Son Güncelleme: 15 dk okuma

Türkçe Başlıktan WordPress Slug: ç ğ ı ö ş ü ve Kodlama

Türkçe Başlıktan WordPress Slug: ç ğ ı ö ş ü ve Kodlama

Türkçe başlıktan WordPress'te slug üretirken iki yol vardır: ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerini ASCII karşılıklarıyla (c, g, i, o, s, u) yazmak ya da harfleri koruyup tarayıcının bunları yüzde kodlu göstermesine izin vermek. Google belgesi hedef kitlenin dilindeki kelimelerin ve gerekiyorsa çevriyazılı (transliterated) kelimelerin adreste kullanılabileceğini, ASCII dışı karakterlerin ise yüzde kodlanması gerektiğini söyler. Blog, mağaza blogu ya da müşteri sitesi yönetiyorsanız slug'ı yayından önce kontrol etmek için bir çevriyazı eşlemesi, yüzde kodlama bilgisi ve yazılı bir ekip kuralı yeterlidir.

Genel adres kuralları için URL yapısı ve slug optimizasyonu, iki dilli sitelerde slug eşleşmesi için yerelleştirilmiş URL ve slug çevirisi yazısına bakın; kalıcı bağlantı ayarlarının geri kalanı WordPress SEO ayarları kontrol listesinde yer alır.

Otomatik slug üretimi ne yapar

Belgedeki tanım

WordPress belgesi (yeni sekmede açılır) yazı adı etiketini, yazı başlığının temizlenmiş sürümü olarak tanımlar ve bunun yazı düzenleme ekranındaki slug alanından geldiğini söyler. Belgedeki örnek, "This Is A Great Post!" başlığının adreste this-is-a-great-post olarak görünmesidir. Yani büyük harfler küçülür, boşluklar tireye çevrilir ve ünlem işareti gibi karakterler adrese girmez.

Türkçe harfler için belge ne diyor

Belgedeki örnek İngilizce bir başlıktır. Türkçe karakterlerin otomatik üretimde ASCII karşılığına çevrilip çevrilmediği, korunup korunmadığı ya da başka bir biçimde mi yazıldığı belgede yer almaz; belgede bu konuda ifade yok. Bu yüzden üretilen slug'a güvenmek yerine, başlığı yazdıktan sonra slug alanına bakın.

Slug alanını nerede göreceksiniz

Yazı düzenleme ekranında kalıcı bağlantı bölümü, yazının adresini ve düzenlenebilir slug alanını gösterir. Arayüzü Türkçe kullanıyorsanız etiketler farklı görünebilir. Yazıyı yayımlamadan önce bu alanı açıp içeriğini okumak, adreste ne olacağını görmenin en güvenli yoludur.

Türkçe harflerin ASCII karşılıkları

Uygulama önerisi: Türkçe harflerin ASCII karşılıkları bir yazım kuralıdır. Google belgesi çevriyazılı kelimelere izin verir ama hangi eşlemeyi kullanacağınızı belirtmez.

Türkçe harfASCII karşılığıÖrnek başlık parçasıSlug parçası
çcçiçekcicek
ğgdeğişiklikdegisiklik
ıiışıkisik
İiİstanbulistanbul
öoödemeodeme
şsşablonsablon
üuüyelikuyelik

Büyük I ve noktalı İ

Türkçede noktasız ı ile noktalı i ayrı harflerdir; büyük hâlleri I ve İ olarak ayrılır. Slug'da büyük harf kalmayacağı için başlıktaki İstanbul sözcüğü adreste istanbul olarak görünmelidir. Üretilen slug'da beklenmeyen bir harf görürseniz elle düzeltin.

Eşlemeyi kontrol etmek

Başlıkta yedi harfin hepsini içeren bir deneme başlığı yazın, taslak olarak kaydedin ve slug alanında ne oluştuğuna bakın. Böylece sitenizin kurulumunda harflerin nasıl işlendiğini ilk gerçek yayından önce öğrenirsiniz. Denemeyi bitirince taslağı silin; yayımlanmış bir adres bırakmayın.

Harfi düşürmek anlamı değiştirir mi

Türkçe harfleri ASCII karşılıklarıyla yazmak, kimi sözcüklerde iki ayrı anlamı aynı yazıma getirir. Bu, okuyucunun adresten konuyu çıkarmasını zorlaştırabilir.

Başlıktaki sözcükSlug'daki hâliAynı yazılan öteki sözcük
yaşyasyas
kaşkaskas
şalsalsal
şiirsiirAnlam kayması yok, ama okunuşu bozuk görünür
ağagag

Karar kuralı

  1. Slug içindeki sözcük, harfsiz yazımıyla başka bir sözcüğe dönüşüyor mu? Dönüşüyorsa slug'a bağlamı veren ikinci bir sözcük ekleyin.
  2. Adresi okuyan kişi konuyu başlıkla birlikte mi görüyor? Paylaşım önizlemelerinde başlık da görünüyorsa anlam kayması azalır.
  3. Başlığın anlamı slug'dan çıkmıyorsa slug'ı baştan kurun; başlık ile aynı olmak zorunda değildir.

Uygulama önerisi: tek başına belirsiz olan sözcük yerine konuyu tanımlayan bir sözcük öbeği seçin. Örneğin yaş kavramını anlatan yazıda "yas" yerine "yas-hesaplama" gibi bağlam taşıyan bir slug daha açıktır.

Yüzde kodlu adres ne zaman sorun olur

Google belgesinin ifadesi

Google URL yapısı belgesi (yeni sekmede açılır) adreste ASCII aralığı dışındaki karakterlerin yüzde kodlanması gerektiğini, korumalı olmayan ASCII karakterlerin ise kodlanmadan bırakılabileceğini söyler. Ayrıca kelimeleri tire ile ayırmanızı, kelime sınırı için alt çizgiden kaçınmanızı ve hedef kitlenizin dilinden kelimeler kullanmanızı önerir. Belge, Türkçe karakterli adreslerin sıralamayı olumlu ya da olumsuz etkilediğine dair bir ifade vermez.

Kodlanmış hâli

Yüzde kodlama tablosu: standart UTF-8 yüzde kodlamasında Türkçe harflerin dizileri. Tablo kodlamanın nasıl göründüğünü anlatır. Google belgesi bu tabloyu vermez.

HarfYüzde kodlu hâli
ç%C3%A7
ğ%C4%9F
ı%C4%B1
ö%C3%B6
ş%C5%9F
ü%C3%BC

Sorun çıktığı durumlar

  • Adres e-posta, mesajlaşma veya düz metin belgesinde kopyalanınca kodlu hâliyle göründüğünde okunması zorlaşır ve uzun görünür.
  • Sitemap, erişim kayıtları veya analiz raporları kodlu adresleri gösterdiğinde adresi okuyup eşleştirmek zorlaşır.
  • Bazı araçlar adresi kodlu, bazıları kodsuz gösterir; aynı adresin iki yazımı tutarsızlık gibi görünebilir.
  • Elle yazılan yönlendirme kuralı kodlu ve kodsuz yazımlardan hangisiyle eşleşeceğini bilmeyi gerektirir.

Bu maddeler Google belgesinin değil, uygulama deneyiminin sonucudur. Uygulama önerisi: hangi biçimi seçerseniz seçin sitede tek biçim kullanın.

Yanlış inanışları ayıklamak

İnanışBelgeye göre durum
Türkçe karakterli adres Google'da çalışmazGoogle belgesi hedef kitlenin dilindeki kelimeleri destekler ve ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlanmasını ister; çalışmayacağına dair bir ifade yok
ASCII çevriyaz sıralamayı artırırBelgede böyle bir ifade yok
Yüzde kodlu adres sıralamayı düşürürBelgede böyle bir ifade yok
Slug, başlıkla birebir aynı olmalıWordPress belgesi slug'ın başlığın temizlenmiş sürümü olduğunu söyler; birebir aynılık şartı yok
Büyük harfli slug sorun çıkarmazGoogle belgesi adres işlemenin büyük küçük harfe duyarlı olduğunu söyler

Bu tablonun amacı, kararı korkuya değil okuyucu açısından anlaşılırlığa ve yönetim kolaylığına dayandırmaktır. Google belgelerindeki öneriler değişebilir; uygulamadan önce güncel sayfaya bakın.

Yayından önce on soruluk kontrol

  1. Slug alanını açtım mı?
  2. Türkçe harfler sitemin kuralına göre yazıldı mı?
  3. Sözcükler tire ile ayrıldı mı?
  4. Hepsi küçük harf mi?
  5. Slug konuyu başlıksız da anlatıyor mu?
  6. Anlam kayması var mı, bağlam sözcüğü ekledim mi?
  7. Tarih veya sıra numarası gibi geçici bilgi var mı?
  8. Aynı slug'ı taşıyan başka bir içerik var mı?
  9. Kategori ve etiket slug'ları da kurala uyuyor mu?
  10. Yayımladıktan sonra adresi yeni sekmede açtım mı?

Eklentilerin slug'a etkisi

Bazı SEO eklentileri, çok dilli eklentiler ve içe aktarma araçları slug üretimine müdahale edebilir. Belgede eklentilerin slug davranışına dair bir ifade yok. Eklenti kurduktan veya güncelledikten sonra deneme başlığıyla kontrolü yenileyin; eklentinin kendi ayar ekranında slug veya karakter dönüşümüne ilişkin bir seçenek varsa onu da gözden geçirin.

Karar: ASCII karşılık mı, Türkçe harf mi

ÖlçütASCII karşılıkTürkçe harfli, yüzde kodlu
OkunabilirlikKısa ve temizKodlanmış hâli uzar
Anlam kaymasıBazı sözcüklerde olurOlmaz
Google belgesiÇevriyazılı kelimeye izin verirHedef dildeki kelimeyi destekler, yüzde kodlama ister
Araç uyumuHer araçta aynı görünürAraçlara göre görünüm değişir
Yönetim kolaylığıYönlendirme kuralı yazmak kolayKodlu eşleme gerekir

Kısa karar kuralı

  1. Sitenizde tek biçim kullanabilecek misiniz? Evet ise hangisini seçeceğiniz ikinci derecede önemlidir.
  2. Eski yazılarınız bir biçimde mi yayımlandı? Öyleyse yeni yazılarda aynı biçimi sürdürün.
  3. Paylaşım, araç uyumu ve yönlendirme kolaylığı önceliğinizse ASCII karşılığı seçin.

Uygulama önerisi: yeni bir sitede ASCII çevriyazıyı varsayılan yapın, anlam kayması olan sözcüklerde bağlam sözcüğü ekleyin. Bu bir kural değil, yönetim kolaylığına dayalı bir tercihtir; yüzde kodlu Türkçe harfli adresleri de Google belgesi dışlamaz.

Slug'ı elle düzenlerken uygulanacak kurallar

  • Sözcükleri tire ile ayırın; alt çizgi kullanmayın.
  • Küçük harf kullanın. Google'ın adres işlemesi büyük küçük harfe duyarlıdır, bu yüzden tek bir harf biçimi kullanmak önerilir.
  • Başlığın tamamını kopyalamak yerine konuyu anlatan öbeği tutun; bağlaçları ve gereksiz sözcükleri çıkarın.
  • Tarih, sıra numarası ve oturum benzeri geçici bilgi eklemeyin.
  • Yazı yayımlandıktan sonra slug'ı değiştirmeyin; değiştirirseniz eski adres için yönlendirme kurun.

Yayımlanmış yazının slug'ını değiştirmek

WordPress belgesi kalıcı bağlantıların değiştirilmemesi gerektiğini söyler. Türkçe harf sorununu yayımlandıktan sonra fark ederseniz slug'ı düzeltmek, adresi değiştirir; eski adres paylaşımlarda, bağlantılarda ve arama sonuçlarında yaşadığı için eski adresten yeniye kalıcı yönlendirme kurmanız gerekir. Bu işin ayrıntıları çalışan sitede yapı değişikliğini anlatan yazıda ele alınır; tek bir yazı için tek bir yönlendirme satırı yeterlidir.

Kısa slug için kontrol listesi

  • Slug yazının asıl konusunu söylüyor mu?
  • Başlığı okumadan adrese bakan biri konuyu anlayabilir mi?
  • Anlam kayması olan bir sözcük kaldı mı?
  • Aynı slug'ı taşıyan başka bir içerik var mı?
  • Slug'da tire dışında özel karakter var mı?

Türkçe anahtar kelime ve slug

Slug, aranan kelimeyi doldurma yeri değildir. Türkçede ekler ve çekimler anahtar kelimeyi farklı biçimlere sokar; bu konu Türkçe anahtar kelime araştırması, ekler, çekimler ve karakter sorunları yazısında işlenir. Slug için pratik kural, kök sözcüğü kullanmak ve çekim ekini bırakmaktır. Eki de slug'a taşımak adresi yalnızca uzatır.

Kök sözcük örnekleri

Başlıktaki öbekUygun slugNeden
Yazıların Kalıcı Bağlantılarını Değiştirmekkalici-baglanti-degistirmeÇekim eklerinden arınmış, konuyu anlatıyor
Kategorilerde Şablon Seçimikategori-sablon-secimiEkleri bıraktı, ASCII harf kullandı
Müşterilerin Ödeme Sorunlarımusteri-odeme-sorunlariAnlam kayması yok

TR ve EN slug tutarlılığı

İki dilli sitede her dilin kendi slug'ı olur. Türkçe yazının slug'ı Türkçe sözcüklerin çevriyazısı, İngilizce yazının slug'ı İngilizce sözcüklerdir. Belgelerde iki dil eşleşmesine dair bir ifade yok; bu yönetim kararını siz verirsiniz. Tutarlılığı kurallar tablosu korur.

KonuKural
Her dilin slug'ıKendi dilinde, aynı yazım kuralıyla
Aynı yazının iki diliSlug'lar birbirinin çevirisi olabilir; aynı olmak zorunda değildir
Harf biçimiİki dilde de küçük harf ve tire
Eşleştirme kaydıHangi Türkçe yazının hangi İngilizce yazıyla eşleştiğini tabloda tutun
Slug değişimiİki dilde de yönlendirme planlayın

Eşleşen çiftleri tabloda tutmak

Eşleşme kaydı tablosu, iki dilli bir sitede kaydın nasıl görüneceğini gösterir. Satırlar yayımlanmış iki yazı çiftinden örnektir.

Türkçe slugİngilizce slugNot
url-yapisi-ve-slug-optimizasyonuurl-structure-and-slug-best-practicesSlug'lar birbirinin çevirisi değil, her dilin doğal ifadesi
wordpress-seo-ayarlari-kontrol-listesiwordpress-seo-settings-checklistOrtak marka sözcüğü iki dilde aynı

Tabloda iki dilin slug'ı birbirinden bağımsız seçilmiştir. İki dilin slug'ını aynı yapmak zorunlu değildir; yeter ki her dilde yazım kuralı tutarlı olsun.

Deneme başlığıyla kurulumu sınamak

Siteniz üretilen slug'ı nasıl işliyor bilmiyorsanız bir kez sınayın. Bu deneme, sonraki bütün yazılar için geçerli bir bilgi verir.

  1. Taslak bir yazı oluşturun ve başlığa yedi Türkçe harfi de içeren bir cümle yazın: çiğ, ışık, İstanbul, ödül, şehir, üzüm.
  2. Taslağı kaydedin ve kalıcı bağlantı bölümünde slug alanını açın.
  3. Her harfin nasıl işlendiğini tabloya yazın: korundu, ASCII karşılığına dönüştü, silindi, başka bir karakter oldu.
  4. Önizleme adresini tarayıcıda açın ve adres çubuğuna yapıştırdığınız hâlini kopyalayıp bir metin dosyasında okuyun.
  5. Taslağı silin ve sonucu yazım kılavuzuna ekleyin.

Sonuçlara göre ne yapılır

GözlemAnlamıAtılacak adım
Harfler ASCII karşılığına dönüşüyorOtomatik üretim kuralınıza uygunYalnızca anlam kaymalarını elle kontrol edin
Harfler korunuyor, adres kodlu görünüyorKodlu Türkçe harfli adres üretiliyorTek biçim kuralı koyun. ASCII tercih ediyorsanız slug'ları elle yazın
Harfler siliniyorSözcükler eksik kalıyorHer slug'ı elle yazın
Beklenmeyen karakter çıkıyorKurulumda ek bir ayar veya eklenti etkili olabilirEklentinin belgesine bakın

Slug'da sayı ve tarih

Başlıktaki yıl ve sıra numarası slug'a girerse adres zamanla eskir. Uygulama önerisi: yazının konusu yıldan bağımsızsa tarihi slug'dan çıkarın. Yıla bağlı bir liste yazısı yayımlıyorsanız yılı başlıkta tutun, ama güncelleyeceğiniz yazı için slug'a yıl koymayın; yıl değişince slug'ı değiştirmek zorunda kalırsınız ve yönlendirme gerekir.

Başlık değişirse slug ne olur

Belge, slug alanının yazı düzenleme ekranından geldiğini söyler; yayımlanmış bir yazının başlığı değiştiğinde slug alanının kendiliğinden güncellenip güncellenmediği belgede yer almaz. Başlığı değiştirdikten sonra kalıcı bağlantı bölümüne bakmak ve slug'ın istemeden değişmediğini doğrulamak gerekir. Değişmişse eski adres için yönlendirme gerekir.

Mevcut slug'ları toplu denetlemek

Yayındaki sitede Türkçe harf sorunları birikmiş olabilir. Yazı listesini dışa aktarın veya sitemap'i okuyun ve slug'ları üç ölçüte göre süzün.

  1. Yüzde işareti içeren adresler: kodlu Türkçe harf taşıyor olabilirler.
  2. Tek sözcükten oluşan veya anlam kayması taşıyan slug'lar.
  3. Uzun ve başlığın tamamını taşıyan slug'lar.

Düzeltmeye değer mi

Çalışan bir adresi düzeltmek yönlendirme işi getirir. Uygulama önerisi: yalnızca gerçek bir sorun yarattığı kanıtlanan adresleri değiştirin, örneğin anlam kayması yüzünden yanlış anlaşılan ya da araçlarda bozuk görünen adresleri. Yeni yazılarda kuralı baştan uygulayın.

Örnek senaryo: yerel bir çiçekçinin blogu

Örnek senaryo: Bir çiçekçi "Çiğdem Yetiştirme Rehberi: Işık ve Sulama" başlıklı bir yazı hazırlar.

  1. Taslak kaydedildiğinde slug alanını açar ve üretilen slug'a bakar. Türkçe harflerin nasıl işlendiğini öğrenmek için daha önce bir deneme başlığı kaydetmiştir.
  2. Slug'ın başlığın tamamını taşıdığını görür ve kısaltır: cigdem-yetistirme-isik-sulama.
  3. Işık sözcüğünde ı harfi i olmuş, slug'ı okur ve bağlam yeterli olduğu için kabul eder.
  4. Sitede tek biçimi korumak için eski yazılarda ASCII çevriyazı kullanıldığını kontrol eder.
  5. Yazıyı yayımlar ve adresi yeni sekmede açar.

Yayın akışına slug adımı eklemek

Slug kontrolünü bir kişinin hatırlamasına bırakmayın; yayın akışının sabit adımı yapın. Yayın akışı sırası, birden fazla kişinin yazdığı sitelerde işe yarar.

  1. Yazar başlığı yazar ve taslak olarak kaydeder.
  2. Editör slug alanını açar. Türkçe harflerin nasıl işlendiğini ve uzunluğu kontrol eder.
  3. Gerekirse slug'ı kısaltır, anlam kayması varsa bağlam sözcüğü ekler.
  4. Yayın öncesi önizlemede adresin hâlini görür.
  5. Yayımlandıktan sonra adres yeni sekmede açılır ve 200 döndürdüğü doğrulanır.
  6. Slug kararı varsa yazı notuna veya kayıt tablosuna işlenir.

Roller

RolSorumluluk
YazarBaşlığı yazar; slug'ı düzenlemek zorunda değildir
EditörSlug'ı okur, kısaltır, anlam kaymasını denetler
Site yöneticisiYazım kuralını belirler, yayımlanmış slug değişimini onaylar

Başlık, slug ve görünen metin ayrı şeylerdir

Başlıkta Türkçe harfleri korumak okuyucu için doğrudur; slug yalnızca adrestir. Belge, yazı adı etiketinin başlığın temizlenmiş sürümü olduğunu söylediğine göre, başlık ile slug arasında fark olması beklenen ve normal bir durumdur. Başlığı değiştirmek için slug'ı değiştirmeniz gerekmez ve tersi de geçerlidir.

AlanTürkçe harfNot
Yazı başlığıKorunurOkuyucu ve paylaşım önizlemesi için
SlugKarar sizin: ASCII çevriyazı veya kodluSitede tek biçim
Kategori ve etiket slug'ıAynı kuralBelgeye göre kategori adı da temizlenmiş sürümüyle adrese girer
Görsel dosya adıASCII tercih edilirUygulama önerisi; belgede ifade yok

Kategori ve etiket slug'ları

WordPress belgesi yapıdaki kategori etiketinin kategori adının temizlenmiş sürümünü, yani kategori slug'ını kullandığını söyler. Dolayısıyla Türkçe harfli bir kategori adı, adreste yazı slug'ı ile aynı soruyu doğurur. Kategori oluştururken slug alanını yazı slug'ı gibi okuyun ve ASCII çevriyazı kuralını kategoride de uygulayın. Kategori slug'ını sonradan değiştirmek, yapıda kategori varsa o kategorideki bütün yazı adreslerini değiştirir.

Kodlu adresin araçlarda görünümü

Paylaşım, sitemap ve raporlar

Aynı adres bir araçta Türkçe harflerle, başka bir araçta yüzde kodlu görünebilir. Bu fark Google belgesindeki yüzde kodlama gerekliliğinin sonucudur; sorun aynı adresin iki yazımının tutarsızlık gibi görünmesidir. ASCII çevriyazı seçerseniz bu görünüm farkıyla hiç karşılaşmazsınız.

Yönlendirme kuralı yazarken

Kodlu Türkçe harfli bir adres için yönlendirme kuralı yazıyorsanız kuralın hangi yazımla eşleşeceğini önceden bilmeniz gerekir. Uygulama önerisi: kuralı yazmadan önce sunucunuzda iki yazımla da deneyin ve sonucu not edin. Belgede bu davranışa dair ifade yok. ASCII çevriyazı kullanan sitelerde bu belirsizlik doğmaz.

Erişim kayıtlarını okumak

Sunucu erişim kayıtlarında Türkçe harfli adresler kodlu görünür. Raporlarda eşleştirme yaparken kayıttaki kodlu hâli, yönetim ekranındaki okunabilir hâliyle karşılaştırın. İki hâli eşleştirmek için Kodlanmış hâli bölümündeki yüzde kodlama tablosunu kullanabilirsiniz.

Ekip için yazım kılavuzu şablonu

KuralÖrnek
Çevriyazıç c, ğ g, ı i, İ i, ö o, ş s, ü u
AyırıcıTire; alt çizgi yok
Harf biçimiKüçük harf
UzunlukKonuyu anlatan kısa öbek
Geçici bilgiTarih, sıra numarası, oturum bilgisi yok
Anlam kaymasıBağlam sözcüğü ekle
Yayın sonrası değişimYalnızca yönetici onayıyla ve yönlendirmeyle

Kılavuzu sürümlemek

Kılavuzu tarihli bir belge olarak tutun. Kural değiştiğinde, örneğin ASCII çevriyazıya geçildiğinde, eski yazıların yeni kurala uyup uymadığını kontrol edin ve uymayan adresler için ayrı bir düzeltme planı yazın.

Yeni siteyle çalışan site arasındaki fark

Henüz yazı yayımlamadıysanız slug kuralını baştan belirlemek bedavadır: ilk yazıdan önce yazım kılavuzunu yazın, deneme başlığıyla kurulumu sınayın ve kuralı ekibe duyurun. Yayındaki bir sitede ise her düzeltme bir adres değişikliğidir. Önce hangi adreslerin gerçekten sorun yarattığını belirleyin, yalnızca onlar için eski adresten yeniye kalıcı yönlendirme hazırlayın ve diğerlerine dokunmayın. Kuralı yeni yazılara uygulamak, eski yazıların hepsini toplu değiştirmekten çok daha az risk taşır.

Bu ayrım ekip içinde de açık olmalıdır: yazar "slug'ı düzeltelim" dediğinde, yayımlanmış bir yazıdan söz ediyorsa bu bir yönlendirme işidir. Taslaktan söz ediyorsa serbestçe değiştirilebilir. Yayın durumunu kontrol etmek, gereksiz bir adres değişikliğini önler.

Dikkat edilecek hatalar

HataSonuçDüzeltme
Üretilen slug'a bakmadan yayımlamakBeklenmeyen harf veya uzun adresSlug alanını yayından önce okuyun
Aynı sitede iki biçim kullanmakTutarsız adresler, kural yazma zorluğuTek biçim seçin
Anlam kaymasını görmezden gelmekAdres yanlış anlaşılabilirBağlam sözcüğü ekleyin
Yayımlanmış slug'ı yönlendirmeden değiştirmekEski adres hata döndürür301 yönlendirme kurun
Başlığın tamamını slug yapmakUzun, okunması zor adresKonu öbeğini tutun

Slug kararını kayıt altına alma ve ekip kuralı

Türkçe başlıklardan slug üretimi tek bir yazıda sorun çıkarmaz; sorun, yirmi kişinin yüz yazıda farklı kararlar vermesiyle başlar. Küçük bir kural seti, adresleri tutarlı tutar.

Örnek senaryo: bir kitapçının öneri blogu

Bir bağımsız kitapçı, kitap önerilerini ve yazar röportajlarını yayımlıyor. Başlıklar "Çağdaş Türk Edebiyatından Beş Roman" gibi özel harfler taşıyor. Kitapçı, slug'ı başlıktan değil, okuyucunun arama kutusuna yazacağı kısa ifadeden kurmaya karar veriyor: yazar soyadı ve konu. Harfler ASCII karşılığına çevriliyor ve slug, başlık değişse bile aynı kalıyor. Böylece bir başlık düzeltmesi adres değişikliğine dönüşmüyor.

Ekip kuralları için kontrol listesi

  • Slug yayından önce gözle kontrol ediliyor mu, yoksa otomatik üretim olduğu gibi mi kalıyor?
  • Özel harflerin hangi karşılığa çevrileceği ortak biçimde belli mi?
  • Başlığı sonradan düzeltmek adresi de değiştiriyor mu, yoksa slug ayrı mı tutuluyor?
  • Çok uzun adresler kısaltılırken anlam kaybı oluyor mu?
  • Yayımlanmış bir slug'ı değiştirme yetkisi kimde?

Karar tablosu

DurumÖnerilen davranış
Başlıkta yazım hatası düzeltildiSlug'a dokunma, yalnız başlığı düzelt
Slug'da yazım hatası var, yazı yeni yayımlandıDüzelt; bağlantı henüz paylaşılmadı
Slug'da yazım hatası var, yazı uzun süredir yayındaEski adresten yeniye yönlendirmeyi planla

Uygulama önerisi: slug'ı başlıktan ayrı bir karar olarak ele alın. Başlık okuyucuya, slug ise bağlantıyı paylaşan ve bookmark'layan kişiye hitap eder.

Yanlış anlaşılan nokta

Slug'a anahtar sözcük doldurmanın sıralamayı yükselteceği sanılır. Belgelerde böyle bir vaat yok; kısa, okunabilir ve anlamlı adres hem okuyucu hem bakım için yeterlidir.

Karar kuralı: eski slug ne zaman korunur

Uygulama önerisi: yayımlanmış bir yazının slug'ını değiştirmeden önce üç şeye bakın. Yazıya dışarıdan bağlantı veriliyor mu, e-posta veya sosyal medyada paylaşıldı mı ve sitenin iç bağlantıları adrese bağlı mı? Üçüne de hayır diyorsanız değişiklik düşük risklidir. Biri bile evet ise değişiklik bir yönlendirme işi doğurur ve karar notuna eklenmelidir. Özel harflerin yüzde kodlu biçimde göründüğü bir adresi düzeltmek de aynı kurala tabidir: adres çirkin görünse de çalışıyorsa, düzeltmenin maliyetini işe yarar bir kazançla karşılaştırın.

Uygulama önerisi: ekip kuralını yeni gelen bir editöre ilk gün gösterin. Slug alışkanlıkları kişiden kişiye değişir ve kural yazılı değilse her yeni editör kendi düzenini sessizce kurar. Tek sayfalık bir not, yüzlerce yazı sonra yapılacak toplu düzeltmeden çok daha ucuzdur.

Sık Sorulan Sorular

WordPress Türkçe harfleri slug'da nasıl dönüştürür?

WordPress belgesi yazı adı etiketinin başlığın temizlenmiş sürümü olduğunu söyler ve İngilizce bir örnek verir. Türkçe harflerin dönüşümü belgede yer almaz; slug alanında üretilen sonucu kontrol edin.

Slug'da Türkçe karakter kullanabilir miyim?

Google belgesi hedef kitlenin dilindeki kelimelerin adreste kullanılabileceğini ve ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlanması gerektiğini söyler. Kodlanmış adres uzun görünür. Uygulama önerisi: ASCII çevriyazıyı tercih edip sitede tek biçim kullanın.

Yüzde kodlu adres sıralamayı etkiler mi?

Google belgesi yüzde kodlu adreslerin sıralamaya etkisine dair bir ifade vermez. Belge yalnızca ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlanması gerektiğini söyler.

Slug'da büyük harf kullanılır mı?

Google belgesine göre adres işleme büyük küçük harfe duyarlıdır ve sunucunuz iki biçimi de aynı sayfaya götürüyorsa tek bir harf biçimine toplamanız önerilir. Küçük harf kullanmak bu yüzden güvenlidir.

Yayımlanmış yazının slug'ını düzeltebilir miyim?

Düzeltebilirsiniz, ama WordPress belgesi kalıcı bağlantıların değiştirilmemesi gerektiğini söyler. Değiştirirseniz eski adresten yeniye kalıcı yönlendirme kurun.

Türkçe ve İngilizce yazının slug'ları aynı olmalı mı?

Belgelerde iki dilin slug eşleşmesine dair bir ifade yok. Her dilde kendi sözcüklerini kullanın, aynı yazım kuralını uygulayın ve eşleşmeyi bir tabloda tutun.

Sonuç

Türkçe başlıktan slug üretirken karar basittir: slug alanını yayından önce okuyun, tek bir yazım biçimi seçin, anlam kayması olan sözcüklere bağlam ekleyin ve yayımlanmış bir slug'ı yönlendirmesiz değiştirmeyin. Google belgesi hem hedef dildeki kelimeleri hem çevriyazıyı kabul eder; yüzde kodlama ise ASCII dışı karakterler için gereklidir.

Slug'ları düzgün kurduğunuz içerikleri okuyucuya hizmet eden yazılarla çoğaltmak isterseniz makale yazımı hizmetimize göz atabilirsiniz.

0 Yorumlar

Bu yazı için henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap