Alt Tema ve functions.php: SEO Kodu Nereye Konur?

Başlık düzenlemesi, yönlendirme kuralı, schema çıktısı ya da noindex mantığı gibi SEO kodunu temanın functions.php dosyasına yazarsanız, temayı değiştirdiğiniz gün bu işlevler sessizce kapanır. Kısa cevap: Temadan bağımsız çalışması gereken kodu bir eklentiye koyun, görünüme bağlı değişiklikleri alt temada tutun ve ana temanın dosyasını doğrudan düzenlemeyin. WordPress tema belgeleri bu ayrımı açıkça yapar. Kendi sitesine küçük kod parçaları ekleyen bir yayıncıysanız ya da müşteri sitelerinde bu tür eklemeleri bakımla yükümlü bir ajanssanız, bu bölümdeki karar sırası işinize yarar.

SEO kodu neden temada yaşamamalı

WordPress tema işlevleri belgesi (yeni sekmede açılır), functions.php dosyasını bir eklentiye benzer biçimde davranan bir dosya olarak tanımlar: WordPress işlevlerini çağırabilir, kendi işlevlerinizi tanımlayabilirsiniz. Belge aynı zamanda önemli bir ayrım yapar. Sitenin görünüşünden bağımsız çalışması gereken özellikler için en iyi uygulama, onları bir eklentiye koymaktır. Çünkü eklenti etkin olduğu sürece hangi tema seçili olursa olsun çalışır; functions.php ise yalnızca o temaya aittir ve tema değişirse belgenin ifadesiyle özellikler artık kullanılamaz.

Bu cümle SEO açısından ağırdır. Bir sitenin arama görünürlüğüne dokunan kodlar sayfanın nasıl göründüğüyle ilgili değildir. Başlık etiketi mantığı, canonical kuralı, yapılandırılmış veri çıktısı ya da bir sayfa türüne noindex eklemek tasarımın değil içeriğin ve tarama ayarlarının parçasıdır. Bu tür kodu temaya bağlamak, görsel bir karar olan tema seçimini arama görünürlüğü kararına bağlar.

Tema değişince ne olur

Belge, yalnızca etkin temanın functions.php dosyasındaki kodun gerçekten çalıştığını söyler. Tema değiştirdiğinizde eski temanın dosyası artık yüklenmez. Dosyadaki işlev tanımları, kancalar ve eklemeler devre dışı kalır. Sayfa hata vermez; yalnızca eskiden gelen çıktı sessizce kaybolur. Böyle bir kayıp, kimse bakmazsa haftalarca fark edilmeyebilir.

Kod ile görünümü ayırmak

Uygulama önerisi: her ek kod için şu soruyu sorun. Bu kod, sitenin görünüşü değişse de çalışmaya devam etmeli mi? Evet ise eklentiye aittir. Hayır ise, örneğin yalnızca bu temanın menü konumlarını ya da görsel boyutlarını tanımlıyorsa, temanın ya da alt temanın functions.php dosyasında kalabilir.

Arayüzü Türkçe kullanıyorsanız yönetim ekranlarındaki menü adları buradaki karşılıklardan farklı görünebilir.

Alt tema ne yapar ve ne yapmaz

WordPress alt tema belgesi (yeni sekmede açılır), alt temayı ana temanın uzantısı olarak tanımlar. Ana temanın kodunu düzenlemeden görünümünü ya da davranışını değiştirmenizi sağlar. Değişiklikler küçük renk ayarları olabileceği gibi kapsamlı geçersiz kılmalar da olabilir. Belgeye göre müşterinin ya da sizin değişiklikleriniz alt temada durduğu için ana tema güncellendiğinde kaybolmaz.

Zorunlu dosya ve ana tema eşleşmesi

Alt tema için zorunlu olan tek dosya style.css dosyasıdır. Dosyanın üst bilgisinde Template alanı ana temanın klasör adını taşımalıdır ve bu adın ana temanın klasör adıyla birebir eşleşmesi gerekir. Belgenin örneğinde Twenty Twenty-Four teması twentytwentyfour klasöründe durur ve Template değeri de budur. Klasör adını yanlış yazarsanız alt tema ana temayı bulamaz.

functions.php yükleme sırası

Alt temanın functions.php dosyası ana temanınkinin yerine geçmez. Belgeye göre ikisi de yüklenir ve alt temanınki ana temanınkinden hemen önce çalışır. Bu yüzden ana temanın işlevlerini alt temaya kopyalamamalısınız; aynı adı taşıyan iki işlev ölümcül hataya yol açabilir. Tema işlevleri sayfası da aynı ayrımı verir: alt temanın dosyası ana temayı geçersiz kılmaz, onu tamamlayabilir ya da onun işlevlerinin yerini alabilir. Sayfa, tema geliştiricilerinin çakışmayı önlemek için işlev adlarına temaya özgü bir ön ek vermesini önerir, örnekte myfirsttheme_ gibi.

Stil dosyası yüklemesi

Alt temanın stil dosyası, ana temanın nasıl yazıldığına göre otomatik yüklenmeyebilir. Belge, stil dosyalarını wp_enqueue_scripts kancasına bağlı wp_enqueue_style ile yüklemeyi anlatır. Ana tema ne alt temanın ne de kendi style.css dosyasını yüklüyorsa, belgenin Twenty Twenty-Four örneğinde olduğu gibi alt temanın functions.php dosyasında stili siz yüklersiniz. Ana tema yalnızca etkin temanın stil dosyasını yüklüyorsa, ana temanın stil dosyasını da açıkça yüklemeniz gerekebilir. Ayrıntı ana temaya bağlıdır; bu yüzden değişiklikten sonra önyüzü açıp stilin yüklendiğini kontrol edin.

Alt temanın sınırı

Belge, çok büyük özelleştirmelerde alt temanın yönetimi güçleştirebileceğini ve bu durumda ana temayı tam bir tema olarak çatallamanın düşünülebileceğini söyler. Ayrıca alt tema bir SEO eklentisinin yerini tutmaz. Alt tema, tema değiştiğinde yok olur: yeni bir ana tema seçtiğinizde eski alt tema artık ona bağlı değildir. Dolayısıyla alt tema, güncelleme kaybına karşı bir çözümdür; tema değişimi kaybına karşı bir çözüm değildir.

İki farklı kayıp: güncelleme ve tema değişimi

İki durum birbirine karıştırılır. İkisi de kod kaybıyla sonuçlanır, ama nedenleri ve çözümleri farklıdır.

Tablodaki üçüncü ve dördüncü satır, eklentiye taşımanın da kayıpsız olmadığını hatırlatır. Eklentiye taşıdığınız kodu bir envanterde göstermezseniz, bir yönetici onu gereksiz sanıp silebilir. Eklenti listesini düzenli denetlemek bu yüzden önemlidir.

functions.php içindeki SEO kodunu eklentiye taşımak

Taşıma, kodu bir yerden kesip yapıştırmaktan öte bir iştir. Uygulama önerisi: şu sırayı izleyin.

1. Mevcut kodun envanterini çıkarın. functions.php dosyasını okuyun ve her bloğun ne yaptığını bir satırla yazın.
2. Her bloğu temadan bağımsız mı, temaya bağlı mı diye ayırın. Yalnızca temadan bağımsız olanlar taşınır.
3. Yedek alın ve hazırlık ortamını kurun.
4. Yeni bir eklenti dosyası oluşturun. Belgeye göre eklentinin kendine özgü bir üst bilgisi olmalıdır ve dosya wp-content/plugins altında durur.
5. İşlev adlarını benzersiz bir ön ekle yeniden adlandırın.
6. Eklentiyi hazırlık ortamında etkinleştirin ve eski kodu functions.php içinde bırakın; çift çalışma olup olmadığına bakın.
7. Çift çalışma yoksa eski kodu functions.php içinden kaldırın ve çıktıyı eski kayıtla karşılaştırın.
8. Her şey aynıysa aynı adımları canlı sitede yedek aldıktan sonra uygulayın.

Çift çalışma riski

Aynı kodu hem temada hem eklentide bırakırsanız iki kez çalışabilir: iki title etiketi, iki canonical, iki yönlendirme. Başlık etiketi ya da canonical iki kez çıkıyorsa sayfanın hangi başlıkla temsil edileceği belirsizleşir. Bu yüzden altıncı adımdaki karşılaştırmada ön yüz kaynağında aynı etiketin tekrarlanıp tekrarlanmadığını arayın.

Ön ek ve çakışma

Tema işlevleri belgesi, aynı adı taşıyan işlev, sınıf ya da değişkenlerin hataya yol açabileceğini ve çakışmayı önlemenin tema ve eklenti geliştiricilerinin ortak sorumluluğu olduğunu söyler. Eklentiye taşıdığınız her işlev adı, sitenizi tanıyan kısa bir ön ek taşımalıdır. Genel adlı bir işlev, başka bir eklentinin ya da temanın işleviyle aynı adı taşıyıp siteyi çökertebilir.

Taşınmayan kod: kancalar ve zamanlama

Belgeye göre functions.php dosyası, eklenti dosyaları yüklendikten sonra çalışır. Bu, bir kodu eklentiye taşıdığınızda yüklenme sırasının değişebileceği anlamına gelir. Bir kod, başka bir eklentinin tanımladığı bir şeye bağımlıysa, eklentiye taşıdıktan sonra çalışmayabilir. Çözüm olarak kodu uygun bir kancaya bağlamaktır; ayrıntı kodun işlevine bağlıdır ve belgelerde tek bir kural yoktur. Taşıdıktan sonra çıktıyı kontrol etmek bu yüzden zorunludur.

Tema değişimi sırasında kaybolan işlevler

Tema değiştirmeyi planlıyorsanız eski temanın functions.php dosyasını önceden okuyun. Burada bulacağınız her blok, yeni temada çalışmayacak olası bir SEO kaybıdır. Belge functions.php için üç kullanım örneği verir: WordPress filtrelerine kanca takmak, add_theme_support ile özellik etkinleştirmek ve şablon dosyalarında yeniden kullanılacak işlevler tanımlamak. Bu üçünden hangisinin SEO'ya dokunduğunu ayırın.

• Filtre kancaları: özet uzunluğu, başlık ve içerik filtreleri gibi çıktı değiştiriciler yeni temada kaybolur.
• Tema desteği: küçük resim, gezinme menüsü ve yazı biçimi desteği yeni temada yeniden tanımlanmalıdır; blok temalar bazı desteği kendiliğinden etkinleştirir.
• Şablon işlevleri: eski şablonlarda çağrılan işlevler yeni şablonlarda yoktur.

Uygulama önerisi: tema değişikliğinden önce ve sonra aynı beş sayfanın kaynağını kaydedin ve karşılaştırın. Bu sayfalar ana sayfa, bir yazı, bir kategori, bir arama sonucu ve 404 sayfası olabilir. Başlık etiketi, canonical, robots meta etiketi ve yapılandırılmış veri satırları değişmişse, kayıp kodu bulmak için eski functions.php dosyasına dönün. Adres yapısı kaybı için URL yapısı ve slug optimizasyonu yazısındaki denetimi de uygulayın.

Özel bakım eklentisi mi, hazır SEO eklentisi mi

Kodu eklentiye koymak, kendi eklentinizi yazmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez. İki yol vardır ve ikisi de belgelerin tarif ettiği eklenti modeline uyar: eklentinin kendi üst bilgisi vardır, wp-content/plugins altında durur ve etkinleştirildiğinde tüm temalarda çalışır.

Uygulama önerisi: önce ihtiyacın hazır bir eklentinin ayarıyla çözülüp çözülmediğine bakın. Kod yazmak, bakım yükü doğurur: her WordPress ve PHP sürüm değişikliğinde kodunuzun çalışmaya devam edip etmediğini sizin denetlemeniz gerekir. Ayar ekranıyla çözülen bir ihtiyaç için kod yazmak bu yükü gereksiz yere artırır.

Küçük özel eklentiye ne yazılır

Özel bir eklenti dosyasının en başında eklenti adı, açıklaması ve sürümü yer alır. Bu bilgiler yönetim ekranında eklenti listesinde görünür ve envantere yazacağınız kaydın kaynağıdır. Dosyanın içinde her işlev, benzersiz bir ön ekle başlar. Dosyaya yazılan her kural, ne işe yaradığını açıklayan kısa bir not taşır. Bu not, altı ay sonra kodu okuyan kişinin kuralı silmeden önce nedenini anlamasına yardım eder.

Ne yazılmamalı

Eklentiye ilgisiz işlevleri doldurmayın. Bir bakım eklentisi, tek bir amaca hizmet ettiğinde sorunları bulmak kolaydır. Başlık mantığını, yönlendirme listesini ve görsel ayarları aynı dosyaya yığarsanız, bir hata çıktığında hangi parçanın sorumlu olduğunu ayırmak zorlaşır. Birden çok amaç gerekiyorsa her biri için ayrı bir dosya ya da ayrı bir eklenti tercih edin.

Karar kuralı: tema, alt tema ya da eklenti

Her ek kod parçası için üç soru yeterlidir.

1. Kod, tema değişse de çalışmalı mı? Evet ise eklenti.
2. Kod yalnızca bu temanın görünümünü ya da şablonunu değiştiriyor mu? Evet ise alt tema.
3. Kod ana temanın dosyasında mı duruyor? Evet ise alt temaya ya da eklentiye taşıyın; ana temanın dosyasında bırakmayın.

Bu üç sorunun yanıtı çelişirse, yani kod hem görünüme hem arama davranışına dokunuyorsa, ikiye bölün: görünümle ilgili kısım alt temada, arama davranışıyla ilgili kısım eklentide kalır.

Taşıma sonrası doğrulama: ne karşılaştırılır

Taşımanın ardından yapılacak karşılaştırma bir izlenim değil, bir kayıt işidir. Önce kaynakları kaydedin, sonra aynı sayfaları yeniden kaydedip farkı okuyun.

Yedek, sürüm kaydı ve geri alma

Her taşıma öncesi tema klasörünün ve veritabanının yedeğini alın. Taşıma sonrası sorun çıkarsa, eklentiyi devre dışı bırakıp eski kodu functions.php içine geri koyarak anında eski duruma dönebilirsiniz. Bu geri dönüş yolu ancak yedeğiniz varsa ve eski kodun bir kopyası saklanıyorsa çalışır. Uygulama önerisi: eski kodu silmek yerine bir arşiv dosyasında, tarihli ve nedenli olarak saklayın. Silinen kodu hatırlamaya çalışmak, saklanan koda bakmaktan her zaman daha pahalıdır.

Geri alma sınırları

Eklentiyi devre dışı bırakmak çıktıyı hemen eski haline döndürmez; önbellek eski çıktıyı sunabilir. Geri alma kararından sonra da önbelleği temizleyip kaynağı yeniden okuyun. Veritabanına yazılmış ayarlar ise eklentiyle birlikte kaybolmaz; eklenti ayarları kalıcı olarak yazdıysa, eski duruma dönmek için bu ayarları da gözden geçirmeniz gerekir.

Taşıma sırasında yapılan hatalar

Uygulama önerisi: bu tabloda sıralanan hataları taşımadan önce bir kez gözden geçirin.

Bu tablonun hiçbir satırı hazır bir sıralama iddiası taşımaz; amaç, değişikliği yapan kişinin hangi hatanın hangi sonucu doğurduğunu önceden görmesidir.

Örnek senaryo: bir mesleki dernek sitesi

Örnek senaryo: Bir mesleki derneğin sitesi, yıllar içinde başka bir kişinin yazdığı küçük kodlarla büyümüştür. Ana temanın functions.php dosyasında başlık düzenlemesi, bir yönlendirme listesi ve etkinlik sayfaları için özel bir içerik türü bulunur. Dernek yeni bir temaya geçmek ister ve işe önce kodun envanterini çıkararak başlar.

Taşıma bittiğinde dernek, eklentiyi envantere yazar, sorumlusunu belirler ve eski temanın functions.php dosyasının bir kopyasını arşivler. Böylece kodun nereye gittiği ve neden orada olduğu bir yıl sonra da okunabilir.

Örnek senaryo: bir belediye kültür dergisinin sitesi

Belediye dergisinin sitesi, tema değiştirmeye hazırlanıyor. Eski temanın functions.php dosyasında üç iş görülür: başlık biçimi, kategori arşivi için açıklama etiketi ve küçük resim boyutu. Sınıflandırma sonucu ilk ikisi eklentiye, üçüncüsü yeni temanın kendi dosyasına gider. Taşıma sırası şöyledir: önce eklentiyi kurup etkinleştirin, sonra eski temadaki aynı bloğu devre dışı bırakın, çıktıyı karşılaştırın ve yalnızca bu sırayla tema değiştirin. Karşılaştırma sırasında aynı etiketin iki kez yazılması çift çalışma belirtisidir. Bu senaryo kurgusaldır.

functions.php içinde karşılaşılan bloklar ve anlamları

Dosyayı ilk kez okuyan biri için bloklar anlamsız görünebilir. Tema işlevleri sayfasının verdiği üç örnek aile işe yarar bir harita sunar. Uygulama önerisi: her bloğu şu tabloya göre sınıflandırın.

Tanımadığınız bir blokla karşılaşırsanız

Bir bloğun ne yaptığını anlayamıyorsanız silmeyin ve taşımayın. Önce hazırlık ortamında devre dışı bırakıp ön yüz kaynağının değişip değişmediğine bakın. Kaynak değişmiyorsa blok SEO'ya dokunmuyor olabilir; yine de hemen silmek yerine arşivleyin. Kaynak değişiyorsa blok bir çıktı üretiyordur ve taşınması gerekir. Bu sınama, kodu satır satır anlamadan da doğru karar vermenize yardımcı olur, çünkü karar kodun içeriğine değil gözlemlenen çıktıya dayanır.

Tema geliştiricisinden devralınan siteler

Bir siteyi başkasından devralıyorsanız functions.php dosyasını ilk haftada okuyun. Önceki yönetici dosyaya hangi kuralları eklediğini yazılı bırakmamış olabilir. Devraldığınız dosyada not yoksa, şablon tarafından yüklenen betiklere, giden bağlantı üreten çıktılara ve yönlendirme mantığına özellikle bakın. Bulduğunuz her kuralı envantere yazın ve sorumlusunu belirleyin; böylece bir sonraki tema değişikliğinde bu kurallar sürpriz olmaz.

Kontrol listesi

Sitenizdeki ek kodu gözden geçirirken:

• Ana temanın functions.php ya da şablon dosyalarına doğrudan yazılmış kod var mı
• Bu kodun hangi kısmı temadan bağımsız çalışmalı
• Bağımsız kısım bir eklentide mi, yoksa temada mı duruyor
• İşlev adlarında benzersiz bir ön ek var mı
• Alt temanın style.css dosyasında Template alanı ana tema klasörüyle birebir eşleşiyor mu
• Alt temanın stili gerçekten yükleniyor mu
• Eklenti envanterde sorumlusu ve nedeniyle kayıtlı mı
• Taşıma öncesi ve sonrası beş sayfanın kaynağı karşılaştırıldı mı

Ajanslar ve çok siteli yönetim için notlar

Birden çok müşteri sitesinde aynı küçük kod parçalarını kullanıyorsanız, her siteye kopyalamak yerine tek bir bakım eklentisi yazmak güncelleme yükünü azaltır. Eklenti bir ajans markasıyla dağıtılıyorsa, kredi bağlantısı eklememeye dikkat edin; konunun ayrıntısı için WordPress SEO ayarları kontrol listesine bakabilirsiniz. Müşteriye teslimde hangi kodun eklentide, hangisinin alt temada durduğunu yazılı bildirin; böylece tema değişimi sırasında kimin neyi taşıyacağı belli olur.

Belgelerdeki yükleme sırası ve alt tema davranışı, WordPress sürümüne ve temanın türüne göre farklılaşabilir; uygulamadan önce güncel belge sayfalarına bakın.

Kodu yaşam yerine göre sınıflandırma tablosu

Functions.php belgesine göre bu dosya bir eklenti gibi davranır, ancak yalnızca etkin temanın dosyası çalışır. Aynı belge, site görünümünden bağımsız çalışması istenen özellikler için en iyi uygulamanın eklenti olduğunu söyler. Bu iki bilgiden bir sınıflandırma çıkar. Uygulama önerisi: her bloğu bu tabloya göre etiketleyin.

Yanlış anlaşılan noktalar

Birincisi, alt temanın functions.php dosyasının ana temanınkini ezdiği düşüncesidir. Alt tema belgesi alt temanın dosyasının ana temadan hemen önce yüklendiğini söyler ve ezmediğini belirtir. İkincisi, temanın içinde duran kodun tema değişse de çalışacağı düşüncesidir; yalnızca etkin temanın dosyası çalışır. Üçüncüsü, eklentiye taşınan kodun tema dosyasıyla aynı anda yüklendiği düşüncesidir. Belgeye göre functions.php eklenti dosyaları yüklendikten sonra yüklenir. Bu yüzden aynı çıktıyı iki yerde üretirseniz ikisi de çalışabilir.

Taşımadan önce beş soru

1. Bu kod tema değişince de gerekli mi? Gerekliyse eklentiye gider.
2. Fonksiyon adı benzersiz bir önek taşıyor mu? Belge, ad çakışmasını önlemek için önek kullanmayı söyler.
3. Aynı çıktıyı üreten ikinci bir kaynak var mı, örneğin bir SEO eklentisi?
4. Kod, tema desteğiyle ilgili bir kanca mı kullanıyor? O zaman tema dosyasında kalabilir.
5. Geri dönüş için eski bloğun kopyası saklandı mı?

Sık Sorulan Sorular

SEO kodu functions.php içinde kalırsa ne olur?

Tema değişirse o temanın functions.php dosyası artık çalışmaz ve kod devre dışı kalır. WordPress tema belgesi temadan bağımsız özelliklerin eklentiye konmasını en iyi uygulama olarak anar.

Alt tema tema değişimine karşı korur mu?

Hayır. Alt tema ana temaya bağlıdır; ana temayı değiştirirseniz alt tema da işe yaramaz. Alt tema, ana temanın güncellenmesi sırasında değişikliklerin kaybolmasına karşı çözümdür.

Alt temanın functions.php dosyası ana temanınkini ezer mi?

Hayır. Belgeye göre ikisi de yüklenir ve alt temanınki ana temanınkinden hemen önce çalışır. Ana temanın işlevlerini kopyalamak aynı adlı işlev hatasına yol açabilir.

Alt tema için hangi dosya zorunlu?

Yalnızca style.css dosyası zorunludur. Üst bilgisindeki Template alanı, ana temanın klasör adıyla birebir eşleşmelidir.

Kodu eklentiye taşıyınca yükleme sırası değişir mi?

Belgeye göre functions.php dosyası eklenti dosyalarından sonra yüklenir. Taşıdığınız kod başka bir eklentiye bağımlıysa taşıma sonrası çıktıyı mutlaka kontrol edin.

Bu iş için hazır bir kod örneği var mı?

Belgeler işlev adlarına benzersiz ön ek verilmesini ve eklentiler için özel üst bilgi kullanılmasını anlatır. Hazır bir SEO kodu verilmez; her sitenin kodu kendi envanteriyle değerlendirilmelidir.

Sonuç

SEO'ya dokunan kodun yeri, temanın değişmesinden etkilenmeyeceği bir katmandır. WordPress tema belgeleri, temadan bağımsız özelliklerin eklentiye konmasını en iyi uygulama olarak belirtir ve alt temayı, ana tema güncellemelerinde değişikliklerin korunması için önerir. Her ek kod için kodun tema değişse de çalışması gerekip gerekmediğini sorun, kodu envanterde gösterin ve taşıma öncesi ile sonrasında sayfa kaynaklarını karşılaştırın.

Kod doğru yere taşındığında, geriye sitenin adres ayarlarını doğru kurmak kalır.

Düzenli ve özenli içerik akışı için makale yazımı hizmetimize göz atabilirsiniz.