Görselinizin kaynak gösterilmeden bir sayfada yayımlandığını fark ettiğinizde ilk soru, kaldırtmak mı yoksa atıf istemek mi sorusudur. Kısa cevap: önce kanıtınızı toplayın, sonra nazik ve net bir atıf talebi gönderin. Atıf talebi bir ricadır; kaynak gösterilmesini ve mümkünse sayfaya çalışan bir link eklenmesini ister. Telif ihlali bildirimi ise ayrı, daha ağır bir yazışma türüdür. Hukuki tavsiye değildir.
Fotoğraf ya da infografik üreten bir yayıncıysanız, ürün fotoğraflarını kendi çeken bir e-ticaret satıcısıysanız ya da görselleri markanızın temel varlığı olan küçük bir işletmeyseniz bu sıra size yol gösterir. Örnek senaryo: bir dans okulunun gösteri gecesinde çekilmiş bir fotoğrafı ve ders seviyelerini gösteren bir infografiği vardır. Bir blog bu iki görseli kaynak göstermeden kullanmıştır.
Atıf talebi ile telif ihlali bildirimi arasındaki fark
İki yazışma aynı olaydan doğsa da hedefleri farklıdır. Atıf talebinde amaç, görselin sayfada kalması ve yanında sahibinin görünür biçimde belirtilmesidir. İhlal bildiriminde amaç, kullanımın sona ermesidir. Bu nedenle ikisinin dili, muhatabı ve sonucu aynı değildir. Aynı mesajda hem atıf rica etmek hem kaldırma talep etmek karşı tarafı iki yöne birden çeker ve ikisini de zayıflatır.
Atıf talebi neyi ister
Atıf talebi üç şey ister: görselin yaratıcısının adı yazılsın, adın yanında sizin sayfanıza giden bir link bulunsun ve kaynak satırı görselin yanında ya da altında görünsün. Yayıncının yanıt vermesi kolaydır, çünkü istenen şey tek satırlık bir düzenlemedir. Karşı taraf kötü niyetli olmayabilir. Görselin başka bir yerde kaynaksız dolaştığını görüp olduğu gibi almış olabilir.
İhlal bildirimi neyi başlatır
İhlal bildirimi, kullanımın izinsiz olduğunu iddia eden resmî bir bildirimdir. Google'ın hukuki talepler sayfası, telif ihlali bildirimlerinde Google'ın Digital Millennium Copyright Act uyarınca bildirimlere uyma politikası olduğunu söyler ve eksiksiz bir bildirimin şartları için Copyright Help Center sayfasına yönlendirir. ABD hukukuna dayanan bu çerçeve genel ilke olarak okunmalıdır, Türkiye için geçerli bir kural olarak değil. Bildirimin ayrıntıları için Google hukuki talepler sayfasına (yeni sekmede açılır) bakın.
Tablo: iki yazışmanın karşılaştırması (uygulama önerisi)
| Özellik | Atıf talebi | İhlal bildirimi |
|---|---|---|
| Amaç | Kaynak satırı ve link eklenmesi | Kullanımın sona ermesi |
| Üslup | Rica, kısa ve nazik | Resmî, belirli bir hak iddiası içeren |
| Görselin akıbeti | Sayfada kalır | Kaldırılması istenir |
| Muhatap | Editör ya da site sahibi | Platform, barındırıcı ya da arama motoru kanalı |
| Sonraki ilişki | Yazışmayla sürdürülebilir | Karşılıklı iletişimi zorlaştırabilir |
Uygulama önerisi: kaldırma talebi yazışmanın tonunu değiştirebilir; link talebi varsa ayrı ilerleyin.
Atıf mı, kaldırma mı: karar kuralı
Karar iki soruya bağlıdır. Birincisi, görselin sayfada kalması size zarar veriyor mu, yoksa yalnızca adınız mı eksik. İkincisi, görsel sizin ticari varlığınızı mı taşıyor; örneğin satışını yaptığınız bir fotoğraf mı. Zarar yoksa ve yalnızca atıf eksikse atıf talebiyle başlayın. Ticari bir kayıp varsa kaldırma yolunu ayrı olarak değerlendirin, ancak iki yolu aynı yazışmada karıştırmayın.
- Görsel doğru bağlamda ve değiştirilmeden kullanılmış, yalnızca kaynak eksik: önce atıf talebi.
- Görsel kırpılmış, üzerine başka bir marka eklenmiş ya da yanıltıcı bir bağlamda kullanılmış: atıf talebine ek olarak düzeltme isteyin, yanıt gelmezse kaldırma yolunu düşünün.
- Görsel satılık bir ürün olarak başkasının mağazasında listelenmiş: bu bir atıf konusu değildir, ayrı bir değerlendirme gerekir.
- Görselin kime ait olduğu sizin için bile belirsiz: önce kendi kayıtlarınızı doğrulayın, talebi sonra gönderin.
Uygulama önerisi: kararı tek cümleyle yazıp kayıt dosyanıza koyun. Hatırlatma yazarken talebin ne olduğu konusunda tereddüt yaşamazsınız.
Önce kanıt: özgün dosya, tarih ve kullanım adresi
Mesajı yazmadan önce elinizde üç şey olmalı: görselin özgün dosyası, tarih kayıtları ve karşı sayfanın adresiyle görüntüsü. Bu üç parça birlikte, görselin sizin olduğunu ve karşı sayfada kullanıldığını gösterir. Yazışma sakin kalsa bile kayıt dosyası, sürecin sonraki aşamalarında dayanak sağlar.
Özgün dosya
Kamerada çekilen dosya, tasarım programından kaydedilen katmanlı çalışma ya da ham veri dosyası özgün sayılır. Dans okulu örneğinde gösteri gecesi fotoğrafının kameradan çıkan hâli ile sitede yayımlanan küçültülmüş sürümü iki ayrı dosyadır. İkisini de saklayın ve hangisinin hangi adreste yayımlandığını not edin. Yalnızca web sürümü elinizdeyse bu da iş görür, ancak özgün dosya en güçlü dayanaktır.
Tarih kayıtları
Üç tarih ayrı ayrı kaydedilir: dosyanın oluşturulduğu an, kendi sitenizde ilk yayımlandığı gün ve karşı sayfada ilk görüldüğü gün. Dosya düzenleme tarihleri kopyalama ve dışa aktarma sırasında değişebildiğinden tek başına güvenilir sayılmaz. Uygulama önerisi: her tarihin yanına nereden aldığınızı yazın; örneğin yayın günü için yönetim panelindeki yayın kaydını.
Kullanım adresi ve sayfa görüntüsü
Karşı sayfanın tam adresini kopyalayın, aynı gün sayfanın ekran görüntüsünü alın ve görselin sayfadaki konumunu gösterin. Görselin dosya adresini ayrıca not edin: görsel sizin sunucunuzdan mı çağrılıyor, yoksa kopyalanıp karşı sitenin sunucusuna mı yüklenmiş? Bu fark, mesajınızda ne isteyeceğinizi etkiler. Sizin sunucunuzdan çağrılıyorsa görselin akıbeti sizin elinizdedir; dosyayı değiştirmek ya da kaldırmak sizin tarafınızda yapılabilir.
Kontrol listesi: kanıt dosyası
- Özgün dosya ve web sürümü, adları ve yayımlandığı adresle birlikte.
- Oluşturulma, ilk yayın ve karşı sayfada ilk görülme tarihleri, her birinin kaynağıyla.
- Karşı sayfanın tam adresi ve görselin göründüğü bölümün ekran görüntüsü.
- Görselin karşı sayfada hangi dosya adresinden yüklendiği.
- Karşı sayfada kaynak satırı olup olmadığı ve varsa yazdığı metin.
- Görselin kendi sayfanızdaki lisans ve kaynak bilgisinin ekran görüntüsü.
Görsel türüne göre kanıt ve talep farkları
Her görsel aynı biçimde kanıtlanmaz. Fotoğrafta özgün dosya ve çekim kaydı öne çıkar. İnfografikte tasarım dosyası ve içindeki veri kaynağı önemlidir. Ürün fotoğrafında ise çekim koşulları ve listeleme tarihi belirleyicidir. Tablo, hangi türde neyi saklamanız gerektiğini ve talebin nasıl şekilleneceğini özetler.
| Görsel türü | Saklanacak kanıt | İstenecek atıf | Dikkat noktası |
|---|---|---|---|
| Gösteri fotoğrafı | Kamera dosyası, çekim günü, etkinlik duyurusu | Fotoğraf: okulun adı ve okul sayfasına link | Fotoğrafta görünen kişilerin görüntüsü ayrı bir konudur ve bu talepten bağımsız ele alınır |
| İnfografik | Tasarım dosyası, veri tablosu, yayın sayfası | Kaynak: okulun adı ve infografiğin sayfasına link | İnfografiğin kırpılmış sürümü kaynak satırını kaybettirmiş olabilir |
| Ürün fotoğrafı | Çekim dosyası, ürün sayfasındaki yayın tarihi | Görsel: mağazanın adı ve ürün sayfasına link | Başkasının mağazasında satış amacıyla kullanım ayrı bir değerlendirme gerektirir |
| Ekran görüntüsü ve grafik | Kaynak veri, oluşturma tarihi, yayın sayfası | Kaynak: grafiğin yayımlandığı sayfa | Veri başka bir kurumdansa asıl kaynağı da belirtin |
Tablodaki içerik uygulama önerisidir. Fotoğrafta görünen kişilerin hakları gibi ayrı konular bu talebin içinde ele alınmaz ve bu konunun dışındadır.
Kime yazılır: muhatabı bulmak
Uygulama önerisi: mesajı görseli seçen kişiye yönlendirin. Sayfanın altında ya da hakkında bölümünde yazar adı, editör ya da site sahibi bilgisi aranır. Kurumsal bir sitede iletişim formu yerine yayın ekibinin adresi daha doğrudur. Kişisel bir blogda doğrudan site sahibine yazılır.
Yazar ile site sahibi ayrı kişiler olabilir
Bir makalede imza bulunsa da görseli ekleyen kişi yazar olmayabilir. Birden fazla editörün çalıştığı yayınlarda görsel seçimini ayrı bir kişi yapabilir. Bu nedenle mesajı önce siteye ait genel iletişim adresine, gerekirse ardından yazarın adresine gönderin. İki kişiye aynı anda yazmak yerine sırayla ilerleyin.
Barındırıcıya yazmak ilk adım değildir
Uygulama önerisi: barındırıcı ve platform kanallarını ihlal bildirimleri için ayırın. Atıf ricası bu kanallara ait değildir. Atıf talebi yanıtsız kalırsa bu kanal ayrı bir adım olarak gündeme gelir.
Kısa ve nazik ilk mesaj: ne istediğinizi net yazmak
İlk mesajın işi tek cümleye iner: şu görsel benim, lütfen şu biçimde kaynak gösterin. Gerisi bu cümleyi destekler. Karşı tarafın okuyup tek adımda yanıt verebileceği bir mesaj yazın.
Konu satırı
Konu satırı açık ve sakin olmalıdır: sayfanızdaki görselin kaynak bilgisi hakkında bir rica. Bu satır alıcıya mesajın bir dava bildirimi olmadığını anlatır. Uygulama önerisi: büyük harf, ünlem ve süre vurgusu kullanmayın; bunlar mesajı savunmacı bir okumaya iter.
Gövdede bulunması gerekenler
- Kim olduğunuz ve görselin sizin olduğu, tek cümleyle.
- Görselin bulunduğu sayfanın adresi.
- Görselin sizdeki yayın adresi, kanıt olarak.
- İstediğiniz kaynak satırının tam metni ve bağlanacak adres.
- Satırın yeri: görselin altı ya da makalenin sonundaki kaynak bölümü.
- Yanıt için makul bir süre ve teşekkür.
Örnek mesaj
Örnek senaryo: dans okulunun yönetimi, blogun editörüne şu mesajı gönderir.
Merhaba, makalenizde kullanılan gösteri gecesi fotoğrafı okulumuza aittir ve kendi sitemizde yayımlanmıştır. Makalenizin adresini ve fotoğrafın bizdeki sayfasının adresini bu mesajın sonuna ekledim. Fotoğrafın altına Fotoğraf: okulun adı ifadesini koymanızı ve okulumuzun sayfasına bir link vermenizi rica ederim. Düzenlemeden sonra haber verirseniz memnun olurum. Zaman ayırdığınız için teşekkürler.
Hatırlatma mesajı
Örnek senaryo: yanıt gelmediğinde okul aynı zincire kısa bir not yazar.
Merhaba, geçen mesajımı hatırlatmak istedim. Makalenizdeki gösteri gecesi fotoğrafı için kaynak satırı ve okul sayfamıza link rica etmiştim. Uygun olduğunuzda haber verirseniz sayfayı birlikte kontrol edebiliriz. Teşekkürler.
Mesajda yer almaması gerekenler
- Suçlayıcı sıfatlar ve kasıt iddiası: karşı tarafın niyetini bilmiyorsunuz.
- Kısa süreli ve kesin son tarih: ilk mesajda tehdit gibi okunur.
- Ücret ya da karşılıklı link teklifi: Google'ın spam politikası, sıralamayı manipüle etmek amacıyla alınıp satılan linkleri ve aşırı link değişimlerini link spam örnekleri arasında sayar.
- Hukuki terim yığınları: ilk mesajda dil sade kalmalıdır.
Nasıl bir atıf istenmeli: metin, link ve konum
Atıf talebi, açık bir istek içerdiğinde yanıtlanır. Belirsiz bir ifade yerine hazır bir satır sunmak yayıncının işini kolaylaştırır. Satır kısa ve doğal olmalı, kullanılan görselin yanında yer almalıdır.
Satırın biçimi
İki bileşen yeterlidir: yaratıcının adı ve sayfanıza giden bir link. Link, görselin kaynak sayfasına ya da markanın ana sayfasına gidebilir. Anchor metni olarak okul ya da işletme adını önerin, anahtar kelime yığınları yerine. Google'ın görsel lisans meta verisi sayfasında creditText alanı, görsel yayımlandığında kime atfedileceğini gösteren ad olarak tanımlanır; atıf satırınızın bu alandaki ifadeyle tutarlı olması işi sadeleştirir.
Konum: görselin yanı ve kaynak bölümü
Görselin hemen altı en okunur konumdur. Makalenin sonundaki bir kaynaklar bölümü ikinci seçenektir. Hangisinin uygun olduğunu yayıncıya bırakmak ricayı kolaylaştırır. Google'ın spam politikası, çeşitli sitelerin altbilgisinde ya da şablonlarında geniş çapta dağıtılan linkleri link spam örneği olarak sayar; bu nedenle kaynak satırı içeriğin kendi içinde olmalıdır.
Link nitelendirmesi yayıncının kararıdır
Linkin rel değerini siz dayatmayın. Yayıncı satırı kendi editoryal tercihiyle eklediğinde sayfadaki işleyiş doğaldır. Ücretli bir anlaşma olduğunda ise Google'ın spam politikası, alınıp satılan linkler için sponsored değerini anar ve nofollow değerini de bir seçenek olarak belirtir. Atıf ricasında ödeme bulunmadığı için bu tartışma mesaja girmez. Spam politikasının tam metni için Google spam politikaları sayfasına (yeni sekmede açılır) bakın. Uygulama önerisi: yayıncı nofollow kullanırsa bile görünür kaynak satırı ricanın asıl hedefini yerine getirir.
Görsel meta verisinde creator ve creditText alanları
Meta veri, görselin kime ait olduğunu dosyanın içinde ve sayfada taşımanın yoludur. Talebi yazarken elinizde meta veri varsa görselin sahibini göstermek kolaylaşır. Meta verisi olmayan dosyada iş, kanıt dosyasındaki tarih ve yayın kayıtlarına kalır.
IPTC alanları
IPTC fotoğraf meta veri kılavuzu üç alanı birbirinden ayırır. Creator, görseli yapan kişinin adıdır; sanatçı belirtilemiyorsa ya da belirtilmemesi gerekiyorsa bir şirket veya kurum adı da yazılabilir. Copyright Notice, güncel telif sahibinin adını taşır. Credit Line ise görsel yayımlandığında nasıl kaynak gösterileceğini belirtir ve Creator ile Copyright Notice alanlarındaki bilgiyi de içerebilir. Kullanım koşulları ayrı bir alana yazılır. Ayrıntılar için IPTC kullanım kılavuzuna (yeni sekmede açılır) bakın.
Yapılandırılmış veri alanları
Google'ın görsel lisans meta verisi sayfasında ImageObject için creator, creditText, copyrightNotice, license ve acquireLicensePage alanları tanımlanır. creator görselin yaratıcısını, creditText görsel yayımlandığında atfedilecek kişi ya da kurumun adını belirtir. contentUrl zorunludur ve creator, creditText, copyrightNotice ya da license alanlarından en az biri onunla birlikte bulunmalıdır. Aynı sayfa, IPTC bilgisi ile yapılandırılmış verinin çeliştiği durumda Google'ın yapılandırılmış veriyi kullanacağını da belirtir. Ayrıntılar Google görsel lisans meta verisi sayfasında (yeni sekmede açılır) yer alır.
| Alan | Ne belirtir | Talepte nasıl kullanılır (uygulama önerisi) |
|---|---|---|
| creator | Görselin yaratıcısı | Mesajda görselin kime ait olduğunu gösterir |
| creditText | Yayımlandığında atfedilecek ad | İstenen kaynak satırının metni olarak önerilir |
| copyrightNotice | Telif bildirimi | Hak sahibini belirtir |
| license ve acquireLicensePage | Lisans sayfası ve edinme adresi | Görselin nasıl kullanılabileceğini yayıncıya gösterir |
Meta verinin sınırları
Aynı sayfa, yapılandırılmış verinin ya da IPTC bilgisinin arama sonuçlarında görüneceğini garanti etmediğini söyler. Meta veriyi görselin sahibini belirten bir bilgi katmanı olarak ele alın. Sayfa ayrıca meta veriyi kaldırmanın bazı yargı alanlarında yasa dışı olabileceğini belirtir ve IPTC creator, credit line ve copyright notice alanlarının korunmasını önerir. Özgün dosyayı yayımlamadan önce bu alanları doldurmak, bir sonraki talepte işinizi kolaylaştırır. Meta veri hazırlığı ve yapay zeka kökenli görsellerde ek alanlar için yapay zeka görselleri için IPTC ve C2PA meta verisi yazısına bakın.
Talebi kolaylaştıran hazırlıklar
Talepler, kendi sitenizdeki düzenle başlar. Görseli bulan biri kaynağınızı kolayca görebiliyorsa atıf vermesi de kolaylaşır. Bu hazırlıklar bir güvence sağlamaz, ancak mesajınızı destekleyen somut bir zemin oluşturur.
Görselin kendi sayfasında kaynak ve kullanım koşulu
Görselin yayımlandığı sayfada kaynak satırı, kullanım koşulu ve iletişim adresi görünür olsun. Koşul tek cümleyle yazılabilir: görseli atıfla kullanabilirsiniz, atıf şu biçimdedir. Böyle bir koşul bulunmayan sayfada karşı taraf görselin serbestçe kullanılabildiğini düşünebilir. Lisans ve alternatif metin konusunda makale görseli alt metni ve stok görsel lisansı yazısına, devir ve kullanım hakları için makale telif hakkı devri ve kullanım hakları yazısına bakabilirsiniz.
Dosya adı ve görsel arama tarafı
Anlamlı dosya adı, doğru alternatif metin ve çevresindeki açıklayıcı metin, görselin sayfanıza bağlı kalmasını destekler. Ayrıntılar görsel SEO ve Google Görseller optimizasyonu yazısında bulunur.
Kullanımı fark etmek
Görselin başka bir sitede kullanıldığını bir okuyucu bildirimi, bir bağlantı raporu ya da tesadüf ortaya çıkarabilir. Marka adınız metinde geçiyor ve link yoksa bu ayrı bir fırsattır; linksiz marka adı geçişlerini backlinke dönüştürme yazısı bu işi anlatır. Düzenli izleme için Google Alerts ile marka bahsi takibi işe yarar.
Ekip içi sorumluluk
Uygulama önerisi: talep sürecini tek kişiye bağlayın. Kayıt dosyasını tutan, mesajı gönderen ve yanıtı izleyen kişi aynı olursa tarihler ve yazışmalar tek elde kalır. Küçük bir işletmede bu kişi sahibi olabilir; birden fazla çalışanın bulunduğu bir ekipte yayın sorumlusu belirlenebilir.
Yanıt gelmezse sıradaki adımlar
Yanıt gelmemesi niyetin kötü olduğunu göstermez. Mesaj kullanılmayan bir kutuya düşmüş, yanlış kişiye gitmiş ya da gözden kaçmış olabilir. Sıralı ve sakin bir takip karışıklığı çözebilir; yine de sürecin sonunda talebin türünü değiştirmek gerekebilir.
Aşama 1: kısa hatırlatma
Makul bir süre sonra aynı adrese ilk mesajı tekrarlamadan kısa bir hatırlatma gönderin. Hatırlatmada yalnızca sayfa adresi, istenen satır ve ilk mesajın tarihi yer alsın. Uygulama önerisi: hatırlatmayı ilk mesajın altına yanıt olarak yazın, böylece yazışma tek zincirde kalır.
Aşama 2: başka iletişim kanalı
Aynı site için ikinci bir kanal denenir: yazarın adresi, sitenin sosyal medya hesabı ya da iletişim formu. Her kanalda aynı kısa metni kullanın. Aynı gün birçok kanaldan yazmak baskı gibi algılanabilir.
Aşama 3: kaldırma yolu
Atıf ricası sonuç vermezse ve görselin kullanımı sizin için sorun olmaya devam ediyorsa ayrı bir kaldırma talebi gündeme gelir. Google'ın hukuki talepler sayfası, eksiksiz bir telif bildiriminin şartları için Copyright Help Center sayfasına yönlendirir. Google'ın spam politikasındaki Legal removals bölümü ise belirli bir siteye yönelik çok sayıda geçerli telif kaldırma talebi alındığında Google'ın o sitenin diğer içeriklerini sonuçlarda geri plana alabildiğini belirtir. Bu bilgi sizin kararınızı belirlemez, genel çerçeveyi gösterir.
Hukuki süreç ayrı bir konudur
Kaldırma talebinin ötesindeki hukuki adımlar; hak sahipliği, lisans ve yargı alanı gibi bireysel koşullara bağlıdır ve bu konunun dışındadır. Yazışma kayıtlarınızın düzenli olması her iki durumda da işe yarar.
Yanıt türüne göre karar tablosu
Gelen yanıtlar birkaç biçimde olabilir. Her biri için bir sonraki adım önceden belirlenebilir.
| Gelen yanıt | Önerilen adım | Kayda eklenecek |
|---|---|---|
| Kabul edildi, kaynak satırı eklendi | Sayfayı kontrol edin, teşekkür edin | Yeni ekran görüntüsü ve tarih |
| Kabul edildi ama link yok | Linkin neden önemli olduğunu tek cümleyle yazın | Linksiz sürümün görüntüsü |
| Görsel kaldırıldı | Teşekkür edin, talebi kapatın | Kaldırma tarihi |
| Görselin serbest olduğu söylendi | Kendi sayfanızdaki kullanım koşulunu gösterin | Yanıt metni |
| Görselin başka kaynaktan alındığı söylendi | O kaynağın adresini isteyin | Verilen kaynak adresi |
| Yanıt yok | Hatırlatma, ardından başka kanal | Her denemenin tarihi |
Karar kuralı: karşı taraf iş birliği yapıyorsa nezaket sırasını bozmayın. Yanıt vermiyorsa ya da talebi reddediyorsa bir sonraki adıma tek bir yazışmayla geçin ve önceki mesajlarınızı saklayın.
Karşı tarafın itirazlarına yanıt
Yayıncı kabul etmeden önce soru sorabilir ya da itiraz edebilir. Yanıtların kısa ve olgusal kalması, yazışmayı sakin tutar. Her itirazda aynı üç ilke geçerlidir: kanıtı gösterin, istediğiniz satırı yeniden yazın, tartışmayı genişletmeyin.
Görselin internette serbest olduğunu düşündüm
Görselin bir sayfada yayımlanmış olması, kullanım koşulunun belirtildiği anlamına gelmez. Bu itirazda kendi sayfanızdaki koşulu ve kaynak bilgisini gösterin. Koşul sayfada yazmıyorsa bunu kendi eksiğiniz olarak not edin ve sonraki yayınlarda düzeltin. Karşı tarafı suçlamadan, istenen satırı yeniden yazmak yeterlidir.
Atıf veririm ama link vermem
Bu yanıt kısmi bir kabuldür. Kaynak adının görünür olması ricanın büyük bölümünü karşılar. Linkin neden faydalı olduğunu tek cümleyle yazın: okuyucu özgün görsele ve kaynağa ulaşabilir. Yayıncı yine de link vermiyorsa ısrar etmeyin; görünür kaynak satırı yeterli bir sonuçtur. Linki zorlamak ricayı baskıya çevirir.
Görseli başka bir siteden aldık
Bu durumda yayıncının verdiği kaynak adresi, sürecin yeni bir kanıt parçasıdır. Adresi isteyin ve görselin orada sizin adınızla mı yayımlandığına bakın. Aracı sitenin de görseli kaynaksız aldığı ortaya çıkarsa mesajınızı yeni muhataba göre kısaltarak tekrar yazın.
Görselde adınız yok, sizin olduğunu nereden bileceğiz
Bu soru makul bir sorudur. Özgün dosyanın bir kısmını, yayın tarihini ve sizdeki sayfa adresini gösterin. Dosyada creator ya da credit line gibi meta veri alanları dolu ise bunu da belirtin. Tam dosyayı göndermek zorunlu değildir; sahipliği gösteren bir kanıt yeterlidir.
Nezaket sırası: aşamalar ve ton
Sürecin tamamı bir sıra izler. Her aşamada ton biraz daha resmîleşir, ancak ilk iki aşama rica olarak kalır. Sıra, yazışmanın ne zaman hangi dilde yürüyeceğini önceden belirler ve duygusal tepkilerle sıra atlamayı engeller.
| Aşama | Eylem | Ton | Kayda işlenecek |
|---|---|---|---|
| 1 | Kanıt dosyasını tamamlamak | Yazışma yok | Dosyalar, tarihler, ekran görüntüleri |
| 2 | İlk mesaj | Rica, teşekkürle biten | Gönderim günü, adres |
| 3 | Hatırlatma | Kısa, aynı yazışma zincirinde | Hatırlatma günü |
| 4 | İkinci kanal | Aynı metin, farklı alıcı | Kanal ve gün |
| 5 | Ayrı kaldırma talebi | Resmî ve belirli | Talebin gönderildiği kanal ve tarih |
Uygulama önerisi: her aşama için kendinize bir bekleme süresi belirleyin ve bunu kayıt dosyasına yazın. Süre sabit bir kural değildir; sayfanın sahibi, görselin önemi ve yazışmanın seyri sürenin uzunluğunu belirler.
Örnek senaryo: dans okulunun gösteri fotoğrafı ve seviye infografiği
Örnek senaryo: dans okulu, gösteri gecesinde çekilmiş bir fotoğrafı ve ders seviyelerini anlatan bir infografiği kendi sitesinde yayımlamıştır. Bir blog iki görseli de makalesine koymuştur ve kaynak satırı yoktur.
Adım 1: kayıt dosyası
Okul, kameradan çıkan fotoğraf dosyasını, sitedeki sürümü, yayın gününü ve blogun adresini bir klasörde toplar. İnfografiğin tasarım dosyasını ve yayımlandığı sayfayı da ekler. Blogun sayfasından görsellerin yerini gösteren bir ekran görüntüsü alır.
Adım 2: karar
Görseller değiştirilmemiş ve doğru bağlamda kullanılmıştır. Okul görsellerin sayfada kalmasından rahatsız değildir, yalnızca adının eksik olmasını istemektedir. Karar atıf talebi yönündedir.
Adım 3: mesaj
Okul, blogun hakkında sayfasında bulduğu editör adresine kısa mesajı gönderir. Mesajda iki görselin adresleri, istenen kaynak satırı ve okulun sayfasına giden link vardır. Ücret, takas ya da süre tehdidi yoktur.
Adım 4: takip
Yanıt gelmediğinde okul bir hatırlatma yazar, ardından yazarın adresini dener. Yanıt alındığında sayfayı yeniden kontrol eder ve yeni bir ekran görüntüsünü kayıt dosyasına ekler. Bu senaryoda hiçbir adımda kaldırma talebi yoktur, çünkü karar atıf yönünde verilmiştir.
Dikkat edilecek hatalar
Kanıt toplamadan yazmak
Kanıtı olmayan bir mesaj, karşı tarafın görseli başka bir kaynaktan aldığını söylemesiyle zayıflar. Önce kayıt dosyasını tamamlayın.
Atıf ile kaldırmayı karıştırmak
Aynı mesajda hem link isteyip hem kaldırma tehdidi yöneltmek, yayıncıyı savunmaya iter. Tek mesajda tek talep olsun.
Metin yerine genel bir ifade istemek
Lütfen kaynak gösterin gibi açık uçlu bir ifade yanıtı geciktirir. Hazır bir satır ve bağlanacak adres gönderin.
Link karşılığında ödeme ya da takas önermek
Google'ın spam politikası, sıralama amacıyla alınıp satılan linkleri ve aşırı link değişimini link spam örnekleri arasında sayar. Atıf ricası bu çerçevenin dışında bir kaynak gösterme talebidir ve öyle kalmalıdır.
Kaydı tutmamak
Yazışmaların ve sayfanın tarihli ekran görüntülerinin saklanmaması, sürecin sonraki adımlarında işi güçleştirir.
Sık Sorulan Sorular
Atıf talebi, telif ihlali bildirimi yerine geçer mi?
Hayır. Atıf talebi bir ricadır, ihlal bildirimi ise telif iddiası taşıyan ayrı bir adımdır. Google'ın hukuki talepler sayfası, telif ihlali bildirimlerine kendi politikası gereği uyduğunu belirtir ve eksiksiz bir bildirimin şartları için telif yardım merkezine yönlendirir. Hukuki tavsiye değildir.
İlk mesajda sayfa sahibine neler yazılmalı?
Görselin sizin eseriniz olduğu, sayfa adresi, istediğiniz kaynak satırı ve bağlanacak adres yazılır. Mesaj bir ricayla başlar. Suçlama, süre tehdidi ve ödeme talebi ilk mesajın dışında kalır. Uygulama önerisi: mesajı tek ekranda okunacak uzunlukta tutun.
Atıf isterken linkin rel değerini de belirlemeli miyim?
Google'ın spam politikası, sıralamayı manipüle etmek amacıyla kurulan linkleri link spam sayar. Reklam ya da sponsorluk için alınıp satılan linklerde ise sponsored değerini, bir alternatif olarak nofollow değerini anar. Uygulama önerisi: ilk mesajda rel değeri dayatmayın, görünür bir kaynak satırı ve çalışan bir link isteyin.
Görselde creator ve creditText alanları dolu olsaydı talep güçlenir miydi?
Google'ın görsel lisans meta verisi sayfasına göre creator görselin yaratıcısını, creditText ise görsel yayımlandığında kime atfedileceğini belirtir. Aynı sayfa, bu verinin arama sonuçlarında görüneceğini garanti etmez. Meta veri, sahipliği gösteren bir bilgi katmanıdır ve tek başına sonuç getirmez.
Yanıt gelmezse bir sonraki adım ne olmalı?
Önce aynı adrese kısa bir hatırlatma, sonra sitedeki farklı bir iletişim kanalı denenir. Sonuç alınamazsa ayrı bir kaldırma talebi gündeme gelir. Bu, atıf ricasından farklı bir yazışma türüdür ve iki yolu aynı mesajda birleştirmek karışıklık doğurur.
Hangi tarihler görselin sizin olduğunu göstermeye yardım eder?
Özgün dosyanın oluşturulma kaydı, kendi sitenizdeki ilk yayın günü ve karşı sayfada görselin ilk görüldüğü an birlikte tutulur. Dosya düzenleme tarihleri kopyalama ve dışa aktarmada değişebildiği için tek başına yeterli sayılmaz. Uygulama önerisi: her tarihin yanına kaynağını yazın.
Atıf linki geldikten sonra ne yapılır?
Sayfayı kaydedin, yayıncıya teşekkür edin ve kayıt dosyasına sonucu işleyin. Uygulama önerisi: linkin yerinde durup durmadığını arada kontrol edin ve sonucu kayıt dosyasına işleyin.
Sonuç
Görseliniz izinsiz kullanıldığında doğru başlangıç atıf talebidir: kanıt dosyası, tek cümlelik net bir istek ve hazır bir kaynak satırı. İkinci adım nazik bir hatırlatma, üçüncü adım gerekirse ayrı bir kaldırma yoludur. Meta verideki creator ve creditText alanları, bir sonraki talepte görselin sahibini göstermeyi kolaylaştırır. Hukuki tavsiye değildir.
Kaynak gösterilen editoryal yayınlarda görünür olmak için hazırladığınız içerikleri yayıncılara sunmak istiyorsanız tanıtım yazısı ürününü inceleyebilirsiniz.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap