Bir eklenti ya da tema sitenizin görünmeyen ortağıdır: sayfa başlığını, yönlendirmeyi, sitemap'i, giden bağlantıları ve yüklenme hızını sizin adınıza etkiler. Seçimi tek ölçüte indirgemek yerine beş soruya bakın: güncelleniyor mu, kodu okunabilir mi, ücretsiz sürümde işlev kilitliyor mu, sayfalara sizin bilmediğiniz link ekliyor mu, izinsiz dış sunucuya bağlanıyor mu? WordPress.org eklenti yönergeleri (yeni sekmede açılır) ve WordPress sertleştirme belgesi (yeni sekmede açılır) bu beş sorunun her birine resmi dayanak verir. Blog, küçük işletme sitesi ya da mağaza yönetiyorsanız, bu kontrol listesiyle eklenti listenizi tek oturumda denetleyebilirsiniz.
Eklenti ve tema neden SEO konusu
Eklenti yönetim ekranında bir kutucuktur, ama sayfanın HTML çıktısında, HTTP başlıklarında ve veritabanında iz bırakır. Sitede çalışan her eklenti şu alanlardan en az birine dokunabilir:
- sayfa kaynak kodu: başlık etiketi, meta etiketler, yapılandırılmış veri, canonical, sosyal paylaşım etiketleri
- adres yapısı: yönlendirmeler, kalıcı bağlantı ayarları, sayfalama
- giden bağlantılar: altbilgi kredileri, paylaşım düğmeleri, yorum ve widget alanları
- yükleme davranışı: eklenen betik ve stil dosyaları, harici sunucudan yüklenen yazı tipleri
- güvenlik yüzeyi: yönetim paneli, form işleme, dosya yükleme
Bu yüzden eklenti seçimi bir tasarım tercihi gibi görünse de aslında risk yönetimidir. Riskin bir ucu arama görünürlüğünü bozmak, öbür ucu siteyi ele geçirilmeye açmaktır. Hiçbir şey değiştirmeyen bir eklenti bile bakım yükü ve saldırı yüzeyi demektir.
Eklentinin SEO üzerindeki üç etki yolu
İlk yol doğrudan çıktıdır: eklenti sayfaya bir şey ekler ya da çıkarır. İkinci yol dolaylı çıktıdır: eklenti sayfayı yavaşlatır, hata üretir ya da ön yüzü bozar. Üçüncü yol güvenliktir: eklentideki bir açık sitenin ele geçirilmesine yol açabilir. WordPress sertleştirme belgesi eklentilerin güncel tutulmasını ve kullanılmayanların silinmesini ister. Ele geçirilmiş sitedeki gizli link ve spam sayfaları ayrı bir konudur, bkz. hacklenmiş site ve SEO spam link temizliği.
Eklenti türüne göre dikkat noktaları
Uygulama önerisi: eklentinin işlevine göre hangi çıktıyı denetleyeceğinizi baştan bilin.
| Eklenti türü | SEO açısından dokunduğu yer | Kurulumdan sonra bakılacak şey |
|---|---|---|
| Arama motoru ayarları | Başlık, meta açıklama, canonical, sitemap | Aynı etiketin iki kez yazılıp yazılmadığı |
| Önbellek ve hız | Ön yüz çıktısı, betik sırası | Sayfanın bozulmadan yüklendiği ve içeriğin görünür kaldığı |
| Form ve iletişim | Betik, dış hizmet çağrısı | Dış alan adlarına bağlantı ve çerez davranışı |
| Güvenlik | Giriş, yönlendirme, engelleme | Arama motoru botunun yanlışlıkla engellenmediği |
| Paylaşım ve yorum | Giden bağlantılar, dış betikler | Eklenen linklerin niteliği ve sayısı |
| Tema oluşturucu | Sayfa şablonları, başlık hiyerarşisi | Başlık sırası ve altbilgi çıktısı |
Tema da aynı denetime girer
Tema sitenin genel şablonunu belirler. Altbilgideki bağlantılar, başlık hiyerarşisi, menü yapısı ve sayfa şablonları tema dosyalarından gelir. Tema seçerken görsel beğeniden önce şunlara bakın: tüm sayfalara benim bilmediğim bir link ekliyor mu, güncellemeleri sürüyor mu, kendi işlevlerini temaya mı bağlıyor? Son soru ayrı bir yazının konusudur; burada önemli olan, temaya bağlanmış işlevlerin tema değişince kaybolabilmesidir.
Güncelleme ve terk edilmiş eklenti riski
WordPress.org eklenti yönergelerine göre eklenti sürüm numarası her yayında artırılmalıdır, çünkü kullanıcılar yalnızca sürüm numarası arttığında güncelleme bildirimi alır. Aynı belge güvenliğin nihai olarak eklenti geliştiricisinin sorumluluğunda olduğunu söyler ve güvenlik sorunu olan eklentilerin sorun çözülene kadar kapatılabileceğini belirtir. Sizin için anlamı şudur: güncelleme almayan bir eklenti, sorumluluğu üstlenen birinin artık bulunmadığı bir eklenti olabilir.
Yönergeler "terk edilmiş eklenti" için bir tanım ya da gün sayısı eşiği vermez. Eşiği kendiniz koymalısınız. Uygulama önerisi: şu tablodaki gibi bir kayıt tutun.
| Sinyal | Neye bakılır | Karar |
|---|---|---|
| Son güncelleme tarihi | Eklenti sayfasındaki son güncelleme bilgisi | Uzun süredir sürüm yoksa alternatif araştırın |
| Uyumluluk notu | Kurulu WordPress sürümüyle denendiği bilgisi | Denenmemişse hazırlık ortamında deneyin |
| Destek forumu | Cevaplanan ve cevapsız konular | Hiç yanıt yoksa sahipsiz sayın |
| Kapatılma durumu | Eklenti sayfasındaki kapatma bildirimi | Kapatıldıysa hemen kaldırın |
| Değişiklik günlüğü | Güvenlik düzeltmelerinin belirtilmesi | Düzenli kayıt güven verir |
Arayüzü Türkçe kullanıyorsanız eklenti sayfasındaki ve yönetim ekranındaki alan adları farklı görünebilir.
Kullanılmayan eklentiyi silmek
Sertleştirme belgesi açıkça şunu söyler: bir eklentiyi kullanmıyorsanız sistemden silin. Devre dışı bırakmak dosyaları sunucudan kaldırmaz. Belge ayrıca eklentilerin her zaman güncel tutulmasını ve WordPress'in en son sürümünün kullanılmasını söyler. Temalar için belge ayrı bir silme tavsiyesi vermez; aynı mantığı uygulamak makuldür. Uygulama önerisi: etkin olmayan temaları, yedek olarak tuttuğunuz bir varsayılan tema hariç silin.
Güvenilmeyen kaynaktan indirme
Sertleştirme belgesi eklenti ve temaların güvenilmeyen kaynaklardan alınmamasını söyler. Lisanssız dağıtılan "premium" tema paketleri ve şüpheli indirme siteleri bu kategoriye girer. Resmi dizin ya da geliştiricinin kendi lisanslı sitesi, denetleyebileceğiniz kaynaklardır.
Giden link ve kredi linki davranışı
Eklenti ve tema altbilgiye "Powered by" ya da tasarımcı kredisi ekleyebilir. WordPress.org yönergelerinin 10. maddesi bu görünümleri düzenler: eklenti kodundaki bütün "Powered By" ya da kredi görünümleri ve linkleri isteğe bağlı olmalıdır. Krediler ön yüzde varsayılan olarak gizli gelmeli ve eklentinin çalışması için zorunlu tutulmamalıdır. Bu madde WordPress.org dizinindeki eklentileri bağlar; dizin dışındaki ürünler farklı kurallara tabi olabilir. Tema yönergeleri için belgelerde bu konuda ifade yoktur.
Altbilgi bağlantılarının genel SEO ayarlarındaki yeri için bkz. WordPress SEO ayarları kontrol listesi. Burada önemli olan, kredinin eklenti seçiminde bir kabul ölçütü olmasıdır:
- Eklentiyi hazırlık ortamında kurun, çıkış yapmış bir tarayıcıda ön yüzü açın ve sayfa kaynağında bilmediğiniz alan adlarını arayın.
- Eklenti ayarlarında kredi ya da "powered by" seçeneği olup olmadığına bakın; varsa kapalı olmalı.
- Yönergelerle çelişen bir bağlantı bulursanız eklentinin destek forumuna bildirin ya da eklentiyi değiştirin.
Ücretsiz sürümde kilitli işlev
Yönergelerin 5. maddesi kilitli ya da kısıtlı işlevi yasaklar: eklenti, ödeme ya da yükseltmeyle açılacak işlev içeremez. SEO etkisi dolaylıdır: ücretsiz eklentinin önemli bir özelliği ödeme duvarının arkasındaysa sitenizin geleceği tek bir satıcının fiyat politikasına bağlanır. Eklenti seçerken "ücretsiz sürüm ne yapıyor, ücretli sürüm ne ekliyor" sorusunu baştan yazın.
Dışarıdan kod ve izinsiz bağlantı
Yönergelerin 8. maddesine göre eklenti bir hizmet arayüzü olarak çalışmıyorsa dışarıdan kod çalıştıramaz. WordPress.org dışındaki sunuculardan güncelleme çekmek de yasaktır. 7. madde açık izin olmadan dış sunucuyla iletişimi ve izlemeyi yasaklar. 11. madde yönetim ekranındaki sürekli uyarı ve reklamları caydırır; sitewide bildirimler ve pano parçacıkları kapatılabilir olmalıdır. Bu maddeler seçim ölçütünüze şu sorulara dönüşür: eklenti hangi dış alan adlarına bağlanıyor, bu bağlantı ayarlarda açıklanıyor mu, izin istemeden ölçüm yapıyor mu?
Dışarıdan yüklenen varlıklar ve sayfa hızı
Yönergelerin 7. maddesi, eklentinin ilgisiz görselleri ya da betikleri dış sunuculardan yüklemesini yasaklanan uygulamalar arasında sayar. 8. madde ise yazı tipleri dışında üçüncü taraf CDN çağrılarını kabul etmez. Bu iki cümle, sayfa hızı açısından da bir denetim sorusu verir: eklenti ön yüzde hangi alan adlarından dosya çekiyor ve bunların her biri ayarlarda ya da eklenti açıklamasında anlatılıyor mu? Arayüz kolaylığı için dışarıdan yazı tipi ya da simge yükleyen bir eklentiyi elemeniz gerekmez, ama bilmeden yüklenen her dış dosya hem gizlilik açıklamanızı hem sayfa yüklenme sırasını etkiler. Yönergelerin dışarıdan dosya yüklemeyi hangi ölçüde hoş gördüğü sorusunda belge tek başına karar vermez; sorunun yanıtı eklentinin readme dosyasındaki açıklamadır.
Readme konusunda da bir ölçüt vardır: yönergelerin 12. maddesi, readme dosyalarının botlar için değil insanlar için yazılmasını ister ve istenmeyen ek bağlantı, ilgisiz etiket ve anahtar kelime doldurmayı spam sayar. Bir eklentinin kendi tanıtım sayfası anahtar kelime yığınıysa, kodunun da aynı özenle yazıldığını varsaymak için nedeniniz kalmaz. Bu tek başına eleme gerekçesi değil, ikinci bir inceleme işaretidir.
Güvenlik ve izin kontrolü
Güvenlik kontrolü SEO'dan ayrı bir iş değildir; siteyi ele geçiren bir ihlal organik görünürlüğü de götürür. Sertleştirme belgesinin eklenti ve temalarla ilgili önerilerini kontrol listesine çevirin:
- WordPress çekirdeğini ve eklentileri güncel tutun
- Kullanmadığınız eklentileri devre dışı bırakmakla kalmayıp silin
- Eklenti ve temaları yalnızca güvenilir kaynaklardan alın
- Dosya izinlerini olabildiğince kısıtlayın
- MySQL veritabanları dahil verileri düzenli yedekleyin
Okunabilir kod ve GPL uyumu
Yönergelerin 4. maddesine göre kod büyük ölçüde insan tarafından okunabilir olmalıdır; kod karartma araçlarına ve anlaşılmaz adlandırmaya izin verilmez. Geliştiricilerin kaynak koda ve derleme araçlarına herkese açık erişim sağlaması gerekir. 1. madde tüm kod, veri ve görsellerin GPL uyumlu olmasını ister. Uygulama önerisi: yönetici olarak bu iki maddeyi bir uyarı işareti gibi kullanın. Kaynak kodu kapalı ve karartılmış bir eklenti denetlenemez; denetlenemeyen kod için daha güçlü bir güven gerekçesi aramalısınız.
Dosya izinleri ve yedek
Sertleştirme belgesi dosya izinlerini mümkün olduğunca kilitlemenizi ve eklenti dosyalarının yalnızca kendi kullanıcı hesabınız tarafından yazılabilir olmasını söyler. Bu, barındırma panelinde ya da FTP istemcisinde yapılan bir ayardır. Yedek konusunda belge, MySQL veritabanları dahil verilerin düzenli yedeklenmesini ister. Eklenti ekleyip kaldırmadan önce yedek almak geri dönüş yolunuzu belirler.
Sayılarla izinler, dosya düzenleyici ve yönetici hesabı
Sertleştirme belgesi izinleri somut değerlerle verir. Dizinler için 755, dosyalar için 644 önerilir. wp-config.php dosyası için 400 ya da 440 değeri anılır. Çekirdek dizinlerin ve eklenti dosyalarının yalnızca sizin hesabınız tarafından yazılabilir olması istenir. wp-content altındaki temalar için web sunucusuna yazma izni yalnızca yerleşik tema düzenleyicisini kullanıyorsanız gerekir. Barındırma panelinizin izin ekranında bu değerleri karşılaştırın; hesabınızın değerleri farklıysa sebebini barındırma sağlayıcınıza sorun.
Aynı belge, yönetim panelindeki tema ve eklenti dosya düzenleyicisini kapatmak için wp-config.php dosyasına DISALLOW_FILE_EDIT tanımını eklemeyi anlatır. Belge bunun saldırganın kötü amaçlı dosya yüklemesini engellemediğini, yalnızca bazı saldırıları zorlaştırabileceğini de belirtir; yani bir güvence değil, tek katmandır. Yönetici hesabı için "admin" ve "webmaster" gibi tahmin edilebilir kullanıcı adlarından kaçınılması, güçlü parola ve iki adımlı doğrulama önerilir. Eklenti seçimiyle ilişkisi şudur: yönetim paneline eklenti kuran herkes sitenizin kodunu değiştirme gücü taşır. Eklenti kurma yetkisini az sayıda hesapla sınırlamak, seçtiğiniz eklentinin kalitesi kadar önemlidir.
Hazırlık ortamında deneme protokolü
Karar vermeden önce adayı hazırlık ortamında şu sırayla sınayın:
- Canlı sitenin yedeğini alın ve hazırlık ortamını bu yedekten kurun.
- Hazırlık ortamının arama motorlarına kapalı olduğundan emin olun.
- Eklentiyi kurun ve etkinleştirin; ayarlarını varsayılan bırakıp ön yüzün kaynak kodunu kaydedin.
- Kurulumdan önceki kaynak kodla karşılaştırın: yeni etiketler, yeni dış alan adları, yeni betikler.
- Kritik sayfalarda başlık etiketini, canonical'ı ve yapılandırılmış veriyi kontrol edin.
- Ayarları kendi tercihinize göre değiştirin ve karşılaştırmayı tekrarlayın.
- Sorun yoksa canlı siteye yedek aldıktan sonra aynı adımlarla uygulayın.
Hazırlık ortamının indekslenmesini önleme konusu için bkz. test ortamı indekslenmesini önleme.
Aday karşılaştırması için örnek senaryo
Örnek senaryo: Yerel bir fırının mağaza sitesi yeni bir hızlı ödeme eklentisi arıyor. Ekip üç adayı tabloda karşılaştırıyor ve kararı protokolün sonucuna bağlıyor.
| Aday | Güncelleme | Giden bağlantı | Ücretsiz sürüm | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Aday 1 | Değişiklik günlüğü düzenli | Kredi seçeneği kapalı | Temel işlev açık | Hazırlıkta denenir |
| Aday 2 | Uzun süredir sürüm yok | Altbilgiye otomatik link ekliyor | İşlev kilitli | Elenir |
| Aday 3 | Düzenli güncelleniyor | İzinsiz dış sunucu çağrısı yapıyor | Temel işlev açık | Ayar kapatılamıyorsa elenir |
Kazanan en çok özelliği olan değil, kontrol listesinin tüm maddelerinden geçen adaydır. Üçüncü adayın durumu ayrıca bir not gerektirir: izinsiz çağrı yönergelerin 7. maddesiyle çelişir; ayarlarda kapatılabiliyorsa risk düşer, kapatılamıyorsa seçenek elenir.
Kurulum sonrası ön yüz farkını okumak
Hazırlık ortamındaki karşılaştırma adımı, kaynak kodu iki dosya halinde kaydedip farkına bakmaktan ibarettir. Fark çıktısında her satırın anlamını bilmek gerekir. Uygulama önerisi: bulguyu şu sınıflardan birine koyun ve sınıfa bağlı aksiyonu uygulayın.
| Farkta görülen şey | Olası anlamı | Aksiyon |
|---|---|---|
| Yeni title ya da meta description etiketi | Eklenti sayfa başlığını kendisi yazıyor | Mevcut arama ayarı eklentinizle çakışıp çakışmadığını denetleyin |
| İkinci canonical etiketi | İki eklenti aynı alanı yazıyor | Birini kapatın, yalnız bir kaynak bırakın |
| Bilmediğiniz alan adına giden a etiketi | Kredi ya da ortaklık bağlantısı | Ayarlarda kapatın, kapanmıyorsa eklentiyi eleyin |
| Bilmediğiniz alan adından betik ya da stil | Dış sunucuya bağımlılık | Readme ve ayarlardaki açıklamayla karşılaştırın |
| Yeni gizli alan ya da yorum içinde sürüm bilgisi | Eklentinin kendini işaretlemesi | Zararsız olabilir; bağlantı içermiyorsa not düşün |
| Başlık sırasının değişmesi | Şablon ya da sayfa oluşturucu müdahalesi | Kritik sayfalarda başlık ağacını gözle kontrol edin |
Arayüzü Türkçe kullanıyorsanız ayar ekranlarındaki etiketler buradaki tanımlardan farklı görünebilir.
Çıkış yapmış tarayıcı neden önemli
Kredi bağlantıları bazı eklentilerde yalnızca ziyaretçilere gösterilir; yönetici oturumu açıkken sayfada görünmeyebilir. Bu yüzden kaynak kodu karşılaştırmasını çıkış yapmış bir tarayıcıda ya da gizli pencerede alın. Önbellek eklentisi kullanıyorsanız karşılaştırmadan önce önbelleği temizleyin; aksi halde iki kayıt aynı eski çıktıyı gösterebilir.
Bulgu ve aksiyon: ne zaman elemeli, ne zaman ayar yapmalı
Her sorun eleme gerekçesi değildir. Karar şu üç sınıfa göre verilir:
- Ayarla çözülen bulgu: kredi seçeneği açık geliyorsa ve ayarda kapanıyorsa eklenti kalabilir. Değişikliği envantere yazın.
- Güvenle çözülmeyen bulgu: izinsiz dış çağrı kapanmıyor, kod karartılmış ya da kaynak koda erişim kapalıysa eklentiyi eleyin.
- Belirsiz bulgu: eklenti sayfasında güncelleme bilgisi eski, uyumluluk notu eksik ya da destek forumu cevapsızsa hazırlık ortamında sınayın ve ikinci bir aday arayın.
Uygulama önerisi: eleme kararını bir cümleyle envantere yazın. "Eklentiyi neden kullanmıyoruz" sorusuna altı ay sonra yanıt vermek, ajans değişikliklerinde ve ekip devirlerinde aynı aday listesine geri dönmenin önüne geçer.
Eklentiyi kaldırırken yapılacaklar
Silme kararı kolaydır, silmenin sonuçlarını izlemek ise ayrı bir iştir. Eklenti sayfa çıktısına dokunduysa kaldırdığınızda çıktı da değişir. Uygulama önerisi: kaldırmadan önce önemli sayfaların kaynak kodunu kaydedin, eklentiyi önce hazırlık ortamında silin ve ardından şunlara bakın.
- Sayfa başlığı ve meta açıklama hâlâ yazılıyor mu? Başlığı eklenti yazıyorduysa silmeyle birlikte tema varsayılanına dönebilir.
- Yönlendirme kuralları eklentinin içinde mi tutuluyordu? Eklentiyle birlikte yönlendirmeler de gidebilir; yönlendirme listesini önce dışarı alın.
- Kısa kodlar ve bloklar sayfalarda düz metin olarak mı görünüyor? Eklenti kısa kod ekliyorsa içerikte yazılı kod ortada kalır.
- Eklentinin veritabanında bıraktığı tablolar ve ayarlar temizleniyor mu? Belgeler bu konuda genel bir kural vermez; eklentinin kendi kaldırma notuna bakın.
Silme işleminden sonra sitenin sitemap adresini ve birkaç kritik sayfayı açıp çıktıyı kayıtla karşılaştırın. Değişiklik beklediğiniz yöndeyse canlı siteye aynı adımlarla geçin.
Site türüne göre denetim önceliği
Her sitede aynı sırayla denetim yapmak zorunda değilsiniz. Uygulama önerisi: ölçütlerin sırasını sitenizin ana riskine göre belirleyin.
| Site türü | Önce bakılacak ölçüt | Gerekçe |
|---|---|---|
| Tek yazarlı blog | Kredi ve giden bağlantı seçenekleri | Az sayıda sayfa olsa da altbilgi her sayfada tekrar eder |
| Mağaza sitesi | Dış sunucu bağlantıları ve ödeme eklentilerinin izinleri | Kişisel veri ve ödeme akışı güvenlik ihlalinin maliyetini artırır |
| Kurumsal tanıtım sitesi | Güncelleme sürekliliği | Az değişen sitede eski eklenti fark edilmeden birikir |
| Ajans yönetiminde çok site | Envanter ve sürüm tutarlılığı | Aynı eklenti farklı sürümlerde çalışabilir |
Bu tablo bir sıralama önerisidir; hiçbir satır diğerlerini gereksiz kılmaz. Mağaza sitesinde ödeme adımına dokunan eklentileri ayrıca sınayın ve bu eklentilerin yönergelerdeki izinsiz bağlantı kurallarına uyup uymadığına bakın. Kurumsal tanıtım sitelerinde ise aylar içinde bir kez bile yönetim paneline girilmemesi, güncelleme bildirimlerinin görülmemesi anlamına gelir ve envanter tarihi bunu görünür kılar.
Sürdürülebilir eklenti listesi
Seçimden sonra iş bitmez. Eklenti listesini envanter olarak tutarsanız her denetim kısa sürer. Her eklenti için şu alanları kaydedin:
- Eklentinin adı ve sürümü
- Neden kurulduğu ve hangi sayfalara dokunduğu
- Sorumlu kişi
- Giden link ve dış bağlantı notu
- Son denetim tarihi
Envanter tablosu nasıl görünür
Envanter bir elektronik tablo da olabilir, ekibin ortak belgesi de. Önemli olan her satırın aynı alanları taşımasıdır. Bu sütunlar, eklenti seçiminde kullanılan ölçütlerin kayıt biçimidir.
| Sütun | Ne yazılır | Hangi ölçüte bağlanır |
|---|---|---|
| Ad ve sürüm | Kurulu eklentinin adı ve sürümü | Güncelleme sürekliliği |
| Kaynak | Resmi dizin ya da geliştiricinin lisanslı mağazası | Güvenilir kaynak |
| Dokunduğu çıktı | Başlık, canonical, altbilgi, betik ve benzeri | Ön yüz farkı |
| Giden bağlantı notu | Kredi seçeneği kapalı mı, hangi dış alan adı var | Giden link ve izinsiz bağlantı |
| Sorumlu | Güncelleme ve kaldırma kararını veren kişi | Terk edilme riski |
| Son denetim | Tarih ve kısa sonuç | Denetim ritmi |
Tablo, bir eklentinin neden kurulduğunu unutulmaktan korur. Aynı işi yapan iki eklenti kayda geçtiğinde birini silmek için gerekçe hazır olur. Sorumlusu olmayan satır ise ilk temizlik adayıdır: eklentiye kimse sahip çıkmıyorsa güncelleme ve kaldırma kararını kimin vereceği belli değildir.
Denetim ritmi
Uygulama önerisi: eklenti envanterini yılda en az iki kez gözden geçirin; her güncelleme turunda ön yüzün kaynak kodunu bir önceki kayıtla karşılaştırın. Büyük bir eklenti ya da tema güncellemesinden sonra önemli şablonları ziyaret edip başlık etiketlerini, canonical'ı, yapılandırılmış veriyi ve altbilgiyi kontrol edin.
Tema güncellemesinden sonraki ilk gün
Tema güncellemesi şablon dosyalarını yeniler, dolayısıyla altbilgi, başlık hiyerarşisi ve menü çıktısı değişebilir. Uygulama önerisi: güncellemeden sonra ana sayfayı, bir yazı sayfasını, bir kategori sayfasını ve iletişim sayfasını çıkış yapmış tarayıcıda açın. Her birinde sayfa başlığına, tek bir ana başlık bulunup bulunmadığına, altbilgideki bağlantı sayısına ve menü bağlantılarının çalışmasına bakın. Bu dört sayfa farklı şablonlardan geldiği için tema değişikliği bu dört sayfadan en az birinde kendini gösterebilir. Bulduğunuz her farkı tarih ve sayfa adresiyle envantere not edin; sonraki güncellemede aynı sapma yeniden çıkarsa, temanın geliştiricisine somut bir kanıtla başvurabilirsiniz. Sapma kredi bağlantısı ya da yeni bir dış alan adı içeriyorsa, ek incelemeyi bir sonraki planlı denetime bırakmayın. Bir sapma görürseniz güncellemeyi geri almadan önce yedekten hazırlık ortamı kurup sorunu orada yeniden üretin.
Karar kuralı
Bir eklentiyi tutmak, değiştirmek ya da silmek için üç kısa soru yeterlidir. Eklenti sitenin bugünkü bir ihtiyacını gerçekten karşılıyor mu? Güncelleme alıyor mu ve giden bağlantıları açıklanmış mı? Aynı işi WordPress çekirdeği ya da zaten kurulu başka bir eklenti yapabilir mi? Üçüncü sorunun yanıtı evet ise eklentiyi silmek bakım yükünü ve saldırı yüzeyini azaltır.
Çok siteli yöneticiler ve ajanslar
Birden çok site yönetiyorsanız envanteri tek tabloda toplayın. Aynı eklentinin farklı sitelerde farklı sürümde çalışması en kolay gözden kaçan risktir. Müşteriye teslimde eklenti listesini, kredi ve giden bağlantı notlarını ve son denetim tarihini yazılı verin; böylece sorumluluk sınırı da belli olur.
Kontrol listesi
Yeni bir eklenti ya da tema kurmadan önce:
- Resmi dizinden ya da geliştiricinin lisanslı kaynağından mı indiriyorum
- Son güncelleme tarihi ve destek forumu hareketi kabul edilebilir mi
- Ücretsiz sürümde işlev kilitli mi
- Kredi ve giden link seçenekleri kapatılabiliyor mu
- Hazırlık ortamında ön yüz kaynağında bilmediğim alan adı var mı
- Kod okunabilir mi, kaynak koda erişim açık mı
- Yedek aldım mı, geri dönüş planım var mı
Kurulumdan sonra:
- Envantere satır eklendi mi
- Denetim tarihi belirlendi mi
- Kullanılmayan eski eklentiler silindi mi
WordPress.org yönergelerinin madde numaraları ve sertleştirme belgesinin ifadeleri değişebilir; uygulamadan önce güncel sayfalara bakın.
Karıştırılan üç nokta
İlk yanlış anlama, WordPress.org dizininde yer alan her eklentinin ayrıntılı biçimde denetlendiği varsayımıdır. Eklenti kuralları belgesi bunu söylemez: dosyaların kurallara uymasını sağlamak belgeye göre yalnızca eklenti geliştiricilerinin sorumluluğundadır. Kurulumdan sonra ön yüz farkını kendiniz okumanız bu yüzden gerekir.
İkinci yanlış anlama, eklentiyi devre dışı bırakmanın silmekle aynı sonucu verdiği düşüncesidir. Sertleştirme belgesi kullanılmayan eklentiyi sistemden silmeyi söyler; devre dışı bırakmayı önermez. Üçüncüsü, yalnızca eklentilerin risk taşıdığı düşüncesidir. Aynı belge güncelleme ve silme öğütlerini eklentiler için verir, temalar için ayrı bir yönerge içermez. Belgelerde temaların güncellenmesi konusunda ifade yok. Uygulama önerisi: temayı eklentilerle aynı envanter tablosunda tutun ve aynı ritimle gözden geçirin.
| Varsayım | Belgedeki karşılığı | Uygulama önerisi |
|---|---|---|
| Dizindeki eklenti zaten denetlenmiştir | Uyum sorumluluğu geliştiricidedir | Her kurulumdan sonra ön yüz kaynağını okuyun |
| Devre dışı eklenti zararsızdır | Kullanılmayan eklentiyi silmek önerilir | Denetimde kullanılmayanı kaldırın |
| Tema güvenlik listesinin dışındadır | Tema güncellemesi için ayrı ifade yok | Temayı listeye ekleyin |
Sık Sorulan Sorular
Eklenti sayısı SEO'yu doğrudan etkiler mi?
WordPress belgelerinde eklenti sayısıyla sıralama arasında bir ilişki kurulmuyor. Belgelerin söylediği, kullanılmayan eklentilerin silinmesi ve kullanılanların güncel tutulmasıdır. Sayıdan çok her eklentinin ne yaptığı ve ne kadar bakım aldığı önemlidir.
Devre dışı eklenti zararsız mı?
Sertleştirme belgesi kullanmadığınız eklentiyi sistemden silmenizi söyler. Devre dışı bırakmak dosyaları sunucudan kaldırmaz.
Son güncelleme tarihi ne kadar eskiyse eklenti terk edilmiş sayılır?
WordPress.org yönergeleri böyle bir gün eşiği vermez. Uygulama önerisi: kendi eşiğinizi belirleyin ve eşiği aşan eklentiler için alternatif araştırın.
Premium temaları ücretsiz indirmek neden risklidir?
Sertleştirme belgesi eklenti ve temaları güvenilmeyen kaynaklardan almamayı söyler. Lisanssız dağıtılan paketlerin içeriğini sizin adınıza kimse denetlemez.
Eklentinin altbilgiye eklediği link normal mi?
Eklenti yönergeleri kredi ve powered by görünümlerinin isteğe bağlı ve varsayılan olarak gizli olmasını ister. Varsayılan olarak görünen bir kredi bağlantısı bu ilkeyle çelişir.
Hazırlık ortamı olmadan eklenti deneyebilir miyim?
Teknik olarak evet, ama riskli. Canlı sitede deneyecekseniz önce yedek alın. Hazırlık ortamı varsa geri dönüş çok daha kolaydır.
Sonuç
Eklenti ve tema seçimi, sitenin görünürlüğünü ve güvenliğini birlikte etkileyen bir risk kararıdır. WordPress.org yönergeleri kredi linklerinin isteğe bağlı ve varsayılan olarak gizli olmasını, kilitli işlev bırakılmamasını, okunabilir kod yazılmasını ve izinsiz dış bağlantıdan kaçınılmasını ister; sertleştirme belgesi ise güncelleme, kullanılmayan eklentiyi silme, güvenilir kaynak, dosya izni ve yedek ilkelerini verir. Bunları envantere ve düzenli bir denetim takvimine bağlarsanız seçim bir kerelik karar olmaktan çıkar.
Eklenti listenizi temizledikten sonra sıra sitenin asıl varlığına, yani içeriğe gelir.
Düzenli ve özenli içerik akışı için makale yazımı hizmetimize göz atabilirsiniz.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap