek başına yeterli değildir?
Çünkü yalnızca arama yoluyla gelen kısmı gösterir. Markayı duyup adresi doğrudan yazan ya da başka bir kanalda arayan kişi bu raporda görünmez. Search Console belgesi gösterimi, sitenin arama sonuçlarında kaç kez göründüğü olarak tanımlar; bu bilinirliğin tamamı değildir.
Başlangıç çizgisi nasıl oluşturulur?
Çalışma başlamadan önce birkaç haftalık dönemi, tarihiyle birlikte kaydedin: marka sorguları, anmalar, doğrudan ziyaret ve varsa anket cevapları. Olağan dışı olayları not edin. Çizgi yazılı olmazsa sonradan yapılan karşılaştırmanın dayanağı kalmaz; bu yüzden çalışmayı yayına almadan önce çizgiyi tarihli bir tabloya geçirin.
Doğrudan ziyaret sayısı bilinirliği gösterir mi?
Tek başına göstermez. Sınıflandırma analitik aracına ve kuruluma özgüdür; kaynağı belirlenemeyen ziyaretler ve kendi ziyaretleriniz de buna karışabilir. Başlangıç çizgisi ve diğer göstergelerle birlikte, bir ipucu olarak okuyun; iç trafiği ayıklamak ve kampanya linklerini etiketlemek yorumu sağlamlaştırır.
Göstergeler ne sıklıkla gözden geçirilmeli?
Evrensel bir sıklık yoktur. Marka araması ve ziyaret genellikle aylık, anma ve anket daha seyrek okunabilir. Önemli olan, sıklığı baştan yazmak ve olağan dışı dönemleri takvime not etmektir; kampanya ya da lansman ayında okuma yapıyorsanız yorum notuna bunu mutlaka ekleyin.
Sonuç ve Sonraki Adım
Bilinirlik çalışmasında asıl sorun, rakam bulmak değil, bulunan rakamı doğru yerde tutmaktır. Çalışmanın tanımını yazın, üç dört tamamlayıcı gösterge seçin, her birine bir sahip ve bir başlangıç çizgisi verin, takvimi olağan dışı olaylarla birlikte tutun ve sonuçları bir hüküm gibi değil bir ipucu gibi okuyun. Bu düzen hiçbir artışı vaat etmez; yalnızca ne olduğunu ve neyin bilinemediğini ayırt etmenizi sağlar. Anlatınızı bir seriyle desteklemek istediğinizde tanıtım yazısı paketlerini inceleyip kapsam ve koşulları sipariş öncesinde okuyabilirsiniz.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap