Son Güncelleme: 16 dk okuma

Misafir Yazı Editör Kontrol Listesi: Doğruluk ve Link

Misafir Yazı Editör Kontrol Listesi: Doğruluk ve Link

Misafir yazı yayına girmeden önce editörün yapması gereken iş dört başlıkta toplanır: iddiaların doğruluğu, metnin özgünlüğü, linklerin ve rel değerlerinin onayı, reklam ya da sponsorluk bağının okuyucuya görünür olması. Bu dört alanı tek bir kontrol listesine koyan ve her yazı için yazılı bir onay notu bırakan yayıncı, "bu metni kim, neye bakarak onayladı?" sorusuna sonradan cevap verebilir. Misafir yazı kabul eden bir blogun editörüyseniz ya da yazıları onaylayan küçük bir içerik ekibinin parçasıysanız, aşağıdaki liste doğrudan kullanabileceğiniz bir iskelet verir.

Kısa karar: Zorunlu alanları evet/hayır olarak kapatın, kalite alanlarını ise derecelendirin. Bir yazı zorunlu alanlardan birinde "hayır" alıyorsa, kalite düzeyi ne olursa olsun yayına girmez.

Bu içerik hukuki tavsiye değildir; kendi ülkenizdeki yükümlülükler için yetkili bir hukukçuya danışın.

Editör kontrolü neden yayından önce yapılır

Yayın sonrası düzeltmenin maliyeti

Yayınlanmış bir yazıyı düzeltmek, yayınlanmamış bir taslağı düzeltmekten farklı bir iştir. Yayından sonra metin okunur, belki paylaşılır, arama sistemlerinin ve başka sitelerin önüne çıkmıştır. Hatalı bir iddia, yanlış bir kaynak linki ya da etiketlenmemiş bir ticari link bir kez canlıya girdiğinde düzeltme bir "değişiklik talebine" dönüşür: yazar ile yayıncı arasında yazışma, tarih kararı, revizyon kaydı ve tarafların birbirine açıklama yapması gerekir. Taslak aşamasında aynı düzeltme tek bir not ve ikinci bir taslaktır.

İkinci neden güvendir. Google'ın yardımcı, güvenilir ve insan odaklı içerik sayfası (yeni sekmede açılır), E-E-A-T unsurları içinde güvenin en önemlisi olduğunu söyler ve bilgi veren sayfaların doğru olması gerektiğini vurgular. Aynı sayfa, kolayca doğrulanabilecek olgu hatalarının bulunup bulunmadığını sormanızı önerir. Misafir yazı, yayıncının kendi sitesinde üçüncü kişinin kalemiyle yayımlanan içerik olduğu için, bu soruları yayından önce sormak editörün işidir. Belgedeki ifadeler değişebileceği için uygulamadan önce güncel sayfaya bakın.

Yazar, editör ve yayıncı arasında sorumluluk dağılımı

Misafir yazıda üç rol vardır ve karıştırıldığında kontrol listesi işe yaramaz. Yazar, metnin içeriğinden ve kendi beyan ettiği ilişkilerden sorumludur. Editör, yayına uygunluğu kontrol eder ve bunu kayıt altına alır. Yayıncı ise sitedeki politikayı belirler: hangi konuların, hangi link türlerinin ve hangi etiketlerin kabul edildiğini. Yayıncı politikası yazılı değilse editörün kararı kişiye bağlı kalır; yazılı bir misafir yazı politikası sayfası bu yüzden kontrol listesinin üstündeki katmandır.

RolSorumlu olduğu şeyKontrol listesindeki karşılığı
Yazarİçeriğin doğruluğu, kaynak göstermesi, ticari bağını bildirmesiBaşvuru formundaki beyanlar
EditörBeyanların yazıyla tutarlı olduğunu doğrulamak, onay notu bırakmakDört kontrol alanının tamamı
YayıncıPolitika, etiket kuralı, yayın sonrası düzeltme yetkisiPolitika sayfası ve ret nedenleri

Kontrol süresini işe yarar tutmak

Kontrol listesi uzadıkça atlanır. Uygulama önerisi: listeyi bir ekran uzunluğunda tutun ve her maddeyi "evet", "hayır" ya da "uygulanmaz" ile kapanabilecek biçimde yazın. "Metin kaliteli mi?" gibi açık uçlu maddeler yerine "Kaynağı olmayan olgu cümlesi kaldı mı?" gibi cevabı gözlemlenebilir maddeler koyun. Editör, maddenin cevabını bulmak için ne yapacağını bilmiyorsa o madde kontrol listesine değil, politikaya aittir.

Kontrol listesinin yapısı: dört alan, iki tür karar

Dört alanın hepsi aynı ağırlıkta değildir. Linklerin ve reklam etiketinin kontrolü ikili bir sorudur: etiket ya vardır ya yoktur, link ya doğru rel değerini taşır ya taşımaz. Doğruluk ve özgünlük ise derecelidir: bir yazı kısmen kaynaklıdır, kısmen özgündür ve düzeltmeyle yayına girebilir. Aşağıdaki tablo hangi alanın hangi tür karara bağlandığını gösterir.

AlanKarar türüRet ya da geri gönderme nedeni
Doğruluk ve kaynakDereceli, kritik iddiada evet/hayırDoğrulanamayan iddia, kaynağın iddiayı taşımaması
Özgünlük ve kopyaDereceliBaşka yerde yayımlanmış metin, kaynaksız yeniden yazım
Link ve relEvet/hayırEtiketsiz ticari link, çalışmayan link, ilgisiz hedef
Reklam ve ilişki beyanıEvet/hayırTicari bağ varken görünür beyanın olmaması

Doğruluk ve kaynak kontrolü

İddiaları ayıklayın

Doğruluk kontrolü yazıyı baştan sona "doğru mu?" diye okumak değildir; kontrol edilebilecek olan yalnızca olgu bildiren cümlelerdir. İlk adım, metindeki iddiaları ayıklamaktır: bir olgu bildiren, bir sayıya ya da tarihe dayanan, bir kuruma ya da ürüne atıf yapan, bir sonuç vaat eden cümleler. Fikir, deneyim anlatısı ve tercih bildiren cümleler ayrı tutulur. Bunlar yanlış olmaz ama "kişisel görüş" olarak açıkça yazılmış olmalıdır.

Uygulama önerisi: Editör ilk okumada iddia taşıyan cümlelerin yanına işaret koyar, ikinci okumada yalnız bu cümlelere bakar. Böylece uzun bir metinde kontrol edilecek yüzey küçülür ve her işarete bir sonuç yazılır: kaynağı var, kaynağı yok ama editör doğruladı, kaldırılacak.

Kaynağın iddiayı gerçekten taşıdığını görün

Yazarın verdiği link, iddianın bulunduğu sayfa olmalıdır. Bir kurumun ana sayfasına ya da dizin sayfasına giden link iddiayı kanıtlamaz. Editör linke tıklar, sayfada ilgili cümleyi bulur ve yazının o cümleyle uyuştuğunu görür. Google'ın aynı sayfası, başka kaynaklardan yararlanan içeriğin kopyalama ya da yeniden yazmanın ötesinde değer katması gerektiğini ve kaynak göstermenin ya da kredi vermenin özgün emeğin yerine geçmediğini söyler. Dolayısıyla "kaynağı var" tek başına geçer not değildir.

Sayfaya erişilemiyorsa, giriş isteyen bir sayfaysa ya da yazar kaynağı "duydum" diye veriyorsa iddia kaynaksız sayılır. Bu durumda iki yol vardır: yazar erişilebilir bir kaynak gösterir ya da cümle çıkarılır.

Yazar ve uzmanlık

Aynı Google sayfası, içeriği kimin oluşturduğunun ziyaretçiler için açık olup olmadığını ve yazar bilgisinin beklenen yerde yer alıp almadığını sorar. Sahte yazar profillerini, örneğin yapay zekâyla üretilmiş portre ya da uydurma kimlik bilgisini, aldatma ve düşük kalite işareti olarak sayar. Misafir yazıda bu doğrudan editörün kontrol alanıdır: yazarın adı gerçek mi, biyografisi doğrulanabilir mi, yazdığı konuyla kimliği arasında bağ var mı.

Aynı sayfa, otomasyon ve yapay zekâ kullanımının ziyaretçiye açık olup olmadığını da sorar ve okuyucunun "bu nasıl üretildi?" diye soracağı yerde süreci anlatmayı önerir. Yayıncı politikası yapay zekâ destekli metinleri kabul ediyorsa, başvuru formunda bunun beyan edilmesi istenebilir.

İddia türüEditörün yaptığı kontrolSonuç
Kurum ya da yasa atfıResmi sayfayı açıp cümleyi bulmakCümle yoksa çıkarılır ya da yumuşatılır
Ürün ya da hizmet vaadiÜreticinin kendi sayfasında yazıp yazmadığına bakmakKanıtsız vaat çıkarılır
Kişisel deneyim"Deneyimime göre" biçiminde işaretlenmiş miOlgu gibi yazılmışsa düzeltilir
Tarih ve sürüm bilgisiGüncel sayfada geçerliliğine bakmakEskiyse tarih belirtilir
Karşılaştırma ve üstünlükKarşılaştırılan tarafın kaynağı var mıKaynaksızsa çıkarılır

Özgünlük ve kopya kontrolü

Metin başka yerde yayımlanmış mı?

Özgünlük kontrolünün ilk sorusu mekaniktir: yazının önemli bölümleri başka bir sitede ya da yazarın kendi blogunda daha önce yayımlanmış mı. Yazar aynı metni birden çok siteye yolluyorsa yayıncının sitesi bu kopyalardan biri olur. Editörün yapabileceği iş, yazarın başvuru formuna "Bu metin başka bir yerde yayımlandı mı?" sorusunu koymak, ayrıca metinden birkaç ayırt edici cümleyi arama motorunda tırnak içinde aratmaktır. Bu iki adım da bir yazılım aracı gerektirmez.

Özgün bilgi ya da bakış açısı var mı?

Google'ın aynı sayfası, içeriğin başka yerlerde bulunmayan özgün bilgi ya da bakış açısı sunup sunmadığını sorar. Misafir yazıda bunu somut bir soruya çevirin: yazıyı çıkarsak okuyucu aynı bilgiyi başka bir sayfadan öğrenebilir mi? Cevap evetse yazı bir kaynak derlemesinden öteye geçmiyor demektir. Geri gönderme notu şöyle olabilir: "Sunduğunuz bilgilerin ortak kaynağı aynı iki sayfa. Kendi deneyiminizden bir örnek, kendi yaptığınız bir karşılaştırma ya da bir karar kuralı ekler misiniz?"

Arama trafiği için üretilmiş metni ayırt etmek

Google, öncelikle arama motorlarından ziyaret çekmek için hazırlanan içeriğin kendi sistemlerinin ödüllendirmeye çalıştığı şeyle uyuşmadığını söyler. Aynı sayfa, çok sayıda konuda yoğun otomasyonla içerik üretmeyi ve gerçek bir uzmanlığı olmadan bir alana yalnız arama trafiği için girmeyi uyarı işareti olarak sayar. Sayfa ayrıca, içerik büyük ölçüde değişmediği halde sayfa tarihlerini değiştirmeyi de bu uyarılar arasında anar. Editör için pratik karşılığı: yazar her başvuruda tamamen farklı bir sektörden, aynı kalıpta, link yerleştirmeye uygun cümlelerle yazı yolluyorsa bu bir uyarı işaretidir.

Uygulama önerisi: Başvuru geçmişini aynı yazardan gelen önceki yazılarla karşılaştırın. Yazarın uzmanlık alanı ile yazının konusu arasında bağ yoksa, yazıyı değerlendirmeden önce yazarın bu konuda neden yazabildiğini sorun.

Özgünlük işaretiEditörün sorusuÖnerilen adım
Yazı iki kaynağın yeniden yazımı gibiOkuyucu bu bilgiyi başka sayfada bulabilir mi?Yazardan kendi deneyimini ya da karşılaştırmasını eklemesini isteyin
Cümleler aramada başka sitede çıkıyorYazar metni başka yerde yayımladı mı?Yayın hakkını yazılı sorun, gerekirse reddedin
Konu yazarın alanı dışındaYazar bu konuda nasıl bilgi sahibi oldu?Biyografiyi ve önceki yazıları kontrol edin
Link yerleşimi için kurulmuş cümlelerCümle linke mi, okuyucuya mı hizmet ediyor?Cümleyi sadeleştirin ya da linki çıkarın

Her linke üç soru

Link kontrolü, metindeki her bağlantı için sorulacak üç sorudan oluşur: link çalışıyor mu, iddiayla ilgili mi, ticari bir ilişkiye bağlı mı. Çalışmayan ya da yönlendirme zincirine giren link düzeltilir. İlgisiz link çıkarılır. Ticari ilişkiye bağlı link rel değeriyle işaretlenir. Google'ın dış linkleri nitelendirme sayfası (yeni sekmede açılır), reklam ya da ücretli yerleştirme olan linkleri sponsored değeriyle işaretlemenizi söyler; nofollow'un hâlâ kabul edilebilir bir işaret olduğunu, ancak sponsored'ın tercih edildiğini belirtir. Kullanıcı üretimli içerik linkleri için ugc, başka değer uymadığında nofollow önerilir. Ayrıntılı karar tablosu için sponsorlu içerik etiketleme ve rel sponsored yazısına bakabilirsiniz.

Reklam ve ilişki beyanı

Etiket yalnız link özniteliği değildir; okuyucuya gösterilen bir beyan da olabilir. ABD Federal Ticaret Komisyonu'nun (FTC) etkileyiciler için hazırladığı Disclosures 101 rehberi (yeni sekmede açılır) Türkiye hukukunu değil ABD'deki yaklaşımı anlatır; burada yalnız genel ilke olarak kullanılır. Rehber "maddi bağ" kavramını kişisel, ailevi ya da çalışma ilişkisi ve ücretsiz ya da indirimli ürün gibi mali bağlarla örnekler. Beyanın, tavsiye mesajının kendisiyle birlikte yer alması gerektiğini; yalnız profil sayfasında verilen beyanın gözden kaçabileceğini söyler. Sade ve anlaşılır dil önerir, "ad" ve "sponsored" gibi ifadeleri örnek verir, "sp", "spon" ya da "collab" gibi belirsiz kısaltmalardan kaçınmayı salık verir.

Yayıncı için çıkarım: ticari bir bağ varsa (ücret, ürün, indirim, ortaklık), beyan yazının içinde, okuyucunun göreceği yerde bulunmalıdır. Sitenin alt kısmındaki genel bir not ya da yazar profili bu ihtiyacı karşılamayabilir.

DurumLink değeriOkuyucu beyanı
Ücretsiz misafir yazı, kaynak linkiEditör kararına bağlı, ek değer gerekmeyebilirTicari bağ yoksa gerekmez
Ücretli yerleştirme ya da reklamsponsored (nofollow da kabul edilir)Yazının içinde görünür beyan
Ürün hediyesi ya da indirim karşılığı yazısponsoredYazının içinde görünür beyan
Okuyucu yorumundan gelen linkugcGerekmez

Linkler için geri gönderme notu şablonu

  1. Hangi link, hangi cümlede: "Üçüncü paragraftaki ikinci link."
  2. Sorun: "Hedef sayfa iddiayı içermiyor" ya da "Ticari bağ var, işaret yok."
  3. İstenen düzeltme: "Hedef olarak şu sayfayı kullanın" ya da "Linke sponsored verilecek, beyan cümlesini ekleyin."
  4. Son tarih: yayın takviminde yazının hangi tarihte yeniden değerlendirileceği.

Puanlı mı, evet/hayır mı? Karar kuralı

Sorunun iki yanlış cevabı vardır. Her şeyi puanlarsanız, bir yazı doğruluktan ve özgünlükten yüksek puan alarak etiketsiz ticari linkini telafi edebilir. Her şeyi evet/hayır yaparsanız, kalite alanında küçük eksiklikler yüzünden iyi yazılar reddedilir.

Uygulama önerisi: İki katmanlı çalışın.

  1. Birinci katman zorunlu alanlardır: etiketsiz ticari link yok, ticari bağ beyanı eksiksiz, kritik iddialarda kaynak var, çalışmayan link yok. Biri bile "hayır" ise yazı geri gönderilir.
  2. İkinci katman kalite alanlarıdır: özgünlük, anlatım, örnek kalitesi, okunabilirlik. Bunlar üç düzeyle (yayına hazır, düzeltmeyle hazır, hazır değil) derecelendirilir.
  3. Kararı yalnız ikinci katmandaki düzey belirler, ama birinci katman her zaman önce okunur.

Uygulama önerisi: kuralı kendi politikanıza göre ayarlayın. Kural, yalnız zorunlu alanlar kapanmadığında yazının yayına girmeyeceğini garanti eder; yayın sonrası arama performansı hakkında bir söz vermez.

Onay notu ve yayın kaydı

Kontrol listesi, kayıt bırakmadığında işe yaramaz. Editör her yazı için kısa bir onay notu yazar ve notu yazının taslağıyla birlikte saklar. Not, "onayladım" demekten fazlasını söylemelidir: neye bakıldı, hangi düzeltme istendi, hangi sürüm onaylandı. Taslak ile yayın sürümünün aynı olduğunu doğrulamak için taslak ve yayın sürümü karşılaştırması ayrı bir adım olarak kullanılabilir.

Not alanıİçerik
Yazı ve yazarBaşlık, yazar adı, başvuru tarihi
DoğrulukÇıkarılan ya da değiştirilen cümlelerin kısa listesi
ÖzgünlükArama kontrolü yapıldı mı, yazarın beyanı
Link ve relHer linkin hedefi ve verilen rel değeri
BeyanTicari bağ var mı, beyan nerede yer alıyor
KararOnay, düzeltmeyle onay ya da ret; tarih ve onaylayan kişi

Yayın öncesi son kontrol listesi

  • Kritik iddiaların her biri erişilebilir bir sayfaya bağlı ve sayfada bulunuyor.
  • Yazarın adı ve biyografisi gerçek kişiye ait; yapay zekâ kullanımı politikaya uygun beyan edilmiş.
  • Metin başka bir yerde yayımlanmamış; yayımlanmışsa yayıncı bunu bilerek kabul etmiş.
  • Her link çalışıyor, iddiayla ilgili ve gerekiyorsa rel değeri verilmiş.
  • Ticari bağ varsa görünür beyan yazının içinde.
  • Onay notu yazıldı, sürüm adı ve tarihi kaydedildi.

Dil ve tutarlılık için ayrı bir geçiş

Yazım, noktalama ve terim tutarlılığı bu listenin dışında ayrı bir editörlük geçişidir. Aynı yazıda aynı kavramın üç farklı adla anılması ya da kısaltmaların açılmadan kullanılması, doğruluk kontrolünü de zorlaştırır; çünkü hangi kavramın hangi kaynağa bağlandığı bulanıklaşır. Dil editörlüğü için Türkçe makale editörlüğü: yazım, noktalama ve tutarlılık kontrolü yazısındaki adımlar bu listeyle birlikte kullanılabilir. İki geçişi ayırmak, birini yaparken diğerini unutma riskini azaltır.

Doğruluk kontrolünde sık kaçan üç ayrıntı

Birinci ayrıntı, kaynağın yazıdan sonra değişmiş olmasıdır. Yazar kaynağı taslağı hazırlarken okumuş olabilir; editör aynı sayfayı açtığında cümle başka bir yerde, farklı bir sözcükle ya da hiç yoktur. Bu yüzden kontrol, yazarın aktardığı cümleye değil, editörün o gün açtığı sayfaya dayanmalıdır. İkinci ayrıntı, bir cümlenin hem doğru hem yanıltıcı olabilmesidir: kaynakta "belirli koşullarda" geçen bir ifade yazıda koşulsuz bir kural gibi görünüyorsa, cümle kaynağı taşıyor sayılmaz. Üçüncü ayrıntı, uzman görüşü olarak sunulan ama kaynağı gösterilmeyen cümlelerdir. Yazar adının yanında bir unvan varsa bile, iddiayı kontrol eden kişi yine editördür; unvan, doğrulamanın yerine geçmez.

Üç ayrıntıyı kontrol listesine tek satırla ekleyebilirsiniz: "Kaynak bugün açıldı mı, cümle kaynakla koşullarıyla birlikte uyuşuyor mu, uzman iddiası kaynaklı mı?" Satırın cevabı evet değilse yazı, kritik iddia alanında geri gönderilir. Bu satır, listenin uzunluğunu artırmadan kolay atlanan doğrulama adımını görünür kılar ve onay notunda karşılığı kolayca yazılabilir.

Geri gönderme ve ret iletişimi

Yazara ne söylenmeli?

Kontrol listesinin sonucu yazara iletildiğinde iki tür mesaj ayrılmalıdır: düzeltme isteği ve ret. Düzeltme isteğinde yazar hangi cümlenin, hangi linkin ya da hangi beyanın değişeceğini bilmelidir. Ret mesajında ise yalnız hangi zorunlu alanın kapanmadığı ve bunun politikadaki karşılığı yazılır. Uzun gerekçe yazmak, yazarın itirazını davet eder; kısa ve politikaya bağlı gerekçe tartışmayı daraltır.

  • Düzeltme isteği: "Dördüncü paragraftaki üstünlük iddiasının kaynağını ekleyin ya da cümleyi kaldırın."
  • Düzeltme isteği: "Yazının sonundaki marka linki ticari bir bağa bağlı görünüyor; sponsored verilecek ve yazının başında bağı belirten bir cümle yer alacak."
  • Ret: "Başvurudaki ticari bağ beyanı ile yazıdaki link arasında çelişki var; politikamızın dördüncü maddesi gereği yazı yayımlanamıyor."

Kayıtla çelişen yazar beyanı

Başvuruda "ticari bağım yok" diyen yazarın metninde marka lehine bir link ve ürün adı geçiyorsa, çelişki editörün araştırma konusudur. Editör bunu suçlamadan sorar: "Metinde geçen markayla bir iş ilişkiniz var mı?" Cevap yazılı kayda geçer. Cevap hâlâ belirsizse, yazıyı beyan netleşene kadar bekletmek, belirsizliği yayına taşımaktan daha az risklidir.

Politika ile kontrol listesi nasıl ayrışır?

Politika, yayıncının dışarıya ilan ettiği kurallardır: hangi konular kabul edilir, kaç link verilebilir, hangi etiketler kullanılır, düzeltme talepleri nasıl işlenir. Kontrol listesi ise bu kuralların içeride, her yazıda uygulanma biçimidir. İki belge birbirine bağlı olmalı ama aynı belge olmamalıdır. Politikada olmayan bir kural kontrol listesinde ret nedeni olarak kullanılırsa, yazar haklı olarak "bu kural nerede yazıyor?" diye sorar.

SoruPolitikada yer alırKontrol listesinde yer alır
Ticari link kabul ediliyor mu?Evet, kural olarakHer yazıda link var mı diye sorulur
Hangi rel değeri kullanılır?Evet, değer eşlemesi olarakHer linkin değeri işaretlenir
Yapay zekâ destekli metin kabul ediliyor mu?Evet, kabul koşuluylaBaşvuru beyanı kontrol edilir
Düzeltme talebi nasıl işlenir?Evet, süreç olarakYayın sonrası düzeltmeler ayrı kayıtla izlenir

Kontrolün atlandığı durumlar ve önlemleri

Acele yayın

Kontrol sürecinde aksayan ilk nokta yayın takviminin kontrol süresini sıkıştırmasıdır. Önlem, kontrol listesinin zorunlu alanlarını takvimden bağımsız tutmaktır: takvim değişebilir, ama etiket ve beyan kontrolü atlanamaz. Uygulama önerisi: yayın sistemine "onay notu doldurulmadan yayın düğmesi çalışmasın" kuralını koyun; sistem bunu desteklemiyorsa editörler arasında yazılı bir çalışma kuralı yeterli olabilir.

Tek kişinin hem yazıp hem onaylaması

Küçük bir blogda yayıncı ile editör aynı kişi olabilir. Bu durumda bile yazar ile onaylayan kişinin farklı olması gerekir. Yayıncı kendi yazısını misafir yazı olarak yayımlıyorsa kontrol listesi bir öz denetime döner ve ticari bağ beyanını atlamak kolaylaşır. İki kişi yoksa, yazı yayına girmeden önce bir gün bekleyip listeyi ikinci kez okumak en azından bir mesafe sağlar.

Yayın sonrası ilk bakış

Yazı yayına girdikten sonra editör bir kez daha yayın sürümüne bakar: linkler tıklanıyor mu, rel değerleri HTML'de görünüyor mu, beyan cümlesi sayfada yer alıyor mu. Yayın sürümü, onaylanan taslaktan farklıysa bu fark onay notuna eklenir. Bu bakışın tarihi ve sonucu kayda geçer.

Örnek senaryo: yerel bir yemek blogu

Örnek senaryo: Yerel mutfak üzerine yazan bir blog, bir mutfak aleti markasının temsilcisinden "evde ekmek yapmak" başlıklı misafir yazı alır. Editör iddiaları ayıklar: "bu aletle hamur iki kat hızlı kabarır" cümlesi marka sayfasında yoktur, bu yüzden çıkarılır. Yazarın biyografisi markanın pazarlama ekibini gösterdiği için, yazının sonundaki marka linkine sponsored değeri verilir ve yazının başına ticari bağı belirten sade bir cümle eklenir. Özgünlük aramasında üçüncü paragrafın başka bir sitede yayımlandığı görülür; editör bu paragrafın yeniden yazılmasını ister. Onay notuna dört kontrolün sonucu yazılır ve ikinci sürüm onaylanır. Yazı yayına girdiğinde hem okuyucu hem arama sistemleri açısından neyin neden orada olduğu belirgindir.

Örnekte hangi karar hangi katmana düştü?

BulguKatmanKarar
Kanıtsız hız iddiasıZorunlu (kritik iddia)Cümle çıkarıldı
Marka bağı beyan edilmemişZorunlu (ticari bağ)Beyan cümlesi ve sponsored eklendi
Kopyalanmış paragrafKalite (özgünlük)Düzeltmeyle onay
Anlatımın sıkıcı bir bölümüKalite (okunabilirlik)Öneri olarak iletildi, ret nedeni sayılmadı

Uygulama önerisi: onay notuna her zorunlu alan için tek satır yazın; tarih, editörün adı ve gerçekte neyin açıldığı yeterlidir. "Fiyat iddiasının kaynağı açıldı, rakam sayfayla uyuşuyor" gibi bir satır, sonraki editöre neyin doğrulandığını ve neyin doğrulanmadığını açıkça söyler. Zorunlu alanı kapatan kişi taslağı okuyan editör değilse iki adı da kaydedin; böylece notta kimin baktığı ve kimin karar verdiği ayrı görünür. Bu satır onay sırasında bir dakika alır, bir okuyucu sonradan bir cümleyi sorguladığında ise uzun bir aramayı önler.

Sık Sorulan Sorular

Misafir yazı editör kontrol listesi kaç maddeden oluşmalı?

Belgelerde madde sayısına dair bir ifade yok. Uygulama önerisi olarak liste bir ekranda sığacak kadar kısa ve her maddesi evet, hayır ya da uygulanmaz ile kapanabilecek biçimde tutulur; cevabı gözlemlenemeyen madde politikaya taşınır.

Ücretsiz misafir yazıdaki kaynak linkleri için rel değeri gerekir mi?

Google'ın dış link sayfası sponsored değerini reklam ya da ücretli yerleştirme için, ugc değerini kullanıcı üretimli içerik için, nofollow değerini diğer değerler uymadığında önerir. Ticari bağ olmayan bir kaynak linki için bu sayfa ayrıca bir değer şart koşmaz; karar yayıncı politikanıza bağlıdır.

Yazar ticari bağını bildirmezse editör ne yapmalı?

Başvuru formunda ve yazıda tutarsızlık görünüyorsa yazıyı geri gönderin ve beyanı isteyin. Yayıncı için çıkarım, ticari bir bağ varsa beyanın yazının içinde okuyucunun göreceği yerde bulunmasıdır. FTC rehberi bunu ABD bağlamında anlatır. Bu içerik hukuki tavsiye değildir; yerel mevzuat için yetkili bir hukukçuya danışın.

Kopya kontrolü için yazılım aracı şart mı?

Belgelerde araç şartı yok. Başvuru formuna "Bu metin başka bir yerde yayımlandı mı?" sorusunu eklemek ve ayırt edici cümleleri tırnak içinde aratmak araç gerektirmeyen adımlardır; bunlar kesin bir kopya testi yerine işaret verir.

Kontrol listesi puanlı mı olmalı, evet/hayır mı?

Uygulama önerisi olarak iki katman kurun: etiket, ticari bağ beyanı, kritik iddia kaynağı ve çalışan link zorunlu evet/hayır alanlarıdır; özgünlük ve anlatım gibi alanlar üç düzeyle derecelendirilir. Zorunlu alanlardan biri hayır ise yazı yayına girmez.

Onay notunda hangi bilgiler yer almalı?

Yazı ve yazar bilgisi, doğruluk kontrolünde çıkarılan ya da değiştirilen cümleler, özgünlük kontrolünün nasıl yapıldığı, her linkin hedefi ve rel değeri, ticari bağ beyanının yeri ile kararın tarihi ve onaylayan kişi.

Sonuç

Misafir yazı editörü için en işe yarayan kontrol listesi kısa, yazılı ve kayıtlıdır. Dört alanı (doğruluk, özgünlük, link ve rel, ticari bağ beyanı) ikiye ayırın: tartışmaya açık olmayanları evet/hayır kapatın, kaliteyi derecelendirin ve her onaya bir not bırakın. Reklam beyanıyla ilgili ilkeler ABD kaynaklıdır. Bu içerik hukuki tavsiye değildir; yerel mevzuat sorularında yetkili bir uzmana danışın.

Yayıncı olarak ya da alıcı olarak bir yerleştirme için hazır bir akışa ihtiyacınız varsa, tanıtım yazısı hizmet sayfasında yazı seçeneklerini ve yayın koşullarını görebilirsiniz.

0 Yorumlar

Bu yazı için henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap