Yayıncılara link ricası ya da içerik önerisi içeren soğuk bir e-posta göndermeden önce iki soru öne çıkar: bu ileti ticari elektronik ileti sayılır mı ve alıcıdan önceden onay gerekir mi? T.C. Ticaret Bakanlığı'nın 15 Temmuz 2015 tarihli duyurusuna göre tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay almak zorunlu değildir. Aynı duyuru istisnanın sınırını da çizer: tacir ve esnaf reddetme hakkını kullanırsa onayları alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez. Hukuki tavsiye değildir.
Türkiye merkezli bir işletmeyseniz ya da müşterileriniz adına outreach yürüten bir ajanssanız bu sınır, gönderim listenizin nasıl kurulacağını, her e-postanın altında neyin yazacağını ve ret taleplerinin ne kadar çabuk işleneceğini belirler. CAN-SPAM kuralları Türkiye hukuku olarak değil, genel ilke olarak karşılaştırmada yer alır.
Ticari elektronik ileti nedir, outreach hangi kapsama girer
Duyuru, Yönetmeliğin 1 Mayıs 2015'te yürürlüğe giren 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin hazırlandığını belirtir. Yönetmelikle, telefon ve bilgisayar gibi elektronik iletişim araçlarıyla gönderilen SMS, e-posta ve telefon araması yoluyla yapılan ticari elektronik iletilere ilişkin hususlar ve bu iletilerin yapılmasına elektronik ortam sağlayan aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri belirlenmiştir. E-posta bu cümlede açıkça sayıldığı için soğuk outreach e-postalarının kapsam sorusu ciddiye alınmalıdır. Kaynağı Ticaret Bakanlığı duyurusunda (yeni sekmede açılır) görebilirsiniz.
Duyurunun kapsam dışında bıraktığı göndericiler
Duyuru, Yönetmeliğin beş durumu kapsamadığını sayar. Bu liste, kapsam sorusunun cevabı için başlangıç noktasıdır, çünkü Yönetmelik her göndericiye aynı biçimde uygulanmaz.
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamındaki işletmecilerin abone ve kullanıcılarına, münhasıran kendi mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak amacıyla gönderdiği ticari elektronik iletiler.
- Vakıf üniversitelerinin öğrencilerine ve bunların velilerine gönderdiği iletiler.
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamuya yararlı dernekler ve vergi muafiyeti sağlanan vakıfların, kendilerine ait ticari işletmelerin faaliyetleriyle ilgili olarak üyelerine gönderdiği iletiler.
- 6112 sayılı Kanun hükümlerine göre radyo ve televizyon yayıncılığı yapan kuruluşlarca, kamuoyunu bilgilendirmek ve eğitmek amacıyla yapılan yayın hizmetlerine ilişkin bilgilendirme iletileri.
- Devlet, mahalli idareler ve diğer kamu tüzel kişilerinin kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla gönderdiği iletiler.
Yayıncılara link ricası gönderen bir işletme bu gruplardan birine girmiyorsa listenin kendisine bir muafiyet sağladığını varsaymamalıdır.
Link ricası e-postası bu kapsama girer mi
Belgelerde link ricası e-postası için ayrı bir ifade yok. Uygulama önerisi: gönderdiğiniz iletide kendi ürününüzü, hizmetinizi ya da işletmenizi tanıtan, pazarlayan bir unsur varsa iletiyi ticari elektronik ileti gibi ele alın ve ret, tanıtıcı bilgi ile kayıt düzenini buna göre kurun. Yalnızca yayıncının sayfasındaki bir hatayı bildiren olgusal bir not ile bir paket teklifini aynı kefeye koymayın; ikisinin içeriği ve amacı farklıdır.
| E-posta türü | İçerik | Uygulama önerisi |
|---|---|---|
| Ücretli paket ya da hizmet teklifi | Kendi ürününüzün satışa yönelik tanıtımı | Ticari elektronik ileti gibi ele alın |
| Kampanya duyurusu ile birlikte yayın ricası | İşletmenizin tanıtımı ve link isteği birlikte | Ticari elektronik ileti gibi ele alın |
| Yayıncının sayfasındaki kırık linki bildirme | Olgusal düzeltme notu, işletme tanıtımı yok | Tanıtım cümlesi eklemeyin, kısa tutun |
| Mevcut siparişe ilişkin bilgi | Teslimat ya da satın alma bildirimi | Duyurunun onay gerektirmeyen durumları arasında sayılır |
Onay gerekmeyen durumlar ve soğuk outreach
Duyuru, önceden onay almaya gerek bulunmayan durumları da sayar. Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi halinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmaz. Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletiler ile hizmet sağlayıcıya ilgili mevzuatla getirilen bilgi verme yükümlülüğü durumlarında da önceden onay gerekmez. Soğuk outreach, işletmenizle henüz bir abonelik, sipariş ya da sözleşme ilişkisi bulunmayan bir yayıncıya gider. Uygulama önerisi: sayılan durumları, alıcı henüz iş ilişkinizin tarafı değilken gönderilen ilk ricayı kapsayan bir dayanak olarak okumayın.
Tacir ve esnafa ileti: önceden onay istisnası ve ret hakkı
Soğuk outreach için en kritik cümle burada geçer. Duyurunun ifadesiyle, tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay alınması zorunlu olmayacaktır. Cümlenin devamı sınırı koyar: tacir ve esnafların reddetme hakkını kullanması halinde onayları alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez.
İstisnanın iki yanı
İstisna bir izin değildir, bir onay şartının kalkmasıdır. Yani göndericiye soğuk iletinin tamamen serbest olduğunu söylemez. İlk ileti için onay aranmasa da alıcı hakkını kullandığında artık o adrese onaysız ticari elektronik ileti gönderilemez. Duyuruya göre onay talebi de ticari elektronik ileti yoluyla yapılamaz; yani ret vermiş alıcıya yeniden ulaşmak için e-posta yazmak da çözüm değildir.
Onay talebi e-postası gönderilemez
Duyuru, alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamayacağı hükmünü de içerir. Bu hüküm outreach ekiplerinin başvurabileceği bir alışkanlığı etkiler: ret vermiş bir yayıncıya Bizden haber almak ister misiniz diye e-posta yazmak. Uygulama önerisi: ret verilmiş bir adrese hiçbir yeni ileti göndermeyin; yayıncı sizinle başka bir yoldan, örneğin kendi başlattığı bir yazışmayla yeniden iletişime geçerse kaydı o gün ve o kanalla not edin.
Alıcının tacir ya da esnaf olup olmadığını belirlemek
İstisna alıcının sıfatına bağlıdır, e-posta adresinin görünümüne değil. Bir yayıncının siteyi şirket olarak mı, bireysel bir blog olarak mı, dernek ya da kamu kuruluşu olarak mı yürüttüğü gönderim öncesinde netleşmelidir. Uygulama önerisi: sınıflandırmayı gönderici yapar ve kayıt altına alır. Sitenin künyesinde ticaret unvanı, MERSİS numarası ya da vergi bilgisi görünüyorsa bunu kayda yazın. Sınıf belirsizse alıcıyı istisna kapsamında saymayın.
| Alıcı durumu | Duyurudaki karşılığı | Uygulama önerisi |
|---|---|---|
| Ticaret unvanı ve MERSİS bilgisi görünen şirket yayını | Tacir olan alıcı: önceden onay zorunlu değil, ret hakkı saklı | Sınıfı ve künye kaynağını kayda yazın, ilk iletiyi gönderin |
| Esnaf olduğu görünen yayıncı | Esnaf olan alıcı: önceden onay zorunlu değil, ret hakkı saklı | Esnaf olduğunu gösteren bilgiyi kayda yazın |
| Sıfatı belirsiz bireysel blog | İstisnanın uygulanıp uygulanmadığı kayıtla gösterilemez | Sıfat netleşmeden toplu göndermeyin |
| Dernek, vakıf ya da kamu kuruluşu yayını | Tacir ya da esnaf olduğunu gösteren bir bilgi yoksa istisnanın dayanağı kalmaz | Sıfat netleşmeden gönderim yapmayın |
| Ret vermiş alıcı | Onay alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez | Bastırma listesine alın, yeni ileti göndermeyin |
İletide bulunması gereken tanıtıcı bilgiler
Duyuru, elektronik ortamda yapılan ticari iletişimi gerçekleştirenin belirlenebilir olması için bu iletişimde gerekli bilgilerin yer almasının zorunlu tutulduğunu belirtir. Promosyon ve hediye gibi hususların niteliğinin açıkça belirtilmesi ve bunlara katılım ile faydalanma koşullarının anlaşılır olması da şart koşulmuştur. Outreach e-postası bir hediye, indirim ya da ücretsiz içerik teklifi taşıyorsa teklifin koşulları gizli kalmamalıdır.
Tacir ve esnaf için istenen bilgiler
Ticari elektronik iletinin başlığında veya içeriğinde tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanına, esnaflar için adı ve soyadı ile T.C. kimlik numarasına yer verilmesi düzenlenmiştir. Bunlara ek olarak, elektronik iletişim aracının türüne bağlı olarak hizmet sağlayıcının telefon, faks, kısa mesaj numarası ve elektronik posta adresi gibi erişilebilir durumdaki iletişim bilgilerinden en az birine yer verilmesi gerekir.
Alt bilgi bloğunun düzeni
Uygulama önerisi: bu bilgileri her outreach e-postasının imza bölümüne standart bir blok olarak koyun. Blokta işletmenin ticaret unvanı, MERSİS numarası, bir telefon numarası ve yanıt verilebilen bir e-posta adresi bulunsun. Ajans adına gönderiyorsanız bilginin kimin adına yazıldığı kayıtta açık olsun; ajansın kendi unvanı ile müşterinin unvanı karıştırılmamalıdır.
- Gönderenin ticaret unvanı ve MERSİS numarası, ileti gövdesinin ya da başlığının görünen yerinde.
- En az bir erişilebilir iletişim bilgisi: telefon numarası ya da yanıt verilen e-posta adresi.
- Ret satırı, her iletide ve görünür bir yerde.
- Promosyon, hediye ya da indirim varsa niteliği ve koşulları.
Esnaf gönderici için kimlik numarası, duyuruda istenen unsurlar arasında sayılır; bu bilginin e-postada nasıl gösterileceği ayrıca düşünülmelidir. Uygulama önerisi: kimlik numarası gibi kişisel bir bilgiyi ileti gövdesine yazmadan önce bunu iç olarak karara bağlayın ve karar gerekçesini kayıt altına alın.
Ret hakkı: aynı kanaldan, ücretsiz ve süresinde işleme
Duyurunun ret hakkına ilişkin hükümleri, outreach operasyonunda en çok iş gerektiren kısımdır. Burada her cümle bir iş adımına dönüşür.
Duyurunun ret hükümleri
- Alıcı istediğinde, hiçbir gerekçe göstermeksizin, ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir.
- Alıcının ret bildiriminde bulunmasıyla, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onay geçersiz duruma gelir.
- Ret bildirimi, ticari elektronik ileti hangi iletişim kanalıyla gönderildiyse aynı kanalla, kolay ve ücretsiz bir şekilde sağlanır.
- Ret yolu, gönderilen her bir ticari elektronik iletide yer alır.
- Hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildirimi kendisine ulaştığı andan itibaren üç iş günü içinde alıcıya ileti göndermeyi durdurur.
E-postada ret yolunun görünümü
Outreach e-postası için kanal e-postadır. Ret bildiriminin aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz olması, alıcının bu e-postaya yanıt vererek ya da e-postadaki bir bağlantıyla reddedebilmesi anlamına gelir. Uygulama önerisi: ret bağlantısı ya da yanıt kuralı için ücretli bir telefon numarası, telefon görüşmesi ya da kimlik bilgisi istenen bir form kurmayın; bunlar duyurudaki kolay ve ücretsiz olma şartıyla uyuşmaz. Ret satırının metni kısa olsun ve iletinin sonunda görünür bir yerde durmalıdır.
Örnek ret satırı: Bu tür e-postaları almak istemiyorsanız bu iletiyi yanıtlayıp İstemiyorum yazmanız yeterlidir. Talebiniz işlendikten sonra size başka ticari ileti göndermeyeceğiz.
Ret kaydının işlenme akışı
- Ret yanıtı gelen kutusuna ulaştığı anda tarih ve saatle kayda alınır.
- Alıcının adresi ortak bastırma listesine eklenir; liste bütün outreach kampanyalarında geçerlidir.
- Planlanmış tüm sonraki iletiler, takip e-postaları dahil, kuyruktan çıkarılır.
- Ret işleminin tamamlandığı tarih kayda yazılır.
- Gönderim aracı ya da ajans kullanılıyorsa aynı bilgi onlara iletilir ve onayları alınır.
Süre hesabında başlangıç, duyurunun ifadesiyle bildirimin hizmet sağlayıcıya ulaştığı andır ve süre üç iş günüdür. Uygulama önerisi: iç hedefinizi bu sürenin altında tutun. Ret kaydından sonra kuyrukta kalmış bir takip e-postası, üç gün dolmadan bile alıcıda ret hakkının dikkate alınmadığı izlenimi bırakır.
Ret ve kanal ilişkisi
Duyuru, onayın geçersiz hale gelmesini bildirimin yapıldığı iletişim kanalıyla ilişkilendirir. E-postayla yapılan bir ret bildirimi e-posta kanalındaki onayı etkiler. Uygulama önerisi: telefon, SMS ve e-posta aynı alıcıya birlikte kullanılıyorsa ret bildirimini kanal ayrımı yapmadan tüm kanallarda geçerli sayın; bu seçim hem alıcının beklentisine hem de kayıt düzenine uyar.
Kişisel veri notu: toplanan e-posta, saklama ve kayıt
Duyuru kişisel veriler için kısa bir hüküm taşır: hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı, elde ettiği kişisel verilerin saklanmasından ve güvenliğinden sorumludur ve bunları kişinin önceden onayı olmaksızın üçüncü kişilerle paylaşamaz.
Outreach listesinde kişisel veri neyi kapsar
Bir editörün adı, görevi ve kurumsal e-posta adresi, bir kişiyi tanımlayan veri olabilir. Bu nedenle outreach listesi bir pazarlama tablosu olmanın ötesinde bir veri kaydıdır. Listeyi bir ajansla, müşteriyle ya da başka bir araçla paylaşmak, duyurudaki paylaşım hükmü bakımından ayrı bir karar noktasıdır. Müşteri verisini ajansa devretmeden önce yapılacak gizlilik ve işleyen sıfatı değerlendirmesi için ajansa müşteri verisi vermeden önce gizlilik ve KVKK maddeleri yazısına bakabilirsiniz.
Tutulacak kayıtlar
| Kayıt alanı | Ne yazılır, neden gerekir |
|---|---|
| Bastırma listesi | Liste silinmez, aranabilir tutulur; ret vermiş alıcıya yeniden ileti gitmemesini sağlar |
| Ret tarihi ve işlenme tarihi | İki tarih ayrı sütunlarda tutulur; üç iş günü şartına uyumu gösterir |
| Gönderim tarihleri | Her iletinin tarih ve saati tutulur; hangi iletinin ne zaman gittiğini gösterir |
| Alıcı sıfatı ve dayanağı | Künye bilgisinin görüntüsü ya da notu saklanır; tacir ya da esnaf kaydının dayanağını gösterir |
| Adresin bulunduğu sayfa | Sayfa adresi ve erişim tarihi yazılır; adresin yayımlanmış bir kaynaktan alındığını gösterir |
Bastırma listesi ayrıca bir tartışma konusu doğurur: alıcı ret vermişse adresinin silinmesi, o adrese bir daha yazılmadığını göstermeyi güçleştirir. Uygulama önerisi: ret verilmiş adresi silmek yerine bastırma listesinde tutun ve yalnızca gönderimi engelleyen asgari veriyi saklayın. Saklama süresinin uzunluğunu kendi veri saklama politikanızda yazılı hale getirin ve listeye kimin eriştiğini sınırlayın.
Adres tahmin etmek yerine yayımlanmış adresi kullanmak
Uygulama önerisi: kişisel e-posta adreslerini tahmin etmeyin ya da araçlarla toplu çıkarmayın. Yayıncının sitesinde bu amaç için yayımladığı kurumsal bir iletişim adresi, listenizde tutacağınız verinin kaynağını da açıklar. Yayıncının iletişim bilgisini doğru yerde nasıl bulacağınız ayrı bir konudur; kurumsal adres kullanmak kayıt düzeniniz için en kolay yoldur.
Ajans ya da gönderim aracı kullanıldığında sorumluluk
Duyuru, hizmet sağlayıcının önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceğini, aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebileceğini belirtir. Aracı hizmet sağlayıcının, hizmet sağlayıcıya Yönetmelikle öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmesi için teknik imkân tanıması gerekir. Aracı hizmet sağlayıcıların gönderilen iletilerin içeriğinde kendilerine ait marka adı, ticaret unvanı veya işletme adı gibi tanıtıcı bilgilere yer vermesi de hükme bağlanmıştır.
Başkası adına onay alınamaz
Duyuruya göre aracı hizmet sağlayıcılar, başkaları adına onların mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak amacıyla ticari elektronik ileti göndermek için onay alamaz. Bu cümle, outreach ajanslarının müşteri adına yürüttüğü gönderimler için düşünülmesi gereken bir sınırdır. Ajans kendi unvanıyla onay toplayıp bunu müşterinin tanıtımında kullanamaz.
İş bölümü sözleşmede yazılmalıdır
Uygulama önerisi: ajansla yaptığınız sözleşmede şu soruların yanıtı yazılı olsun: gönderimde hangi tanıtıcı bilgiler kullanılacak, ret bildirimi kime ulaşacak ve kim işleyecek, bastırma listesi kimde tutulacak, müşteri sözleşme bitince listeye ne olacak. Gönderim altyapısı da ayrı bir kayıt gerektirir: göndericinin alan adı adına gönderme yetkisi için SPF kaydı nasıl yazılır yazısına, politika için DMARC politikası nasıl kurulur yazısına göz atabilirsiniz.
Şikâyet süreci ve yaptırım
Duyuruya göre şikâyet başvuruları, ticari elektronik iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde, Bakanlık internet sitesindeki şikâyet portalı üzerinden elektronik ortamda ya da dilekçe ile ticaret il müdürlüklerine yapılabilir. Şikâyetlerin değerlendirilmesinin ardından ticaret il müdürlükleri tarafından idari para cezası uygulanacağı Yönetmelikle düzenlenmiştir.
Duyurudaki sınır
Duyuruda madde numarası, KVKK atfı ve İYS hakkında ifade yok. Duyuru 15 Temmuz 2015 tarihlidir; mevzuat değişebilir, uygulamadan önce Yönetmeliğin güncel metnine bakın.
Üç aylık pencereyle kayıt düzeni
Üç aylık şikâyet süresi pratikte bir kayıt saklama sorusunu doğurur. Uygulama önerisi: gönderim kayıtlarını, ret kayıtlarını ve alıcı sıfatı dayanağını en azından bu pencere boyunca erişilebilir tutun. Pencereden daha kısa süre saklanan bir kayıt, bir şikâyet geldiğinde gönderimin nasıl yapıldığını göstermeyi imkânsız kılabilir.
CAN-SPAM ile karşılaştırma: ABD kuralı genel ilke olarak
ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), CAN-SPAM Act için bir işletme rehberi yayımlar. Rehber, yasanın adına rağmen yalnızca toplu e-postaya uygulanmadığını, tüm ticari iletileri kapsadığını belirtir. Rehber, işletmeden işletmeye e-posta için bir istisna tanınmadığını da açıkça söyler. Sayfadaki bilgiler ABD içindir ve Türkiye için bağlayıcı değildir; karşılaştırma yalnızca iyi uygulama fikri vermek için yapılır. FTC rehberi (yeni sekmede açılır) Ağustos 2023 yayın tarihini taşır.
FTC rehberindeki sekiz gereklilik, dört başlıkta
- Gönderen ve konu: yanıltıcı başlık bilgisi ve aldatıcı konu satırı kullanılmaz; gönderici, alıcı ve yönlendirme bilgisi doğru, konu satırı mesajın içeriğine uygun olmalıdır.
- Reklam ve konum: mesaj reklam olarak tanımlanır ve alıcılara bulunduğunuz yeri söyleyen geçerli bir fiziksel posta adresi yer alır.
- Ret: alıcılara ileride pazarlama e-postası almayı nasıl reddedeceklerini söyleyin; aboneler ve üyeler de reddedebilir. Rehber, bir talebin 10 iş günü içinde yerine getirilmesini ve ret mekanizmasının mesaj gönderildikten sonra en az 30 gün çalışmasını belirtir.
- Sorumluluk: sizin adınıza başkalarının yaptığı gönderimleri izleyin.
Rehber ayrıca, ret için ücret alınamayacağını ve e-posta adresinin ötesinde kişiyi tanımlayan bilgi istenemeyeceğini, ret vermiş kişilerin e-posta adreslerinin satılamayacağını ya da aktarılamayacağını belirtir.
| Konu | Ticaret Bakanlığı duyurusu (Türkiye) | FTC rehberi (ABD, genel ilke) |
|---|---|---|
| İşletmeden işletmeye ileti | Tacir ve esnaf alıcılar için önceden onay zorunlu değil, ret hakkı saklı | İşletmeden işletmeye e-posta için istisna yok |
| Ret süresi | Ret bildirimi ulaştığı andan itibaren üç iş günü | 10 iş günü |
| Ret yolu | Aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz, her iletide | Geri e-posta ya da kolay bir web yöntemi, ücret ve ek kişisel bilgi yok |
| Göndericinin tanıtımı | Tacir için MERSİS numarası ve unvan, esnaf için ad, soyad ve kimlik numarası, en az bir iletişim bilgisi | Geçerli fiziksel posta adresi |
| Başkası adına gönderim | Aracı hizmet sağlayıcı başkası adına onay alamaz | Sizin adınıza gönderenleri izleme sorumluluğu |
Karşılaştırmadan yanlış sonuç çıkarmamak
İki metin aynı kavramlarla çalışmaz. ABD rehberinde işletme alıcı için istisna yoktur, Türkiye duyurusunda ise tacir ve esnaf alıcı için önceden onay şartı kalkmıştır. Hangi ülkenin kuralının hangi gönderime uygulanacağı bu konunun dışındadır. Karşılaştırmanın işe yarayan tarafı, kayıt düzeni ve ret süreciyle ilgili iyi uygulamaları ortaklaştırmaktır: ret yolunu görünür yapmak, ret kaydını kısa sürede işlemek ve ret vermiş adrese yeniden yazmamak.
Gönderim altyapısı ve toplu gönderici kuralları
Mevzuat yükümlülükleri ile gönderim altyapısı ayrı konulardır; birincisi alıcı hakkına, ikincisi mesajın gelen kutusuna ulaşmasına ilişkindir. Altyapı tarafında toplu gönderici beklentileri için toplu e-posta gönderici kuralları rehberine, abonelikten çıkışın başlık düzeyindeki uygulaması için List-Unsubscribe ile tek tıkla abonelikten çıkma yazısına bakın. Bu e-posta başlığı, e-postanın içindeki ret satırının yerine geçmez; ikisi birlikte düşünülür.
Abone toplayan bir e-bülten kurmak ise soğuk outreach'ten farklı bir iştir. Bülten için onay ve gizlilik düzeni ticari elektronik ileti izni ve KVKK ile e-bülten aboneliği kurma yazısında anlatılır; outreach listesine bülten mantığı taşımak ya da bülten abonelerine outreach mantığıyla yazmak iki ayrı kayıt düzenini birbirine karıştırır.
Örnek senaryo: çocuk oyun parkı
Örnek senaryo: bir çocuk oyun parkı işletmesi, yeni açılan kapalı oyun alanını yerel aile rehberlerinde ve hafta sonu etkinlik listelerinde duyurmak için üç yayıncıya e-posta göndermek ister. Yayıncılardan biri limited şirket olarak yürütülen bir yerel haber portalıdır. İkincisi bir kişinin vergi mükellefi olarak yürüttüğü aile blogudur. Üçüncüsü bir mahalle derneğinin e-bültenidir.
Adım 1: alıcıları sınıflandırmak
Park ekibi her yayıncının künyesine bakar. Haber portalının künyesinde ticaret unvanı ve MERSİS numarası görünür; sınıf kaydına tacir olarak işlenir. Blogun sahibinin esnaf olup olmadığı künyeden anlaşılmaz. Kayıt belirsiz olarak bırakılır ve blog toplu göndermeye alınmaz. Dernek bülteninin tacir ya da esnaf olduğunu gösteren bir bilgi yoktur. Uygulama önerisi: bu alıcıyı istisnaya dayandırmayın ve toplu göndermeye almayın.
Adım 2: ajansla çalışılıyorsa sözleşmeyi yazmak
Park işletmesi gönderimi bir ajansa yaptırıyorsa ajansın kendi unvanıyla değil, park işletmesinin unvanıyla ve işletmenin tanıtıcı bilgileriyle gönderim yapılacağı, ret taleplerinin hangi gelen kutusuna ulaşacağı ve bastırma listesinin kimde tutulacağı sözleşmede yazılıdır.
Adım 3: iletiyi hazırlamak
Ekip iletiyi iki bölüme ayırır: kısa bir tanıtım ve etkinlik takvimine yer verme ricası, ardından tanıtıcı bilgi bloğu ile ret satırı. Blokta parkı işleten şirketin ticaret unvanı, MERSİS numarası, bir telefon numarası ve yanıt verilebilen bir e-posta adresi yazar. Ret satırı, iletiye yanıt vererek talebin iletilebileceğini söyler.
Adım 4: ret yanıtı gelirse
Haber portalının editörü iletiyi aldıktan sonra İstemiyorum yazarak yanıt verir. Ekip yanıtı aldığı gün tarih ve saatle kayda alır, adresi bastırma listesine ekler, planlı takip e-postasını kuyruktan çıkarır ve işlendiği günü kayda yazar. Editör sonradan etkinlik takvimiyle ilgilenirse yazışmayı kendisi başlatmalıdır; park ekibi o adrese yeniden ticari ileti göndermez.
Gönderi öncesi karar kuralı ve kontrol listesi
Gönderim kararı beş soruya indirilebilir. Alıcı sınıfı, ret durumu ve kayıt dayanağı bilinmelidir.
Karar kuralı
- Alıcı daha önce ret verdi mi? Evetse ileti göndermeyin ve onay talebi de yazmayın.
- Alıcının sıfatı kayıtlı ve dayanağı var mı? Hayırsa gönderim yapmayın.
- Alıcı tacir ya da esnaf mı? Evetse ilk iletide önceden onay şartı aranmaz; hayırsa ya da emin değilseniz gönderim bu duyurunun istisnasına dayandırılamaz.
- Ret işlenecek kişi ve süre belli mi? Değilse gönderimi başlatmayın.
- İletide tanıtıcı bilgi ve ret yolu var mı? Yoksa göndermeden önce ekleyin.
Kontrol listesi
- Alıcı sıfatı ve dayanağı kayıtta.
- Adres yayımlanmış bir kaynaktan, kaynak sayfa ve tarihle birlikte.
- Ret verenlerin bastırma listesi güncel ve ortak.
- İletide ticaret unvanı, MERSİS numarası ve en az bir iletişim bilgisi.
- Ret satırı iletinin sonunda, kolay ve ücretsiz.
- Ret işlemi için sorumlu kişi ve iç hedef süre.
- Takip e-postaları ret listesiyle her gönderimde karşılaştırılıyor.
- Ajans ya da araçla yapılan iş bölümü yazılı.
- Gönderim, ret ve işlem tarihleri şikâyet penceresi boyunca erişilebilir.
Dikkat edilecek hatalar
Esnaf ve tacir istisnasını sınırsız izin saymak
İstisna yalnızca ilk ileti için önceden onay şartını kaldırır. Ret verildiğinde onaysız gönderim yapılamaz. İstisnayı, ret taleplerini yok sayma gerekçesi yapmayın.
Ret vermiş yayıncıya yeniden onay e-postası yazmak
Duyuruya göre ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz. Ret vermiş bir adrese Bizden haber almak ister misiniz diye yazan ekip, hem ret hakkını hem bu hükmü göz ardı etmiş olur. Bu adresi bastırma listesinde bırakın.
Ajansın topladığı onayı müşteri adına kullanmak
Duyuruya göre aracı hizmet sağlayıcılar başkaları adına onların mal ve hizmetlerini tanıtmak amacıyla onay alamaz. Ajansın kendi unvanıyla topladığı bir onayı müşterinin tanıtımına kaydırmayın; hangi unvanın kullanıldığı sözleşmede ve kayıtta açık olsun.
Ret yolunu karmaşıklaştırmak
Bir forma kimlik bilgisi girilmesini ya da ücretli bir telefon numarasının aranmasını istemek, aynı kanaldan kolay ve ücretsiz ret şartıyla uyuşmaz.
ABD kuralını Türkiye kuralı gibi anlatmak
FTC rehberindeki 10 iş günü ya da fiziksel posta adresi gibi unsurlar ABD içindir. Duyurudaki süre ve bilgi unsurları 15 Temmuz 2015 tarihli duyurunun ifadesidir; güncel metin için Yönetmeliğe bakılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Tacire ve esnafa soğuk e-posta göndermek için önceden onay gerekir mi?
Ticaret Bakanlığı duyurusuna göre tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay alınması zorunlu değildir. Ancak tacir ve esnafın reddetme hakkını kullanması halinde onayları alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez. Hukuki tavsiye değildir.
Ret e-postası ne kadar sürede işlenmelidir?
Duyuruya göre hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildirimi kendisine ulaştığı andan itibaren üç iş günü içinde alıcıya ileti göndermeyi durdurur. Uygulama önerisi: iç hedefinizi bu sürenin altında tutun ve takip e-postalarını her gönderimden önce ret listesiyle karşılaştırın.
Ret bildirimi hangi yolla alınmalıdır?
Duyuruya göre ret bildirimi, ticari elektronik ileti hangi iletişim kanalıyla gönderildiyse aynı kanalla, kolay ve ücretsiz bir şekilde sağlanır ve gönderilen her bir iletide yer alır. E-postayla yapılan outreach için ret yolu e-postanın içinde görünür olmalıdır.
Ret vermiş bir yayıncıdan yeniden onay istemek mümkün mü?
Duyuruya göre alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz. Ret vermiş bir adrese Bizden haber almak ister misiniz gibi bir e-posta yazmak bu hükümle çelişir. Alıcı sizinle kendi başlattığı bir yazışmayla yeniden iletişime geçerse kaydı not edin.
Ajans adına gönderim yapıyorsa kimin tanıtıcı bilgileri yazılır?
Duyuru, aracı hizmet sağlayıcıların gönderilen iletilerin içeriğinde kendilerine ait tanıtıcı bilgilere yer vermesini hükme bağlar ve başkaları adına onay alamayacaklarını belirtir. Hangi unvanın hangi bilgiyle yer alacağını, ajans sözleşmesinde yazılı hale getirin.
CAN-SPAM kuralları Türkiye'de geçerli midir?
FTC rehberi ABD için yazılmıştır ve burada Türkiye mevzuatı olarak sunulmaz; bir gönderime hangi ülkenin kuralının uygulanacağı bu konunun dışındadır. Rehber B2B e-posta için istisna tanımazken, Ticaret Bakanlığı duyurusu tacir ve esnaf alıcılar için önceden onay şartını kaldırır.
Şikâyet için ne kadar süre vardır?
Duyuruya göre şikâyet başvuruları, ticari elektronik iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde Bakanlığın şikâyet portalı üzerinden ya da dilekçe ile ticaret il müdürlüklerine yapılabilir.
Sonuç
Soğuk outreach'te sorular üç noktada toplanır: alıcı tacir ya da esnaf mı, ileti tanıtıcı bilgileri ve ret yolunu taşıyor mu, ret kaydı üç iş günü içinde işleniyor mu? Ticaret Bakanlığı duyurusu önceden onay şartını tacir ve esnaf alıcılar için kaldırır, ancak ret hakkını saklı tutar. CAN-SPAM karşılaştırması ise Türkiye için bağlayıcı değil, kayıt ve ret düzeni için fikir veren bir genel ilkedir. Hukuki tavsiye değildir.
Yayıncı seçiminden yayın takibine kadar linkleri izlenebilir bir paket içinde yürütmek isterseniz backlink paketlerini inceleyebilirsiniz.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap