Türkçe karakterli bir alan adı almak teknik olarak mümkündür. Alan adı sistemi ç, ğ, ı, ö, ş ve ü gibi harfleri doğrudan taşıyamaz, bu yüzden her biri arka planda Punycode denen ASCII biçimine çevrilir ve "xn--" ile başlayan bir etikete dönüşür. Asıl soru kayıt yaptırıp yaptıramayacağınız değil, bu adın bağlantıda, e-postada, kartvizitte ve raporlarda sizi hangi sorunlarla karşılaşacağıdır. Marka adınızda Türkçe harf varsa ve alan adını bir yatırım gibi görüyorsanız, kararı vermeden önce üç belgeyi birlikte okumak işinizi kolaylaştırır: Punycode'u tanımlayan RFC 3492, kayıt ve çözümleme kurallarını anlatan RFC 5891 ve Google'ın URL yapısı sayfası.
Bu konuda iki kolay yanılgı var. Birincisi, Türkçe harfli alan adının aramada otomatik avantaj ya da dezavantaj getirdiğini sanmak. Google'ın URL yapısı sayfası alan adındaki harfler hakkında bir kural koymaz ve sıralama sözü vermez. İkincisi, Punycode'u bir güvenlik ya da hız ayarı gibi görmek. Punycode yalnızca bir kodlama biçimidir. Önce kavramları, sonra kayıt kurallarını, ardından gündelik kullanım sorunlarını ve en sonda karar tablosunu ele alalım.
IDN ve Punycode: Aynı şeyin iki yüzü
IDN, yani uluslararası alan adı, ASCII dışındaki karakterler içeren alan adıdır. Türkçedeki ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerinden birini taşıyan bir ad bu tanıma girer. Punycode ise bu adı alan adı sisteminin anlayacağı biçime çeviren yöntemdir. İkisini birbirinin rakibi gibi düşünmek yanlış olur. IDN, kullanıcının gördüğü ve yazdığı addır. Punycode, o adın ağın içinde taşındığı biçimdir.
RFC 3492 (yeni sekmede açılır) Punycode'u bir Unicode dizgisini tek anlamlı ve geri döndürülebilir biçimde ASCII dizgisine çeviren aktarım kodlaması olarak tanımlar. Belgeye göre Unicode dizgisindeki ASCII karakterler çıktıda olduğu gibi yazılır, ASCII dışı karakterler ise ana bilgisayar adı etiketlerinde geçerli olan harf, sayı ve tire karakterleriyle temsil edilir. Belge kapsamını da sınırlar: Punycode rastgele serbest metni işlemek için tasarlanmamıştır. Yani bir cümleyi ya da URL yolunu Punycode ile kodlamak bu belgenin konusu değildir, yalnızca alan adı etiketleri içindir.
Etiketin iki görünümü
RFC 5891 (yeni sekmede açılır) aynı etiketin iki biçimini adlandırır. U-etiketi (U-label) Unicode biçimidir, örneğin "bahçemalzeme". A-etiketi (A-label) ise ASCII uyumlu biçimdir ve Punycode ile kodlanmış metnin başına "xn--" öneki eklenerek elde edilir. Belge, DNS sorgularında ve yanıtlarında görünen IDN'lerin A-etiketi olmak zorunda olduğunu söyler. Yani siz tarayıcıya "bahçemalzeme" yazsanız bile ağda dolaşan ad "xn--bahemalzeme-o9a" biçimindedir.
Not: RFC 3492 "xn--" önekini kendisi tanımlamaz, önek IDNA belirtimine aittir. Bu fark, kaynakları okurken hangi belgenin neyi tanımladığını karıştırmamak için önemlidir.
Bir etikete örnekler
| Unicode biçimi (U-etiketi) | ASCII biçimi (A-etiketi) |
|---|---|
| bahçemalzeme | xn--bahemalzeme-o9a |
| çaydanlık | xn--aydanlk-txa68d |
| kırtasiye | xn--krtasiye-tkb |
| gümüş | xn--gm-xkab90c |
| kilim | kilim |
Tablodaki son satıra dikkat edin: adda ASCII dışı harf yoksa Punycode'a gerek kalmaz ve ad olduğu gibi kalır. Bu dönüşümleri örnek olarak okuyun. Kesin kayıt dizgisi için kayıt kuruluşunun ya da alan adı firmasının arayüzünde gösterilen biçim esas alınmalıdır.
Türkçe harflerin alan adındaki özel durumu
Türkçe karakterli alan adı fikri sıradan bir "aksanlı harf" meselesinden daha karmaşıktır, çünkü Türkçede noktalı ve noktasız i harfleri ayrı harflerdir. Bu ayrım klavyesiz ortamlarda, telefonda yazarken ve sesli aktarımda kendini gösterir.
ı ile i aynı alan adı değildir
"kırtasiye" ile "kirtasiye" farklı iki etikettir. İlkinin ASCII biçimi "xn--krtasiye-tkb" iken ikincisi hiç dönüştürülmeden "kirtasiye" olarak kalır. Alan adı sistemi bu iki adı birbirinin yazım hatası olarak görmez, iki ayrı kayıt olarak ele alır. Müşteriniz adres çubuğuna ASCII klavye düzeniyle "kirtasiye" yazarsa, sizin sitenize değil başka birinin kaydına ya da boş bir adrese düşer.
Büyük harf ve normalleştirme
RFC 5891 kayıt sırasında girdinin Unicode olmasını ve Normalleştirme Biçimi C'de (NFC) bulunmasını şart koşar. Bu teknik ayrıntı gündelik kullanıcıyı ilgilendirmez, fakat kayıt firmasının arayüzünde "İ" ile "I", "ı" ile "i" arasındaki dönüşümün nasıl yapıldığını denemeden bilemezsiniz. Uygulama önerisi: alan adını kaydetmeden önce kayıt firmasının arama kutusunda hem noktalı hem noktasız yazımı ayrı ayrı sorgulayın ve sonuçlardaki Punycode karşılığını kaydedin.
Uzunluk sınırı
RFC 5891, bir etiketin U-etiketi sayılması için ACE biçiminde 63 karakter ya da daha kısa olmasını ister. Bu sayım "xn--" önekini de kapsar. Türkçe harfler Punycode'da ek karakter üretir, bu yüzden ekranda kısa görünen uzun bir marka adı ACE biçiminde sınırı aşabilir. Uzun cümle benzeri adlarda sınırı kayıt aşamasında sınayın.
Kayıt aşamasında neler denetlenir
Alan adı kaydı yapan kuruluş, istediğiniz adı olduğu gibi kabul eder ya da reddeder. RFC 5891'e göre kayıt kuruluşu yalnızca kendisinden kaydı istenen tam dizgiyi kabul etmelidir, yani adı sizin yerinize sessizce değiştirmemelidir. U-etiketi, A-etiketi ya da ikisini birden kabul etmek kuruluşun tercihidir, belge ikisinin çift olarak verilmesini önerir ve çift verildiğinde ikisinin birbiriyle birebir uyuşup uyuşmadığının denetlenmesini ister.
| Denetim | RFC 5891'deki karşılığı | Sizin için anlamı |
|---|---|---|
| Normalleştirme | Girdi Unicode ve NFC olmalı | Kayıt firması arayüzünde yapıştırma yerine yazarak deneme yapın |
| Tire kuralı | Etiket tireyle başlayamaz ve bitemez, üçüncü ve dördüncü konumda iki tire olamaz | Marka adında tire düşünüyorsanız konumunu gözden geçirin |
| Birleştirici işaret | Etiket birleştirici işaretle başlayamaz | Kopyalanan metinlerde gizli karakter olabilir |
| İzin verilmeyen karakter | İzin verilmeyen ya da atanmamış karakterler reddedilir | Süs işareti ve emoji içeren adlar bu yolla elenir |
| Uzunluk | ACE biçiminde en çok 63 karakter | Uzun marka adlarını Punycode haliyle ölçün |
Çözümleme, yani adı sorgulama tarafı daha esnektir. Belge, çözümleme tarafındaki sınamaların kayıt tarafına göre daha geniş hoşgörüye sahip olduğunu belirtir. Bu fark şu anlama gelir: bir adın çözümlenebilmesi, o adın kaydedilebileceği anlamına gelmez.
Hangi alan adı uzantısının hangi Türkçe harfleri kabul ettiği her kayıt kuruluşunun kendi politikasına bağlıdır. Bu bilgi RFC belgelerinde yer almaz ve uzantıya göre değişir. Belirli bir uzantı için güncel kural listesini yalnızca o uzantının kayıt kuruluşundan ya da yetkili satıcıdan alın. Uzantı seçimi ayrı bir konudur; com.tr mi com mu kararı rehberine bakın.
Bağlantı paylaşımı, e-posta ve kartvizit
Teknik olarak geçerli bir adın her uygulamada aynı görünmesi gerekmez. Bir tarayıcı adres çubuğunda Unicode biçimi, başka bir uygulama ise "xn--" biçimini gösterebilir. Hangi biçimin gösterileceği yazılıma bağlıdır . Uygulama önerisi: yayına almadan önce adı farklı tarayıcılarda ve uygulamalarda açıp görünümünü sınayın.
- Adı bir mesajlaşma uygulamasında, bir e-posta istemcisinde ve bir sosyal ağ gönderisinde paylaşın. Bağlantının tıklanabilir kalıp kalmadığına, görünen metnin ne olduğuna bakın.
- Bu adla bir e-posta adresi açın ve farklı sağlayıcılardaki alıcılara gönderim yaparak yanıtın geri gelip gelmediğini deneyin. Posta sistemleri alan adının Unicode halini aynı biçimde işlemeyebilir.
- Adı bir kartvizit, tabela ya da broşür üzerinde yazarken noktalı ve noktasız harflerin okunaklı durup durmadığına bakın.
- Adı telefonda sesli olarak söyleyin. Karşıdaki kişi ı ile i'yi doğru yazabiliyor mu, deneyin.
- Raporlama araçlarında, reklam hesaplarında ve analiz panolarında alan adının hangi biçimde göründüğünü kaydedin.
E-posta adreslerinde sorun çıkarsa, çözümün alan adını değiştirmek olması gerekmez. Yalnızca e-posta için ASCII uzantılı ikinci bir alan adı kullanmak mümkündür. Bu seçenek karar tablosunda yer alıyor.
Google'ın URL yapısı sayfası ne söylüyor, ne söylemiyor
Google Search Central'daki URL yapısı en iyi uygulamaları (yeni sekmede açılır) sayfası ASCII dışı karakterler konusunda net bir yönlendirme yapar: bağlantıların href niteliklerinde ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlamasıyla yazılmasını önerir. Sayfadaki örnekte "gemüse" sözcüğünün yer aldığı adres, ü harfi yüzde kodlanmış biçimiyle (gem%C3%BCse) önerilen yazım olarak gösterilir.
Sayfa ayrıca okunabilir sözcüklerin uzun kimlik numaralarına tercih edilmesini, URL'de hedef kitlenin dilindeki sözcüklerin (gerekirse harf çevrimi yapılmış sözcüklerin) kullanılmasını ve sözcükleri ayırmak için alt çizgi yerine tire kullanılmasını önerir. Çok bölgeli sitelerde ülke alan adı ya da genel uzantı altında ülke dizini gibi coğrafi hedeflemeyi kolaylaştıran yapılar da anılır.
Sayfanın söylemedikleri de aynı ölçüde önemlidir. Sayfa alan adı için ayrı bir kural koymaz, uluslararası alan adlarının kodlanmasından söz etmez ve alan adındaki harflerin sıralamayı etkilediğine dair bir ifade içermez. Bu yüzden "Türkçe harfli alan adı sıralamada avantaj sağlar" ya da "Punycode sıralamayı düşürür" gibi cümlelerin bu kaynakta dayanağı yoktur. Bu iki iddiayı da ciddiye almamak gerekir.
URL yolu ile alan adı arasındaki sınır
Google'ın yüzde kodlama önerisi, alan adının sonrasında gelen yol (path) kısmını ilgilendirir. Örneğin sitenizin alan adı ASCII olsa bile "/saksı-modelleri" gibi bir yol yazarken bu öneriyle karşılaşırsınız. Alan adının kendisi ise DNS katmanında Punycode ile işlenir. Başka bir deyişle iki ayrı kodlama sistemi çalışır: alan adında Punycode, yolda yüzde kodlama.
Seçenekler ve karar tablosu
Karar verirken üç yol var: yalnızca Unicode alan adı, yalnızca ASCII alan adı ya da iki adın birlikte kullanılması. Tablo her seçeneğin güçlü ve zayıf yanlarını yan yana koyar. Tek bir doğru cevap yoktur: seçim, müşterinizin adı nasıl yazdığına ve nasıl söylediğine bağlıdır.
| Seçenek | Güçlü yanı | Zayıf yanı | Uygun durum |
|---|---|---|---|
| Yalnız Türkçe harfli alan adı | Marka yazımına birebir uyar, görsel kimliği korur | ASCII klavyede yanlış yazım, e-posta ve uygulama uyumu için ek sınama gerekir | Müşterisi Türkçe klavye kullanan yerel marka |
| Yalnız ASCII alan adı | Her yazılımda ve her klavyede sorunsuz yazılır | Marka adındaki harfler değişir, ör. ı yerine i | Yurt dışına da hitap eden, e-postaya dayalı iş |
| ASCII asıl adres, Türkçe harfli ad yönlendirmeli | Yazım hatasını emer, marka kimliği korunur | İki alan adı için yıllık ücret ve yönetim yükü | Markasını kartvizit ve tabelada Türkçe harfle gösteren işletme |
| Türkçe harfli asıl adres, ASCII ad yönlendirmeli | Kimlik ön planda, ASCII yazan da bulunur | Paylaşılan bağlantılarda Punycode görünebilir | Marka kimliği önceliği taşıyan kültür ve sanat işletmesi |
Tablodaki dördüncü satırın sakıncası şu: kullanıcılar bağlantıyı paylaşırken uygulamanın gösterdiği biçim sizin kontrolünüzde değildir. Bu nedenle üçüncü satır, yani ASCII asıl adres ve Türkçe harfli yönlendirmeli ad, ihtiyatlı bir başlangıç noktasıdır.
Karar kuralı
Seçeneği kısa bir kuralla bağlayabilirsiniz. Önce kendinize şu üç soruyu sorun ve cevapları yazın.
- Müşterilerim adı en çok nerede yazıyor: telefon klavyesinde mi, masaüstünde mi, basılı bir kartta mı okuyor?
- İş e-posta ile mi yürüyor? Sipariş onayı, fatura ve teklif e-postaları adresin yeni biçimi yüzünden kaybolursa zarar ne olur?
- Yurt dışından gelen ortak, sağlayıcı ya da basın var mı?
İkinci ve üçüncü sorunun cevabı "evet" ise ASCII asıl adrese yönelin ve Türkçe harfli adı ek kayıt olarak alın. Üç sorunun hepsinin cevabı "hayır" ise Türkçe harfli ad asıl adres olabilir, ama bu durumda da ASCII karşılığını almak savunma niteliğinde ucuz bir sigortadır. Bu kural bir Google ilkesi değil, uygulama önerisidir.
Marka için ASCII yönlendirmeli çift alan adı stratejisi
Çift alan adı, iki adı da kaydedip birini asıl adres olarak belirlemek ve diğerinden asıl adrese kalıcı sunucu yönlendirmesi vermek demektir. Bu yapının amacı yazım farkından doğan trafik kaybını önlemek ve markanın başka biri tarafından taklit edilmesine karşı yer tutmaktır.
Kurulum sırası
- Asıl adresi seçin ve tüm iç bağlantıları, site haritasını, kanonik etiketleri ve sosyal profilleri bu adrese bağlayın.
- İkinci adı kaydedin ve DNS ayarında web sunucusuna yönlendirin.
- Yönlendirmeyi tek adımda ve kalıcı türde kurun. İkinci alan adından asıl adrese giderken ara adım olmamalı. Zincir oluşturmak istemezsiniz, bu konunun ayrıntısı için marka adı seçimi ve arama çakışması yazısına bakabilirsiniz.
- www ve www'suz sürümleri, http ve https biçimlerini de asıl adreste tek bir sürüme indirin. Bunun için www, https ve eğik çizgi standardizasyonu yazısındaki mantığı iki alan adının ikisine de uygulayın.
- Her iki alan adı için e-posta ayarlarını (MX ve benzeri kayıtlar) bilinçli olarak düzenleyin. Yönlendirme yalnızca web trafiğini taşır, e-posta ayrı çalışır.
Hangi ad hangi ortamda kullanılır
Basılı malzemede markanın Türkçe harfli yazımı, dijital ortamlarda ise ASCII asıl adres kullanılabilir. E-posta adreslerini asıl adrese bağlamak, kartvizitteki yazım ile e-posta yazımı arasındaki sapmayı sorun olmaktan çıkarır.
Örnek senaryo: semt pazarındaki bir bahçe malzemesi dükkanı
Örnek senaryo: Semt pazarında saksı, tohum ve bahçe aletleri satan bir dükkan müşterilerinin büyük bölümünü mahalleden topluyor, fiyat listesini dükkanın önüne asıyor ve siparişleri web sitesinden alıyor. Dükkan sahibi alan adı olarak "bahçemalzeme" gibi Türkçe harfli bir yazımı düşünüyor.
Sahip karar kuralının sorularını yanıtlıyor. Müşteri tabeladaki adresi telefonuyla yazıyor. Sipariş onayları ve kargo bilgilendirmeleri e-postayla gidiyor. Yurt dışındaki bir tohum tedarikçisi de zaman zaman e-posta yazıyor. Bu yanıtlar ikinci ve üçüncü soruda "evet" çıkıyor. Dükkan ASCII asıl adresi seçiyor, Türkçe harfli adı ek kayıt olarak alıp asıl adrese yönlendiriyor. Tabelada Türkçe harfli yazım kalıyor, sipariş e-postaları ASCII alan adından gidiyor.
Bu karardan sonra yapılacaklar kısa bir listeyle kayda geçiyor: iç bağlantılar ve site haritası asıl adrese bağlanıyor, Türkçe harfli ad için e-posta kaydı ayrıca düzenleniyor ve dükkanın sosyal profillerinde yalnızca asıl adres yer alıyor. Üç ay sonra sahibin bakacağı tek şey, ek adrese gelen ziyaretin asıl adrese doğru taşındığı ve yönlendirme hatası olmadığıdır.
Sahip lansmandan önce adresi iki farklı telefonda ve İngilizce klavyeli bir bilgisayarda yazıp deniyor. Ek adres asıl adrese yönleniyor ve sipariş formu açılıyorsa, tabela ile adres çubuğu arasındaki uyum sınanmış demektir. Fiyat listesinin köşesine ASCII asıl adres de küçük puntoyla ekleniyor; Türkçe harf yazamayan müşteri de doğru yere ulaşıyor.
DNS paneli, sertifika ve diğer teknik kayıtlar
Alan adının Unicode biçimi yalnızca ekranda görünen yüzdür. Teknik kayıtlarda iş A-etiketiyle yürür, çünkü RFC 5891 DNS sorgu ve yanıtlarında görünen IDN'lerin A-etiketi olmak zorunda olduğunu söyler. Bunun günlük sonuçlarını bir tabloda toplamak işe yarar.
| Yer | Bakılacak nokta | Uygulama önerisi |
|---|---|---|
| DNS paneli | Kayıt firması adı Unicode ya da xn-- biçiminde gösterebilir | Panelde gördüğünüz biçimi ve karşılığını bir belgede saklayın |
| TLS sertifikası | Sertifikanın hangi ad biçimiyle düzenlendiği sertifika sağlayıcısının arayüzünde görünür | Sertifikayı siparişte gösterilen ad biçimiyle alın ve tarayıcıda açarak sınayın |
| E-posta kimlik doğrulama kayıtları | SPF, DKIM ve DMARC kayıtları alan adı bazlıdır | Kayıtları hangi ad biçimine eklediğinizi gönderim sağlayıcısı kılavuzundan teyit edin |
| Search Console mülkü | Mülk eklerken yazdığınız ad biçimi | Hangi biçimi eklediğinizi ve mülk türünü not edin |
| Reklam ve analiz araçları | Hedef URL ve yönlendirme alan adı alanları | Her araçta alan adının nasıl göründüğünü ekran görüntüsüyle kayıt altına alın |
Tablodaki satırlar hizmet sağlayıcıya göre değişir; her sağlayıcının kendi yardım sayfası belirleyicidir. Siz yalnızca şunu garanti altına alın: aynı marka için kullandığınız araçların hepsinde aynı ad biçimini kullanın. Bir araçta Unicode, diğerinde xn-- biçimiyle kurulan hesaplar raporlamayı bölmez ama sizi iki ayrı kayıt gibi yönetmeye zorlar.
Mülk türü seçimi ayrı bir karardır; Search Console mülk türü rehberinden okuyabilirsiniz.
Adı müşteriye nasıl sunmalı
Alan adı kararı kadar, adı kullanıcıya nasıl göstereceğiniz de önemlidir. Bir isim tek başına bir tasarım öğesi değil, bir erişim yoludur.
Sayfada yazılı biçimler
Sitenin alt bilgisinde, iletişim sayfasında ve e-posta imzasında adresi tam yazın. Adres düz metin olarak durduğunda kopyalanıp yapıştırılabilir ve arama motorlarının bu metni okuması mümkündür. Adresi yalnızca bir görselin içine gömmek bu yararı ortadan kaldırır.
Sesli ve basılı iletişim
Telefonda adresi söylerken "noktalı i" ya da "noktasız ı" diye belirtmeniz gerekiyorsa, bu zaten ASCII yönlendirmeli ek ad almak için bir işarettir. Basılı materyalde ise iki adresi birlikte yazmak yerine yalnızca asıl adresi yazmak daha temizdir. Yönlendirme zaten diğer yazımı karşılayacaktır.
Sosyal profil ve rehber kayıtları
İşletme rehberlerinde, harita kayıtlarında ve sosyal profillerde web adresi alanını asıl adresle doldurun. Bu alanlar bazı yazılımlarda Unicode adı kabul etmeyebilir. Hata mesajı alırsanız ASCII biçime dönmek çözümdür, adı bölüp tırnak içine almak değil.
Raporlarda ad tutarlılığı
Aylık raporlarda alan adını her zaman aynı biçimle yazın. Aynı sayfanın iki farklı ad biçimiyle raporlanması, hangisinin asıl adres olduğu konusunda yanlış anlaşılmaya yol açar.
Kayıt firmasına sorulacak sorular
Kayıt firmaları arasında Türkçe harf desteği ve arayüz davranışı farklı olabilir. Sipariş vermeden önce yazılı yanıt almanız gereken sorular şunlardır.
- Seçtiğim uzantı Türkçe harfleri (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) kabul ediyor mu?
- Kayıt sırasında adı hangi biçimde girmem gerekiyor ve onay ekranında hangi biçim görünüyor?
- Aynı adın noktalı ve noktasız yazımı ayrı kayıt olarak mı işleniyor?
- Alan adı yenileme, transfer ve gizlilik hizmetleri Unicode adlarda aynı koşullarla çalışıyor mu?
- Başka bir firmaya transfer ederken ad hangi biçimde istenecek?
- E-posta barındırma hizmetiniz Unicode alan adıyla posta kutusu açıyor mu?
Cevapları saklayın. Yanıtı e-posta ya da destek kaydı olarak almak, sonradan çıkabilecek "bize böyle söylenmişti" tartışmasını önler. Bu soruları ödeme yapmadan önce sorun: ücret ödendikten sonra öğrenilen bir kısıtlama, ya adı olduğu gibi kullanmaya ya da yeniden kayıt masrafına razı olmaya zorlar. İki firmanın yanıtı farklıysa, yazılı cevabı daha net olanı ve yenileme ile transfer koşullarını açıkça belirteni tercih edin.
İki aday adı karşılaştırmak: bir puanlama örneği
Karar tablosunu kendi aday adlarınıza uygulamak için basit bir puanlama yapabilirsiniz. Her ölçüt için 0, 1 ya da 2 puan verin. Puanlama Google'ın bir yöntemi değil, uygulama önerisidir.
| Ölçüt | 0 puan | 1 puan | 2 puan |
|---|---|---|---|
| Telefondan yazım kolaylığı | Türkçe harf zorunlu ve zor | Türkçe harf var ama klavyede kolay | ASCII harflerle yazılıyor |
| E-posta sınaması | Sınama başarısız | Bazı sağlayıcılarda sorun | Hepsinde sorunsuz |
| Basılı malzemede okunabilirlik | Noktalı ve noktasız karışıyor | Karışma olasılığı var | Net okunuyor |
| Yurt dışı iletişim | Sık yurt dışı yazışma var | Ara sıra | Yok |
| Yazım benzeri yedek ad | Başkasında | Boşta ama kaydedilmedi | Kaydedildi ve yönlendiriliyor |
İki aday ad arasında toplam puanı yüksek olan, kullanıcı deneyimi bakımından daha az riskli adaydır. Puanlar eşitse ASCII asıl adresi tercih edin ve Türkçe harfli adı ek kayıt olarak alın.
Kayıt öncesi kontrol listesi
- Marka adının noktalı ve noktasız yazımını ayrı ayrı sorguladım.
- Her iki yazımın A-etiketi karşılığını not aldım.
- ACE biçimindeki etiket uzunluğu 63 karakterin altında.
- Kayıt kuruluşunun seçili uzantı için Türkçe harf politikasını öğrendim.
- E-posta alıcıları ve göndericileri için gerçek bir deneme yaptım.
- Bağlantı paylaşım uygulamalarında adın görünümünü denedim.
- ASCII karşılık adı ve benzer yazım varyantlarını (ör. tireli) kaydetme kararını yazıya döktüm.
- Asıl adres ve yönlendirme yönünü belirledim, ayrıca site haritası ve kanonik etiketlerin asıl adresi gösterdiğini doğruladım.
Listeyi satın alma düğmesine basmadan önce baştan sona okuyun ve her maddenin yanına tarih ile yanıtın nerede yazılı olduğunu ekleyin. Maddelerden biri boş kalıyorsa, kaydı ertelemek, kaydı hızlı yapıp sonradan marka adını değiştirmekten daha ucuza gelebilir. Boş kalan her madde, kararı verirken eksik bilgiyle ilerlediğinizi gösterir. Bu not, ileride alan adını devralacak kişiye de neden bu seçimin yapıldığını gösterir.
Dikkat edilecek hatalar
Yalnızca görünen adı sınamak
Adres çubuğunda sorunsuz açılan bir site, e-posta ve bağlantı paylaşımında sorunsuz olmayabilir. Üç ortamı ayrı ayrı sınamadan kararı kesinleştirmeyin.
Sıralama avantajı beklemek
Alan adındaki Türkçe harflerin Google'da sıralamayı yükselteceğini söyleyen bir resmi ifade yoktur. Bu beklentiyle yatırım yapmak yerine adı müşterinin nasıl yazıp söylediğine göre seçin.
Yönlendirmeyi geçici türde kurmak
Yönlendirmenin kalıcı olmasını planlıyorsanız kalıcı tür seçin. Geçici yönlendirme, hedefin asıl adres olduğunu belirten bir sinyal vermez. Bu ayrım Google'ın yönlendirme belgelerinde yer alır ve ilgili ayrıntı site taşıma yazılarında işlenir.
İçerik düzeltmesini unutmak
Alan adı markanızı temsil eder, ama sitedeki yazı dili de Türkçe harf kullanımını tutarlı hale getirir. İçerikte "ı" yerine "i" yazılan yerlerin düzeltilmesi için Türkçe makale editörlüğü kontrol listesi iş görür.
Yalnızca bir yazımı kaydedip diğerini boş bırakmak
Boş kalan yazım, başkasının eline geçebilir. Sahip olmak istemediğiniz adı bile savunma amacıyla almak ucuz bir önlemdir.
Sık Sorulan Sorular
Türkçe karakterli alan adı almak mümkün mü?
Teknik olarak mümkündür, ama uzantıya bağlıdır. RFC 5891 kayıt kuruluşlarının kontrol ettiği kuralları tarif eder, hangi uzantının hangi harfleri kabul ettiği ise kayıt kuruluşunun politikasıdır. Seçtiğiniz uzantı için kayıt firmasından güncel kuralı öğrenin.
Punycode nedir?
RFC 3492, Punycode'u Unicode dizgisini geri döndürülebilir biçimde ASCII dizgisine çeviren yöntem olarak tanımlar. Alan adı etiketlerinde kullanılır ve IDNA belirtimindeki "xn--" önekiyle birlikte görünür.
Türkçe harfli alan adı Google sıralamasını etkiler mi?
Google'ın URL yapısı sayfası alan adındaki harflerle ilgili bir kural ya da sıralama ifadesi içermez. Bu yüzden olumlu ya da olumsuz bir etki iddia edilemez.
Alan adım ASCII, ama URL yollarında Türkçe harf kullanabilir miyim?
Evet. Google URL'lerde hedef kitlenin dilindeki sözcüklerin kullanılmasını önerir ve bağlantılarda ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlanmasını tavsiye eder. Bu, alan adındaki Punycode'dan ayrı bir kodlamadır.
ı ve i yüzünden başka birinin alan adına gidebilir miyim?
Evet. "kırtasiye" ile "kirtasiye" iki ayrı etikettir. Müşterinin ASCII klavyeyle yazacağı yazımı da kaydetmek ya da kontrol etmek savunma niteliğinde bir önlemdir.
Asıl adres hangisi olmalı, Türkçe harfli mi ASCII mi?
E-posta ve yurt dışı iletişim ağırlıklıysa ASCII asıl adres ihtiyatlı seçimdir. Basılı malzemede markanın Türkçe harfli yazımı kullanılabilir. Karar kuralı bölümündeki üç soruya verdiğiniz cevaplar belirleyicidir.
Alan adı 63 karakter sınırına nasıl takılır?
RFC 5891, bir etiketin ACE biçiminde 63 karakter ya da daha kısa olmasını ister ve bu sayım "xn--" önekini kapsar. Türkçe harfler Punycode'da ek karakter üretir, bu yüzden uzun adı kayıttan önce ASCII biçimiyle ölçün.
Sonuç
Türkçe karakterli alan adı almak bir tuzak değil, ama kendiliğinden bir avantaj da değildir. Punycode adı ağda taşınabilir kılar, kayıt kuruluşu kuralları adı eler ya da kabul eder, Google'ın URL yapısı sayfası ise alan adındaki harflere ilişkin bir kural koymaz. Karar teknik değil, kullanım temellidir: müşteriniz adı nasıl yazıyor, e-posta adresiniz nasıl çalışıyor, bağlantı hangi uygulamada nasıl görünüyor.
Uygulama önerisi olarak ASCII asıl adres, Türkçe harfli ek kayıt ve kalıcı yönlendirme düzeni markanın riskini düşürür. Karar tablosunu kendi senaryonuzla doldurun, e-posta ve bağlantı denemelerini kayda geçirin, ardından kaydı yapın.
Yeni alan adınızı duyurmak ve ilk kaliteli bağlantıları kazanmak için tanıtım yazısı hizmetimizden yararlanabilirsiniz.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap