Ticari Uyuşmazlıkta Zorunlu Arabuluculuk: Ajans ve Yayıncı

Bir ajansla veya yayıncıyla para alacağı ya da tazminat yüzünden anlaşamıyorsanız, ticari bir davada mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmuş olmanız gerekebilir. Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi bu başvuruyu belirli ticari davalarda dava şartı sayar. Sigorta acentesi olarak bir ajanstan satın aldığınız çalışma teslim edilmediyse, ödediğiniz bedeli geri istemeden önce hangi basamaklardan geçeceğinizi bilmeniz işinizi hızlandırır. Hukuki tavsiye değildir.

Konu iki kanunda düzenlenir: Türk Ticaret Kanunu (6102) ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (6325).

Arabulucuya başvuru ne zaman dava şartı olur?

Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinin birinci fıkrası (yeni sekmede açılır) şöyle bir kural koyar: 4. maddede ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu cümlede üç şey ayrı ayrı denetlenir: dava ticari dava mıdır, davanın türü listede var mıdır ve konusu bir miktar para mıdır.

Ticari dava kavramı

Aynı Kanun'un 4. maddesi, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarını ticari dava sayar. Maddenin saydığı başka durumlar da vardır, ama bir ajansla çalışan işletme açısından ilk soru şudur: hizmeti kendi ticari işletmeniz için mi aldınız, karşı taraf da ticari işletmesi kapsamında mı sattı? İkisi de evetse uyuşmazlık madde metni bakımından ticari dava çerçevesine yaklaşır. Somut bir dosyanın ticari dava sayılıp sayılmayacağına mahkeme karar verir.

Dava şartı ne demektir?

Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin ikinci fıkrası (yeni sekmede açılır), arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa davanın herhangi bir işlem yapılmadan, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedileceğini yazar. Yani mahkeme işin esasına girmez. Bu, iyi niyetli bir alacaklı için bile zaman kaybıdır: dilekçe hazırlanmış, harç yatırılmış ve sonunda dosya usulden kapanmıştır. Uygulama önerisi: dava hazırlığına başlamadan önce uyuşmazlığın bu listeye girip girmediğini madde metniyle karşılaştırın.

Hangi talepler listede, hangileri için belgelerde ifade yok?

Madde, davanın konusunun "bir miktar para" olmasını arar. Listede alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları geçer. Bir ajans uyuşmazlığında bu terimlerin karşılığını düşünmek için tablo işe yarar. Tablo yalnızca madde metnindeki kavramları işletme diline yaklaştıran bir okuma yardımcısıdır.

Listede olmayan bir dava türü için, örneğin parayla ilgisi olmayan bir talep için belgelerde bu konuda ifade yok.

Başka kanunlardaki özel hükümler

Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı sayıldığı hallerde bu hükümlerin uygulanacağını söyler. Aynı maddenin son fıkralarında iki durum ayrıca belirtilir: özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğu bulunan ya da tahkim sözleşmesi olan hallerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz. Ajansla imzaladığınız sözleşmede tahkim maddesi varsa, bu cümle sözleşme maddesiyle birlikte değerlendirilmelidir. Maddenin bu duruma somut sonucu hakkında belgelerde bu konuda ifade yok.

Yanlış anlaşılan nokta: yazılı bildirim başvurunun yerine geçmez

Ajansa gönderilen yazılı bildirim ile arabulucuya başvuru ayrı adımlardır. Ticaret Kanunu 5/A dava şartı olarak arabulucuya başvuruyu anar. Ajansa gönderilen bildirimin bu başvurunun yerine geçtiğine dair belgelerde ifade yok. Uygulama önerisi: bildirimi ve başvuruyu iki ayrı kayıt olarak tutun. Biri uyuşmazlığın önce doğrudan çözülmeye çalışıldığını, diğeri dava şartının yerine getirildiğini gösterir.

Örnek senaryo: sigorta acentesi ve içerik ajansı

Örnek senaryo: bir sigorta acentesi, internet sitesi için üç aylık içerik ve bağlantı çalışması satın alır. Ödeme peşin yapılmıştır. İkinci ayda ajans yanıt vermeyi bırakır, sözleşmedeki teslimlerden yalnızca bir kısmı yayına girmiştir. Acente yazılı bildirim gönderir, ama cevap gelmez. Acente ödediği bedelin teslim edilmeyen kısmının iadesini istemektedir.

Bu senaryoda iki işletme tarafı vardır ve talep, ödenmiş paranın geri alınmasıdır. Madde metnindeki liste açısından talep, konusu bir miktar para olan alacak ya da istirdat kavramlarına yakın görünür. Sınıflandırmayı mahkeme yapar, ama acentenin ilk adımı şudur: dava dilekçesini hazırlamadan önce arabuluculuk bürosuna başvurmak için gerekli bilgileri toplamak.

Acentenin toplayacağı bilgiler

• Ajansın ticari unvanı, vergi kimlik bilgisi ve bilinen tüm iletişim adresleri.
• Sözleşme, sipariş formu ve ödeme dekontu.
• Teslim edilen ve edilmeyen çalışmaların listesi.
• Yazılı bildirim ve varsa cevap yazışmaları.
• Talep edilen para tutarının nasıl hesaplandığını gösteren kısa bir not.

Senaryoda zaman çizelgesi

Aynı örnekte acentenin işini sıraya dizelim. Önce sözleşmeyi ve ödeme dekontunu bir klasöre koyar. Sonra teslim edilen sayfaların adreslerini ve eksik kalanların listesini çıkarır. Ardından ajansa yazılı bildirim gönderir ve cevap için makul bir süre tanır. Süre dolduğunda cevap yoksa arabuluculuk bürosuna başvurur. Dava dilekçesi bu aşamada yazılmaz. Yazılacak tek belge, uyuşmazlığı ve talebi büroya anlatan başvurudur.

Ajansın bakış açısı

Aynı senaryoda ajans da davetin muhatabıdır. Ajans, işi tamamlayıp tamamlamadığını gösteren kayıtlarını getirmeli, itirazlarını yazılı hale getirmeli ve toplantıya katılımını planlamalıdır. Çünkü katılmamanın mali sonucu on birinci fıkrada yazılıdır. Davet geldiğinde ajansın ilk işi, davetin hangi talebe ilişkin olduğunu anlamak ve eldeki belgelerle talebi karşılaştırmaktır.

Başvuru nasıl yapılır?

Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin dördüncü fıkrasına göre başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde başvuru, görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Hangi mahkemenin yetkili olduğunu belirlemek sözleşmeye ve karşı tarafın yerleşim yerine bağlıdır. Metin bu konuda yetki kurallarını sıralamaz.

Arabulucu nasıl belirlenir?

Beşinci fıkraya göre arabulucu, komisyon başkanlıklarına bildirilen listeden büro tarafından belirlenir. Taraflar listedeki herhangi bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir. Uygulama önerisi: ajansla yazışma sürüyorsa, başvurudan önce listedeki bir isim üzerinde anlaşma önerisi göndermek, karşı tarafın tavrını da gösterir.

İletişim bilgisi vermek

Altıncı fıkra, başvuran tarafın kendisine ve elinde bulunması halinde karşı tarafa ait her türlü iletişim bilgisini büroya vermesini ister. Büro, tarafların resmî kayıtlardaki iletişim bilgilerini araştırmaya da yetkilidir. Yedinci fıkraya göre arabulucu, her türlü iletişim vasıtasını kullanarak taraflara görevlendirmeyi bildirir, ilk toplantıya davet eder ve avukatı bulunsa bile asıl tarafı da bilgilendirir. Bu işlemleri belgeye bağlar. Bu nedenle karşı tarafın e-posta adresini, telefonunu ve yazışma adresini eksiksiz vermek, davetin ulaşmasını kolaylaştırır.

Yetki itirazı

Sekizinci fıkra, karşı tarafın en geç ilk toplantıda, yetkiye ilişkin belgeleri sunarak arabuluculuk bürosunun yetkisine itiraz edebileceğini söyler. Bu durumda dosya ilgili sulh hukuk mahkemesine gönderilmek üzere büroya teslim edilir. Mahkeme, harç alınmaksızın dosya üzerinden yapacağı incelemeyle en geç bir hafta içinde yetkili büroyu kesin olarak karara bağlar. Yetki itirazı kabul edilirse kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulabilir ve yetkisiz büroya başvuru tarihi yetkili büroya başvuru tarihi sayılır. Bu ayrıntı, başvuruyu yanlış yere yapmanın başvuru tarihini kaybettirmeyeceğini gösterir.

Süre: altı hafta mı, üç hafta mı?

İki kanun metni süre konusunda farklı rakamlar yazar. Ticaret Kanunu 5/A maddesinin ikinci fıkrası, arabulucunun yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandıracağını söyler. Bu süre zorunlu hallerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir. Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin dokuzuncu fıkrası ise aynı konuda üç hafta yazar ve zorunlu hallerde en fazla bir hafta uzatma öngörür.

Altı hafta ve en fazla iki haftalık uzatma Ticaret Kanunu 5/A maddesinin ikinci fıkrasında yazar. Üç hafta ve en fazla bir haftalık uzatma Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin dokuzuncu fıkrasında yazar. İki hükmün birbirine göre durumu hakkında belgelerde bu konuda ifade yok. Süre bilgisi sürüme bağlıdır: mevzuat değişebilir ve güncel metin mevzuat.gov.tr adresinde bulunur.

İlk toplantı ve katılmamanın sonucu

Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin on birinci fıkrası, taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması nedeniyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi halinde, toplantıya katılmayan tarafın son tutanakta belirtileceğini yazar. Madde 18/A'nın on birinci fıkrası, ilk toplantıya mazeretsiz katılmamanın yargılama giderleri bakımından sonuç doğurabileceğini düzenler. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması nedeniyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılan davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

Bu fıkra iki yönde okunur. Alacaklıysanız ajansın toplantıya gelmemesi son tutanakta yazılır. Borçlu konumundaysanız, davete cevap vermemenin yargılama giderleri bakımından sonuç doğurabileceğini unutmayın.

Toplantıya hazırlık

• Davet yazısının tarihini ve hangi iletişim yolundan geldiğini kaydedin.
• Toplantıya katılamayacaksanız geçerli mazeretinizi belgeyle birlikte önceden bildirin.
• Kendi talebinizi tek sayfada özetleyin: ne istiyorsunuz, hangi belgeye dayanıyorsunuz, hangi çözümü kabul edersiniz?
• Karşı tarafın hangi itirazlarla geleceğini önceden yazın ve cevabınızı hazırlayın.

Tarafların konuşma sırası

Uygulama önerisi: toplantıda önce talebinizi iki cümleyle özetleyin, sonra belgeleri sırayla gösterin, en sonda çözüm önerinizi söyleyin. Karşı taraf önce itirazlarını sıralayacaksa her itirazı not alın ve cevabınızı bir belgeyle destekleyin. Duygusal tartışma yerine tarih, tutar ve belge adı konuşun.

Telefonla veya yazışmayla verilen sözler

Ajansın görüşme sırasında verdiği her söz yazılı hale gelene kadar tartışmalıdır. Toplantı sonunda ne kararlaştırıldıysa, tutanak ya da anlaşma metni dışında kalan her ayrıntıyı ayrıca e-postayla teyit edin.

Anlaşma, anlaşamama ve son tutanak

Onuncu fıkra, arabulucunun şu hallerde arabuluculuk faaliyetini sona erdireceğini ve son tutanak düzenleyip durumu derhal arabuluculuk bürosuna bildireceğini söyler: taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması nedeniyle görüşme yapılamaması, tarafların anlaşması ya da tarafların anlaşamaması. Dört durumun dördü de son tutanakla kayda geçer.

Ticari dava açmak isteyen taraf için kritik olan, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanaktır. İkinci fıkra, davacının bu tutanağın aslını ya da arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğunu yazar. Eklenmemişse mahkeme, davacıya tutanağın bir haftalık kesin süre içinde sunulması gerektiğini ve aksi halde davanın usulden reddedileceğini bildiren bir davetiye gönderir. İhtarın gereği yerine getirilmezse dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Anlaşma halinde ortaya çıkan belgenin icra edilebilirliği ve hukuki sonuçları hakkında belgelerde bu konuda ifade yok. Anlaşma ücretine gelince, on ikinci fıkra aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücretinin taraflarca eşit şekilde karşılanacağını söyler.

Ücret ve giderler

Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ücret konusunda birkaç ayrı durum sayar. Taraflar anlaşırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça eşit şekilde karşılanır ve iki saatlik ücret tutarından az olamaz. Taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması nedeniyle görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda anlaşamamaları hallerinde, iki saatlik ücret tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda anlaşamama halinde ise iki saati aşan kısım, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır. Bütçeden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Tutarların rakamı tarifeye bağlıdır; belgelerde bu konuda ifade yok.

Görüşmelerin yapıldığı yer

On yedinci fıkra, görüşmelerin taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça arabulucuyu görevlendiren büronun bağlı olduğu adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütüleceğini yazar. Yani taraflar başka bir yerde buluşmaya karar verebilir, ama kararlaştırmadıkları sürece görüşme büronun yetki alanı içinde yapılır. Başka şehirde yerleşik bir ajansla uğraşıyorsanız, bu durumun sizin için ne anlama geldiğini başvurmadan önce hesaplayın.

Zamanaşımı ve hak düşürücü süre

On beşinci fıkra, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımının durduğunu ve hak düşürücü sürenin işlemediğini yazar. Ödenmiş bir hizmet bedeli için süreleri sayan biri açısından bu çok yararlı bir cümledir: başvuru günü ile tutanak günü arasındaki dönem sayıma katılmaz. Ancak bu cümle, süresi geçmiş bir alacağı canlandırmaz. Başvuruyu geciktirirseniz zamanaşımının dolup dolmadığını kontrol etmeniz gerekir. Zamanaşımı sürelerinin kaç yıl olduğu hakkında belgelerde bu konuda ifade yok.

Arabuluculuk öncesi kanıt dosyası

Arabuluculuk görüşmesi mahkeme duruşması değildir, ama masada iki taraf da kendi dosyasını anlatır. Dosyanız ne kadar düzenli olursa, toplantının ilk saatinde konu netleşir. Uyuşmazlığı ajansla yaşayan bir sigorta acentesi, talep tutarını gerekçelendiren belgeleri tek klasörde toplayabilir.

Kontrol listesi

1. Sözleşme ve eklerinin imzalı veya onaylı hali elinizde mi?
2. Ödeme belgeleri tarih ve tutar bakımından sözleşmeyle uyuşuyor mu?
3. Eksik teslimi gösteren kayıt (sayfa adresi, rapor, ekran görüntüsü) tarihli mi?
4. Karşı tarafa yazılı bildirim yapıldı mı ve cevap için verdiğiniz süre doldu mu?
5. Karşı tarafın iletişim bilgileri eksiksiz toplandı mı?
6. Talep tutarı tek bir cümleyle açıklanabiliyor mu?

Bildirim aşaması için tanıtım yazısı teslim edilmezse itiraz süreci yazısına bakabilirsiniz. Bir backlink paketinde yalnızca bir kısım teslim edildiyse kısmi teslimat: kabul, bekletme veya itiraz yazısı, hangi kısım için talep kuracağınızı netleştirmeye yardımcı olur.

Kanıtları tarih sırasına koymak

Uygulama önerisi: belgeleri tek bir olay çizelgesinde birleştirin. Sipariş tarihi, ödeme tarihi, vaat edilen teslim tarihi, ilk şikayet tarihi, ajansın cevabı ve son bildirim sırayla yazılırsa, arabulucu ve karşı taraf uyuşmazlığı bir bakışta anlar. Her satırın yanına dayanak belgenin adı yazılır. Çizelge tek sayfayı aşmamalıdır, çünkü uzun belge toplantıda okunmaz.

Rakamları belgeye bağlamak

Talep ettiğiniz tutar, sözleşmedeki bedel ve teslim edilmeyen kısmın payı üzerinden hesaplanır. Sözleşmede teslim kalemlerinin ayrı fiyatı yoksa tutarı oranlamanın yolu tartışma konusu olabilir. Bu nedenle hesaplamayı iki yöntemle yapın: sözleşmede yazan kalem fiyatı varsa onu esas alın, yoksa ödenen toplam bedelin teslim edilmeyen işlerin payına bölünmesini önerin ve gerekçenizi bir cümleyle yazın. Tutarın hangi yöntemle hesaplanacağı hakkında belgelerde bu konuda ifade yok.

Yazışmaların bütünlüğü

E-posta yazışmalarını tek tek ekran görüntüsü olarak değil, tarih ve gönderen bilgisini koruyan dışa aktarılmış hali ile saklayın. Mesajlaşma uygulamalarında geçen sözleri de aynı klasöre koyun, ama bunların kanıt değerine ilişkin belgelerde bu konuda ifade yok. Sözleşme ve ödeme belgeleri her zaman ilk sırada durur.

Arabulucu seçerken ve toplantıda dikkat edilecek noktalar

Arabulucuyu büro belirliyorsa seçme imkanınız sınırlıdır. Taraflar listedeki herhangi bir arabulucuda anlaşırsa kişiyi siz seçebilirsiniz. Uygulama önerisi: anlaşma önerinizde arabulucunun uzmanlık alanını sorun. Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin üçüncü fıkrası, arabuluculuk yapmak isteyenlerin varsa uzmanlık alanlarını da belirterek listelendiğini söyler. Ajans ve yayıncı uyuşmazlıkları teknik terimler içerdiğinden, bu alanda bilgisi olan bir arabulucuya listeden ulaşıp ulaşamayacağınızı büroya sorun.

Teklifleri hazırlarken

Uygulama önerisi: yazılı ve sözlü teklifleri aynı özenle hazırlayın. Vazgeçmeyi düşünmediğiniz bir ödünü önermeyin ve her teklifi yazılı karşılığıyla birlikte sunun.

Toplantı sonrası yazılı özet

Toplantıdan sonra aynı gün, konuşulanları üç satırlık bir e-postayla karşı tarafa ve arabulucuya özetleyin: hangi teklif yapıldı, hangi konuda anlaşıldı, hangi konu açık kaldı. Uygulama önerisi: özeti sakin bir dille yazın ve yeni talep eklemeyin. Böylece sonraki yazışmalarda neyin konuşulduğu tartışma konusu olmaz.

Arabuluculuk dışında kalan yollar

İki kanun metni dava şartını düzenler. Sözleşmenizde uyuşmazlık çözümü maddesi varsa, o maddeyi ve Arabuluculuk Kanunu 18/A'nın on sekizinci fıkrasını birlikte okuyun: fıkra, özel kanunlarda tahkim ya da başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğu olan veya tahkim sözleşmesi bulunan hallerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağını belirtir.

Avukat desteği

Yedinci fıkra avukatı bulunsa bile asıl tarafın da bilgilendirileceğini yazdığına göre, avukat tutmak süreçte asıl tarafı devre dışı bırakmaz. Metinde avukat bulundurmanın zorunlu olup olmadığına ilişkin ifade yoktur.

Geçici hukuki korumalar

On altıncı fıkra, dava açılmadan önce ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz kararı verilmesi halinde dava açma sürelerinin, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemeyeceğini söyler. Bu fıkranın işleyişi bu konunun dışındadır, ayrıntı için fıkranın tam metnine bakın.

Karar kuralı: arabulucuya başvurmadan dava açılabilir mi?

Kural: ilk üç sorunun cevabı evetse ve sözleşmede tahkim gibi bir hüküm yoksa, arabuluculuk bürosuna başvurmadan dava açmayın. İcra takibi dava değildir. Ticaret Kanunu 5/A birinci fıkra, itirazın iptali davasını dava şartı kapsamında sayar.

Tablo: dört kısa örnek, madde metnindeki soruların işletme dilinde nasıl cevaplandığını gösterir.

Dikkat edilecek hatalar

Son tutanağı dilekçeye eklememek

Madde 18/A, ikinci fıkra, tutanağın eklenmemesi halinde bir haftalık kesin süre verildiğini ve bu sürede sunulmazsa davanın usulden reddedileceğini yazar. Tutanak gelir gelmez dosyanın başına yerleştirin.

İlk toplantıya mazeretsiz katılmamak

Katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Madde 18/A'nın on birinci fıkrası, ilk toplantıya mazeretsiz katılmamanın yargılama giderleri bakımından sonuç doğurabileceğini düzenler.

İletişim bilgisini eksik vermek

Büro, davet için sizin verdiğiniz bilgilere ve kendi araştırmasına dayanır. Eksik adres, davetin ulaşmamasına ve sürecin gereksiz uzamasına yol açar.

İki süreyi karıştırmak

Altı hafta Ticaret Kanunu 5/A'da, üç hafta Arabuluculuk Kanunu 18/A'da yazar. Yalnız birini okuyup diğerini sonradan öğrenmek takvim planını bozar. İki hükmü birlikte okuyun.

Başvuruyu zamanaşımına bırakmak

Durma, başvuru tarihinden başlar. Başvurudan önce geçen süre yerinde durur ve silinmez.

Arabuluculuk sürecinin sırası

Dört aşamalı bir sıra, planı somutlaştırır. Sıra, kanun fıkralarını dizer ve kuralların yerine geçmez.

1. Büroya başvuru: başvuru ve iletişim bilgileri verilir. Zamanaşımı bu andan itibaren durur.
2. Arabulucunun görevlendirilmesi: büro belirler veya taraflar listeden anlaşır. Süre bu görevlendirme tarihinden sayılır.
3. İlk toplantı: katılmayan taraf son tutanakta belirtilir.
4. Son tutanak: anlaşma ya da anlaşamama kayda geçer. Dava açılacaksa tutanak dilekçeye eklenir.

Takip şablonu

Uygulama önerisi: dört aşamayı tek tabloda tutun ve her satırı ilgili belgeyle eşleştirin.

Ajans ve yayıncı tarafından bakmak

Bu süreç yalnızca alacaklı müşteriyi ilgilendirmez. Bir yayıncı ya da ajans, faturasını ödemeyen müşteriden alacağını isteyecekse, aynı kurallarla karşılaşır. Alacaklı ajanssanız, siparişin kabul belgesini, teslim kayıtlarını ve faturayı hazır tutun. Davet alan taraf konumundaysanız, davetin tarihini ve içeriğini kaydedin, cevabınızı yazılı verin ve toplantıya katılımınızı planlayın. Davet aldığınız halde toplantıya mazeretsiz gitmemek, madde 18/A fıkra 11 uyarınca masrafa yol açabilir.

Müzakere tutumu

Arabuluculuk, tarafların kendi çözümünü bulmasını amaçlar. Uygulama önerisi: kabul edebileceğiniz alt sınırı ve vazgeçemeyeceğiniz noktayı toplantıdan önce yazın. Bir ajans, bedelin bir kısmını iade edip kalan teslimleri tamamlamayı önerebilir. Bu teklifi değerlendirirken iade tutarı, teslim tarihi ve teslim edilmezse ne olacağı yazılı hale getirilmelidir.

Uzlaşma metninde yer alması gerekenler

Uygulama önerisi: anlaşmaya varırsanız metne taraf unvanlarını, uyuşmazlığın kısa tanımını, ödenecek tutarı, ödeme tarihini, teslim edilecek işlerin listesini ve teslim tarihlerini yazdırın. Anlaşma belgesinin biçimi hakkında belgelerde bu konuda ifade yok. Bu yüzden metnin açık, tarihli ve eksiksiz olması, sonradan çıkabilecek yorum tartışmalarını azaltır.

Sık Sorulan Sorular

Arabulucuya başvurmadan ajansa dava açabilir miyim?

Ticaret Kanunu 5/A uyarınca, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat gibi ticari davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Başvurulmadan açılan dava, Arabuluculuk Kanunu 18/A uyarınca usulden reddedilir.

Arabuluculuk süreci kaç hafta sürer?

Ticaret Kanunu 5/A altı hafta ve en fazla iki hafta uzatma yazar. Arabuluculuk Kanunu 18/A ise aynı konuda üç hafta ve bir hafta uzatma yazar. Hangi sürenin uygulanacağı konusunda belgelerde ifade yok.

Karşı taraf ilk toplantıya gelmezse ne olur?

Geçerli mazereti olmayan ve gelmeyen taraf son tutanakta belirtilir. Madde 18/A'nın on birinci fıkrası, ilk toplantıya mazeretsiz katılmamanın yargılama giderleri bakımından sonuç doğurabileceğini düzenler.

Son tutanağı ne yapmam gerekir?

Anlaşamama halinde dava açacak taraf, son tutanağın aslını ya da arabulucunun onayladığı bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir.

Arabuluculuk sürerken zamanaşımı işler mi?

Arabuluculuk Kanunu 18/A uyarınca, büroya başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Hukuki tavsiye değildir.

Sözleşmemde tahkim maddesi varsa ne olur?

Arabuluculuk Kanunu 18/A, özel kanunlarda tahkim ya da başka bir alternatif çözüm yoluna başvurma zorunluluğu bulunan veya tahkim sözleşmesi olan hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağını yazar. Sözleşme maddesini ve bu fıkrayı birlikte okuyun.

Sonuç

Özet: önce uyuşmazlığın ticari dava ve para konulu olup olmadığına bakın, kanıt dosyanızı toplayın, büroya başvurun, ilk toplantıya katılın ve anlaşamama halinde son tutanağı dilekçeye ekleyin. Hukuki tavsiye değildir.

Yeni bir ajans siparişinde teslim ve rapor kayıtlarını en baştan düzenli tutmak istiyorsanız backlink paketleri sayfasına bakabilirsiniz.