Son Güncelleme: 16 dk okuma

Blog Kategori ve Etiket Yapısı: Çok Yazarlı Site

Blog Kategori ve Etiket Yapısı: Çok Yazarlı Site

Kategori, bir yazının hangi konu başlığı altında duracağını gösterir; etiket ise yazının dokunduğu ikincil konuları. Birden çok yazarın yazdığı bir blogda tutarlı taksonomi için iki kural yeter: kategorileri az sayıda ve kalıcı tutun, her yazıyı tek bir ana kategoriye koyun. Etiketi ise yazarın serbestçe icat ettiği bir alan olmaktan çıkarıp onaylı bir sözlüğe bağlayın. Bir mahalle gazetesinin ya da bölge haber sitesinin sayfa yapısını sürekli genişleyen bir sözlüğe değil, okuyucunun sorularına göre kurun.

Kategori sayısı için evrensel bir doğru yoktur ve belgelerde buna dair bir sayı ifadesi yok. Bu yöntem platformdan bağımsızdır; WordPress, Ghost ya da özel bir yönetim paneli için aynı kararlar geçerlidir.

Kategori ile etiketin ayrı işleri

İkisi de yazıları gruplar, ama farklı soruya cevap verir. Kategori, "bu site bana ne sunuyor" sorusunun cevabıdır ve menüde, adreste, okuyucunun zihnindeki harita olarak durur. Etiket ise bir yazının ana konusundan başka hangi ilgi alanlarına değindiğini gösterir ve yazının yanında ek bir giriş noktasıdır.

ÖzellikKategoriEtiket
Cevapladığı soruBu içerik sitenin hangi bölümünde?Bu içerik başka hangi konulara değiniyor?
Yazı başına sayıBir ana kategoriSınırlı sayıda; sözlükten
Değişim hızıYılda bir gözden geçirinilirÇeyrek dönemde bir temizlenir
Adreste yeriOlabilir, kalıcı olmalıAdreste yer almaması tercih edilir
SahibiEditörEditör, yazarın önerisiyle
Yanlış kullanımın sonucuOkuyucu yolunu kaybederEtiket sayfaları ince içeriğe döner

Aralarındaki ayrımı sınamak

Bir sözcüğün kategori mi etiket mi olacağına karar vermek için üç soru sorun. Yazıların üçte biri bu sözcüğün altına girebilir mi? Okuyucu menüde bu sözcüğü arar mı? Bu sözcük iki yıl sonra da geçerli olur mu? Üçüne de evet ise kategori adayıdır. Hiçbirine evet denmiyorsa etiket bile olmayabilir; yazının metni zaten konuyu anlatır.

Üç yazıyla ayrımı denemek

YazıKategoriEtiket
Belediyenin park yenileme duyurusuMahallede Neler OluyorPark, belediye
Pazar yerinde otuz yıldır tezgâh açan bir esnafla söyleşiİnsanlar ve EsnafPazar yeri, esnaf hikayeleri
Hafta sonu çocuklarla gidilecek üç kütüphaneGidilecek YerlerKütüphane, çocuk etkinliği

Her yazıda kategori tek ve belirgindir; etiketler ise yazının değindiği ikincil konulardır. Kategori seçimi yazının ne olduğunu, etiket seçimi neye değindiğini söyler.

Çok yazarlı sitede taksonomi neden bozulur

Tek yazarlı blogda taksonomi yazarın kafasındadır. Çok yazarlı sitede aynı konu için her yazar farklı bir ad kullanır: biri "Mahalle haberleri", biri "Semt gündemi", üçüncüsü "Yerel". Üç ad üç ayrı arşiv sayfası üretir ve okuyucu hangisine bakacağını bilemez. Yazarların hepsi doğru davranmış olsa da toplam yapı tutarsız kalır.

Bozulmanın görünür işaretleri

  • Aynı konuyu anlatan iki kategori ya da etiket var.
  • Tek yazılı birçok etiket sayfası var.
  • Kategori adları yazar adına ya da kişiye bağlı.
  • Bir yazı birden çok kategoride duruyor ve menüde iki kez görünüyor.
  • Eski kategori adları adreste duruyor ama menüde kalmamış.

Bozulmanın bedeli

Dağınık taksonomi önce okuyucuyu yorar: aradığı konuya hangi yoldan gideceğini bilemez. Sonra iç bağlantıyı bozar, çünkü aynı konu birden çok arşive bölünür. Son olarak yönetimi zorlaştırır; bir kategoriyi kaldırmak ya da birleştirmek için önce hangi yazıların nerede durduğunu bulmak gerekir. İç bağlantının konu kümelerini nasıl güçlendirdiği için iç linkleme stratejisi yazısına, kümelerin kuruluşu için içerik kümeleri yazısına bakın.

Bozulmanın üç kaynağı

KaynakNasıl işlerÖnlem
Yayın baskısıAcele eden yazar uygun kategoriyi aramak yerine yeni ad yazarSeçim kuralını yayın formunun yanına koyun
Yeni yazarın alışkanlığıÖnceki sitesindeki ad sistemini getirirİlk haftada sözleşme tanıtımı yapın
Yönetim paneli varsayılanıEtiket alanı serbest metin olarak açıktırEtiket eklemeyi editöre ya da sözlüğe bağlayın

Üçüncü satır platforma bağlıdır; bazı sistemlerde etiket girişi sınırlandırılabilir, bazılarında sınırlandırılamaz. Sınırlandıramıyorsanız kuralı süreçle koruyun: yazar etiketi forma yazmaz, listeden seçer.

Az sayıda, kalıcı kategori ilkesi

SEO başlangıç rehberi (yeni sekmede açılır) benzer konuları dizinlerde gruplamayı ve her içeriğe tek bir adresten erişilmesini önerir. Rehber, adresin mantıklı bir hiyerarşiyle kurulmasının kullanıcıya da katkı sağladığını belirtir. Aynı ilke kategori için de uygulanabilir: yapı kalıcıysa adresler değişmez ve eski bağlantılar çalışmaya devam eder.

Uygulama önerisi: yazılar eklendikçe kategori eklemek yerine, kategorileri okuyucunun site hakkında soracağı ana sorulara göre baştan belirleyin. Mahalle gazetesi için bu sorular "Mahallede ne oluyor", "Kim ne yapıyor", "Nereye gidebilirim" olabilir.

Kategori sözleşmesi

Her kategori için tek satırlık bir sözleşme yazın. Sözleşme, yazarın "yazım buraya girer mi" sorusuna editörü beklemeden cevap vermesini sağlar.

KategoriOkuyucunun sorusuGirerGirmezSahibi
Mahallede Neler OluyorBu hafta çevremde ne oldu?Belediye duyurusu, etkinlik özeti, yol çalışmasıKöşe yazısı, ilanHaber editörü
İnsanlar ve EsnafÇevremde kim ne yapıyor?Esnaf söyleşisi, gönüllü profiliReklam metniSöyleşi editörü
Gidilecek YerlerHafta sonu nereye gidebilirim?Park, kütüphane, pazar yeri rehberiGeçmiş etkinlik haberiRehber editörü
GörüşBu konuda yazarın görüşü ne?İmzalı köşe yazısıHaber metniYayın yönetmeni

Alt kategori gerekir mi

Alt kategori, bir kategori düzenli olarak çok sayıda yazı aldığında anlam kazanır. Uygulama önerisi: bir alt kategori açmadan önce üst kategorideki yazıları konu başlığına göre ayırın ve her alt grubun kendi başına bir okuyucu sorusu olup olmadığına bakın. Alt kategori yalnız yazar sayısı arttığı için açılmaz; üç düzeyli bir yapı menüyü ve adresleri uzatır.

Ne zaman yeni kategori, ne zaman etiket

DurumKarar
Okuyucunun menüde arayacağı kalıcı bir bölümYeni kategori
Tek yazılık ya da geçici bir konuEtiket ya da hiçbiri
Mevcut kategorinin içinde net bir okuyucu sorusu oluştuAlt kategori
Mevcut bir kategoriye çok yakın adYeni kategori açma, mevcut kategorinin kapsamını yazın
Yalnız bir yazarın ilgisiEtiket; yazar sayfasında yer alır

Kategori sayfasının kendi metni

Kategori sayfası yalnızca yazı listesi olmak zorunda değildir. Uygulama önerisi: her kategori sayfasının başına, sözleşmedeki okuyucu sorusunu cevaplayan iki üç cümlelik bir tanıtım koyun. Tanıtım, okuyucuya bölümün ne sunduğunu söyler ve yeni gelen yazara bu kategoriye neyin girdiğini gösterir. Metin kategori adını tekrarlamakla yetinmemeli; "Burada belediye duyuruları, etkinlik özetleri ve yol çalışması haberleri bulunur" gibi somut bir kapsam vermelidir.

Kategori adlarını seçmek

Ad, okuyucunun menüde arayacağı sözcükle yazılmalıdır, ekibin iç jargonuyla değil. SEO başlangıç rehberi, konuyu çok bilen kullanıcıların farklı anahtar sözcükler kullanabileceğini hatırlatır; aynı durum menü için de geçerlidir. Okuyucu "Gündem" yerine "Mahallede Neler Oluyor" sorusunu daha rahat anlayabilir.

Ad kuralıİyi örnekSorunlu örnek
Okuyucunun sorusuna yakın olsunGidilecek YerlerMekânlar ve Çeşitli
Kişi adına bağlanmasınİnsanlar ve EsnafAhmet Bey Köşesi
Zamana bağlanmasınMahallede Neler Oluyor2026 Gündemi
Tek bir anlamı olsunGörüşDiğer
Sayı eki tutarlı olsunEtkinlikler (hepsi çoğul)Etkinlik ve Haberler

Etiket enflasyonunu önlemek

Etiket, kontrol edilmezse en hızlı bozulan alandır. Her yazar bir yazıya beş etiket eklerse ve yarısı yeni sözcük olursa birkaç ay sonra yüzlerce etiket sayfası oluşur; bir kısmı birkaç yazı, bir kısmı tek yazı taşır. Bu sayfaların dizinlenmesi ayrı bir karardır ve etiket ve arşiv sayfaları için noindex kararı yazısında ele alınır; sınırlanan şey yalnızca etiketlerin nasıl üretildiğidir.

Onaylı etiket sözlüğü

Etiketleri serbest metin alanından çıkarıp onaylı bir sözlüğe bağlayın. Sözlük, her etiket için kısa bir tanım ve hangi yazıların bu etiketi alabileceği bilgisini taşır. Yazar sözlükte olmayan bir etiket istiyorsa editöre öneri gönderir. Böylece "mahalle", "mahalleler" ve "mahalle haberi" gibi tekrarlar kayda girmeden elenir.

Yeni etiket nasıl onaylanır

  1. Yazar, yazıya girmesini istediği etiketi ve nedenini bir cümleyle bildirir.
  2. Editör sözlükte yakın bir etiket olup olmadığına bakar.
  3. Yakın etiket varsa yazar onu kullanır; yoksa editör etiketin en az iki yazıya uyup uymadığını sorar.
  4. Uyuyorsa sözlüğe tanımıyla eklenir; uymuyorsa yazı etiketsiz yayımlanır.

Etiket temizliği

Çeyrek dönemde bir etiket listesini yazı sayısına göre sıralayın. Tek yazılı etiketleri yakın bir etikete birleştirin ya da kaldırın. Birleştirdiğiniz etiket sayfasının adresi başka bir yere gidiyorsa yönlendirmeyi planlayın; yönlendirme ve birleştirme seçimi için benzer yazıları birleştirme yazısına bakabilirsiniz.

Temizlik sinyaliAdım
Tek yazılı etiketYakın etikete birleştirin ya da kaldırın
İki etiket aynı anlamdaBirini seçin, ötekini yönlendirin
Hiç yazı almayan kategoriKapsamı gözden geçirin; gerekirse kaldırın
Yazar adına bağlı etiketYazar sayfasına taşıyın

Etiket sözlüğü satırı nasıl görünür

AlanÖrnek
EtiketSokak hayvanları
Kısa tanımMahallede bakımı yapılan ya da sahiplendirme bekleyen hayvanlarla ilgili yazılar
Yakın etiketlerHayvan barınağı, gönüllü çalışma
Birleştirildiği eski biçimlerSokak köpekleri, sokak kedileri
Onaylayan ve tarihEditör, ay ve yıl

Bir yazı, bir ana kategori

Bir yazı iki kategoride durursa iki farklı adresten ulaşılabilir hale gelebilir. SEO başlangıç rehberi her içeriğe tek bir adresten erişilmesini önerir; aynı içerik birden çok adreste duruyorsa yönlendirme ya da canonical bağlantısı seçenekleri sunar. Kategori bunu doğrudan etkiler, çünkü adresi kategori yolundan üreten sistemlerde kategori seçimi adresi de belirler.

Ana kategori nasıl seçilir

Yazı iki kategoriye uyuyorsa okuyucunun yazıyı ilk hangi sorunun cevabı olarak arayacağına bakın. Mahalledeki bir esnafın yeni iş yerini anlatan yazı hem "Mahallede Neler Oluyor" hem "İnsanlar ve Esnaf" kapsamına girebilir. Haber değeri öne çıkıyorsa birincisi, kişi hikayesi öne çıkıyorsa ikincisi seçilir. Öteki kategoriye iç bağlantı ya da etiketle işaret edilir.

Adres ve ekmek kırıntısı tutarlılığı

URL yapısı sayfası (yeni sekmede açılır), adreste uzun kimlik numaraları yerine okunabilir sözcükler kullanılmasını önerir. Aynı sayfa büyük küçük harf tutarlılığını, sözcükleri ayırmak için tire kullanılmasını ve gereksiz parametrelerin kısaltılmasını da belirtir. SEO başlangıç rehberi adresin bazı bölümlerinin arama sonuçlarında ekmek kırıntısı olarak görünebildiğini söyler. Kategori adresi bu yüzden hem okunur hem kalıcı olmalıdır.

KuralGerekçe
Kategori adresinde okunabilir sözcük kullanınOkuyucu adresten bölümü anlayabilir
Tüm adresleri küçük harfle yazınBüyük küçük harf farkı ayrı adres sayılabilir
Sözcükleri tireyle ayırınBelge alt çizgi yerine tire önerir
Kimlik numarasını ve gereksiz parametreyi adrese koymayınAdres kısa ve anlaşılır kalır
Kategori adını değiştirdiğinizde eski adresi yönlendirinEski bağlantılar ve kayıtlar bozulmaz

Türkçe karakterler

Adres belgesi, kitlenizin dilindeki sözcükleri kullanmayı önerir ve ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlamasıyla yazılması gerektiğini söyler. Türkçe karakterli adresi olduğu gibi mi yoksa ASCII'ye çevirerek mi yazacağınız ekip kararıdır. Uygulama önerisi: bir kez seçin, tüm kategorilerde aynı biçimi kullanın ve aynı sayfa için iki yazım kullanmayın. Belgelerdeki sınırlar değişebilir; uygulamadan önce güncel sayfaya bakın.

SeçenekArtısıDikkat edilecek nokta
ASCII karakterli adres (örneğin "gidilecek-yerler")Her ortamda aynı görünür, paylaşırken bozulmazBazı sözcüklerde anlam ayrımı kaybolabilir
Türkçe karakterli adresOkuyucunun dilinde okunurASCII dışı karakterler yüzde kodlanır; paylaşımda uzun görünebilir

İki seçenekten hangisini seçerseniz seçin, kategori adı değiştiğinde iki biçimin de eski adresi yönlendirilmelidir. Bir sitede iki biçimin karışması, aynı kategoriye iki adresten ulaşılması demektir ve tek adres ilkesini bozar.

Ekmek kırıntısı ile kategori yolu

Ekmek kırıntısındaki ad, menüdeki kategori adıyla aynı olmalıdır. Üst düzey sayfaya geri dönen yol, okuyucunun yazıdan arşive gitmesini sağlar. Başlık hiyerarşisinin kategori sayfalarında nasıl kurulacağı için başlık etiketleri yazısına bakın.

Kategori değiştiğinde yazı ne olur

Bir yazının ana kategorisini sonradan değiştirmek, kategori yolundan adres üreten sistemlerde yazının adresini değiştirir. Bu durumda eski adres yeni adrese yönlendirilmeli ve yazıya giden iç bağlantılar güncellenmelidir. Editör, ana kategori değişikliğini yalnız gerçekten yanlış seçim düzeltildiğinde yapmalı; "daha iyi görünür" gerekçesiyle yapılan değişiklikler adres değiştirme maliyetini göze almaya değmez. Değişikliği yaptığınız gün bir not düşün: eski ve yeni kategori, eski ve yeni adres, yönlendirmenin kurulduğu tarih. Üç ay sonra bir bağlantı kırığı bulduğunuzda ilk bakacağınız yer bu not olur. Aynı notu yazının editör sayfasında da tutarsanız yazar değişikliği sonradan öğrenmek zorunda kalmaz ve aynı yazıyı ikinci kez taşımaz. Bu küçük kayıt, taksonomi değişikliklerinin kişiye değil sürece bağlı kalmasını sağlar ve yeni gelen editörün geçmiş kararları sorgusuz okumasına imkan verir.

Yazar için kategori seçme kuralı

Yazarın karar vermesi için kısa bir sıra yeterlidir.

  1. Yazıyı bir cümleyle özetleyin.
  2. Kategori sözleşmelerini okuyun ve cümleye "girer" sütunundan en uygun olanı seçin.
  3. İki kategori uyuyorsa okuyucunun ilk sorusuna göre birini ana kategori işaretleyin.
  4. Etiket sözlüğünde yazının dokunduğu ilgi alanlarını arayın; en fazla üç dört etiket seçin.
  5. Sözlükte olmayan bir etiket gerekiyorsa editöre öneri gönderin ve yazıyı etiketsiz teslim edin.

Karar kuralı

SoruCevapSonuç
Sözleşmedeki bir kategoriye girer mi?EvetO kategoriyi ana kategori yapın
Sözleşmedeki bir kategoriye girer mi?HayırEditöre bildirin; yeni kategori açmayın
İki kategoriye girer mi?EvetOkuyucunun ilk sorusuna göre birini seçin
Sözlükte etiket var mı?HayırÖneri gönderin; etiketsiz teslim edin

Yazarın aklına gelen iki durum

Birincisi, yazı hem haber hem söyleşi olduğunda ne yapılacağıdır. Cevap sözleşmedeki okuyucu sorusundadır: okuyucu yazıyı "bu hafta ne oldu" diye mi arar, yoksa "kim ne yapıyor" diye mi? İkincisi, yeni bir konu çıktığında yeni kategori açma isteğidir. Konu geçici ise etiket yeter; kalıcıysa yazar editöre öneri götürür ve karar sözleşmeye yazılarak verilir. İki durumda da yazar kendi başına yeni bir ad üretmez.

Mevcut siteyi toparlamak

Yeni kurulacak bir siteden çok, zaten dağınık bir taksonomiyi düzeltmek daha gerçekçi bir iştir. Başlangıç noktası envanterdir: her kategori ve etiket için yazı sayısını, adresini ve son kullanım tarihini bir tabloya yazın. Karar için içerik envanteri karar matrisi yazısındaki mantığı kategorilere uyarlayabilirsiniz.

Eşlemede dikkat edilecekler

  • Eski kategori her yazıyı yeni bir kategoriye eşlemeli; eşlenmemiş yazı kalmamalı.
  • Eski adres yeni adrese yönlendirilmeli; menüden kalkan adres boş sayfa vermemeli.
  • İç bağlantılar yönlendirmeye değil yeni adrese doğrudan gitmeli.
  • Etiket birleştirmeleri tek seferde değil, aşamalı yapılmalı; her aşamada tarih kaydedilmeli.

Örnek senaryo: bir mahalle gazetesinin taksonomi toparlaması

Örnek senaryo: Gönüllü yazarlarla çıkan bir mahalle gazetesinin sitesinde yirmi dört kategori ve çok sayıda tek yazılı etiket birikmiş. Editör üç adım atıyor.

Birinci adımda envanter çıkarıyor: kategoriler, yazı sayıları ve adresler. Aynı işi yapan beş kategori görünüyor: haberler, gündem, yerel, semt ve duyurular. Hepsi "Mahallede Neler Oluyor" kategorisinin altında birleşiyor.

İkinci adımda dört kategorilik bir sözleşme yazıyor ve her yazarın eski yazılarını yeni kategorilere eşliyor. Her yazı tek bir ana kategori alıyor; ikinci uyan kategori etiket olarak işaretleniyor.

Üçüncü adımda etiket sözlüğü kuruyor. Tek yazılı etiketler yakın etiketlere birleştiriliyor, eski etiket sayfaları ilgili kategori ya da etikete yönlendiriliyor. Yeni yazarlara bir sayfalık seçim kuralı veriliyor. Ay sonunda editör etiket sayısını kontrol ediyor ve sözlüğe eklenen her etiketin gerekçesini kaydediyor.

Senaryonun sonucu

ÖnceSonra
Aynı işi yapan beş kategoriTek kategori, tek sözleşme
Tek yazılı çok sayıda etiketOnaylı sözlük, çeyrek dönemde bir temizlik
Kategori yolunda yazar adıOkuyucu sorusuna dayalı ad
Eski adresler başıboşYönlendirilmiş, iç bağlantılar yeni adreste

Sahiplik ve gözden geçirme takvimi

Taksonomi bir kez kurulup bırakılan bir iş değildir. Sahipsiz kalan yapı, yeni gelen her yazarın kendi alışkanlığıyla yeniden dağılır. Basit bir sahiplik tablosu bunu önler.

RolGörevNe zaman
Yayın yönetmeniKategori sözleşmelerini onaylarYılda bir ve yeni kategori önerildiğinde
EditörEtiket sözlüğünü yönetir, yeni etiket önerilerini karara bağlarHer hafta, öneri geldikçe
YazarAna kategoriyi seçer, sözlükten etiket işaretlerHer yazıda
Yedek editörSahibin yokluğunda sözlük ve sözleşmeyi yönetirSahip yokken

Yıllık kategori gözden geçirmesi

Yılda bir kez her kategorinin yazı sayısına, son yazı tarihine ve okuyucu sorusunun hâlâ geçerli olup olmadığına bakın. Üç sorunun cevabı olumsuzsa kategoriyi kapsam değişikliğiyle ya da birleştirmeyle düzeltin. Kategori kapatılacaksa yazılarının yeni kategorilere eşlenmesini ve adresin yönlendirilmesini önce yapın.

Çeyreklik etiket gözden geçirmesi

Her çeyrekte etiket listesini yazı sayısına göre sıralayın. Tek yazılı etiketlere, birbirine yakın adlara ve kimsenin onaylamadığı eklemelere bakın. Her temizlikten sonra tarihi ve yapılan değişikliği kaydedin; kayıt olmadan hangi etiketin neden kaldırıldığı sonradan anlaşılamaz.

Düzenlemenin sonucunu izlemek

Taksonomi değişikliğinin etkisini ölçmek için değişiklikten önce ve sonra aynı üç şeye bakın: kategori ve etiket sayfalarının sayısı, bu sayfalara gelen ziyaret ve sitede gezinen okuyucunun bir yazıdan diğerine geçişi. Belgelerde taksonomi düzenlemesinin sonucuna dair bir süre ya da etki ifadesi yok. Bu yüzden değişiklikleri tek tek yapın, her birinin tarihini kaydedin ve bir değişikliğin sonucunu görmeden bir sonrakine geçmeyin.

GözlemOlası yorumAdım
Kategori sayfasına gelen ziyaret düştüEski adres yönlendirilmemiş olabilirYönlendirmeyi kontrol edin
Etiket sayfası sayısı azaldı, ziyaret değişmediTemizlik zarar vermemiş görünüyorSürdür
Bir kategori hiç yazı almıyorKapsam okuyucu sorusuyla örtüşmüyor olabilirKategoriyi gözden geçirin

Yeni yazar katılırken taksonomi tanıtımı

Taksonomi bilgisi yeni yazara tek bir toplantıyla aktarılmaz; ilk iki yazı boyunca birlikte uygulanır. Uygulama önerisi: ilk yazıda yazar seçimini yapar, editör yalnızca neden sorusunu sorar. İkinci yazıda yazar seçimi gerekçesiyle birlikte teslim eder.

  1. Yazara kategori sözleşmelerini ve etiket sözlüğünü verin.
  2. İlk yazıda kategoriyi ve etiketleri yazar seçsin, editör gerekçeyi sorsun.
  3. Hatalı seçimi düzeltirken sözleşmenin ilgili satırını gösterin; kişiyi değil kuralı anlatın.
  4. İkinci yazıda seçimi yazar gerekçesiyle teslim etsin.
  5. Üçüncü yazıdan sonra seçimi yalnız rastgele örnekle denetleyin.

Gönüllü yazarlara anlatım

Örnek senaryo: Gazetede yazanların bir kısmı gönüllüdür ve her hafta yazmazlar. Bu yüzden editör kuralı uzun bir belge olarak değil, yayın formunun yanında duran beş maddelik bir kart olarak veriyor: yazıyı özetleyin, kategori sözleşmesinden birini seçin, ikinci uyan kategoriyi etiket yapın, sözlükte olmayan etiketi önerin, emin değilseniz editöre sorun. Kart, her gönüllünün hatırlayabileceği kadar kısa tutuluyor.

Okuyucu gözüyle gezinme sınaması

Taksonomi okuyucuya hizmet ediyorsa, siteyi tanımayan biri menüden aradığı konuya ulaşabilmelidir. Yakın çevrenizden birine beş soru verin: "Bu hafta mahallede hangi etkinlikler var", "Bir esnafla yapılmış söyleşiyi nereden bulurum" gibi. Kişi kaç tıklamada cevaba ulaştı, hangi menü adında duraksadı? Duraksadığı ad değişecek ad adayıdır.

Kategori ve etiketi iç bağlantıyla desteklemek

Taksonomi yalnızca menüdeki bir liste değildir; iç bağlantılarla da çalışır. SEO başlangıç rehberi, bağlantı metninin hem kullanıcıya hem Google'a hedef sayfa hakkında bilgi verdiğini söyler. Kategori sayfasına verdiğiniz bağlantıda sayfanın adını kullanın, "tıklayın" gibi boş ifadeler yazmayın.

  • Yazının başındaki kategori adı, kategori sayfasına bağlansın.
  • Kategori sayfasının başında o bölümün en değerli yazılarına elle seçilmiş bağlantılar bulunsun.
  • İlişkili iki kategori arasında tek bir geçiş bağlantısı olsun; her yazıdan her kategoriye bağlantı vermeyin.
  • Etiket bağlantıları yazının sonunda toplansın ve sayıca sınırlı kalsın.

Kontrol listesini üç kişi farklı anlarda kullanır. Yazar yayın formunu doldururken ilk üç maddeye, editör yayından önce tamamına, yayın yönetmeni ise yıllık gözden geçirmede kategori ve sahiplik maddelerine bakar. Listenin tamamı tek bir kişide toplanırsa o kişi tatile çıktığında süreç durur; bu yüzden her madde için yedek bir isim tutun.

Taksonomi kontrol listesi

  • Her kategori için sözleşme yazıldı: soru, girer, girmez, sahip.
  • Her yazı tek ana kategoriye bağlı.
  • Etiketler onaylı sözlükten seçiliyor.
  • Tek yazılı etiketler çeyrek dönemde bir gözden geçiriliyor.
  • Kategori adresleri okunabilir, küçük harfli ve tireli.
  • Menüdeki ad, adresteki ad ve ekmek kırıntısı uyumlu.
  • Kategori adı değişince eski adres yönlendirildi.
  • Yazara verilen seçim kuralı tek sayfa.

Dikkat edilecek hatalar

Her yeni konuya kategori açmak

Kategori sayısı arttıkça her biri incelir ve okuyucu menüde kaybolur. Yeni konu için önce etiketi ya da mevcut kategorinin kapsamını düşünün.

Etiketi anahtar sözcük listesi gibi kullanmak

Etiket yazının gerçekten dokunduğu ilgi alanlarını göstermelidir; yazıya on etiket eklemek ona bir şey kazandırmaz, etiket sayfalarını şişirir.

Aynı yazıyı birden çok kategoriye koymak

Menüde tekrar eden yazı okuyucuya karışık görünür ve adres yapısını bölebilir. Ana kategori seçin, öteki ilişkiyi etiketle ya da iç bağlantıyla gösterin.

Başlığı yeniden adlandırınca adresi unutmak

Kategori adı değişirse adres de değişir. Eski adres yönlendirilmezse bağlantılar kırılır.

Taksonomiyi sahipsiz bırakmak

Kategori ve etiket sözlüğünün bir sahibi, bir yedeği olmalı. Sahipsiz yapı, her yazarın kendi kararıyla yeniden bozulur.

Yazarların taksonomi bilgisini ölçmeden varsaymak

Yeni yazarın kategori sözleşmelerini okuduğunu varsaymayın. İlk iki yazıda editörün seçimi yazarla birlikte gözden geçirmesi, yanlış alışkanlığın yerleşmesini önler.

Menü adı ve kategori adresi aynı gün değişirse hangi değişikliğin sorun çıkardığını ayıramazsınız. Önce adresi yönlendirmeyle taşıyın, sonra menü adını güncelleyin.

Sık Sorulan Sorular

Kategori ve etiket arasındaki en önemli fark nedir?

Kategori yazının sitedeki ana bölümünü, etiket ise yazının dokunduğu ikincil konuları gösterir. Kategori kalıcı ve az sayıda, etiket ise onaylı bir sözlükten seçilen sınırlı sayıdadır.

Bir sitede kaç kategori olmalı?

Belgelerde bu konuda bir sayı ifadesi yok. Ölçüt, her kategorinin düzenli yazı alması ve her yazının tek kategoriye rahatça girebilmesidir.

Bir yazı birden çok kategoride olabilir mi?

Teknik olarak mümkündür ama önerilmez. SEO başlangıç rehberi her içeriğe tek adresten erişilmesini önerir. Ana kategori seçin, öteki ilişkiyi etiket ya da iç bağlantıyla gösterin.

Etiket sayısı çok olursa ne olur?

Tek yazılı ve birbirine yakın etiketler birikir, okuyucu yolunu kaybeder ve bakım zorlaşır. Etiketleri onaylı sözlüğe bağlamak ve çeyrek dönemde bir temizlemek bunu önler.

Kategori adresinde Türkçe karakter kullanmalı mıyım?

URL yapısı sayfası kitlenizin dilindeki sözcükleri önerir ve ASCII dışı karakterlerin yüzde kodlanması gerektiğini söyler. ASCII'ye çevirip çevirmeyeceğiniz ekip kararıdır; seçtiğiniz biçimi tüm sitede tutarlı kullanın.

Etiket sayfaları dizinlensin mi?

Bu, taksonomi tasarımından ayrı bir karardır. Ayrıntı için etiket ve arşiv sayfaları noindex kararı yazısına bakın.

Sonuç

Tutarlı bir taksonomi, az sayıda kalıcı kategori, tek ana kategori ve onaylı bir etiket sözlüğü üzerine kurulur. Kategori sözleşmesi yazarın karar vermesini kolaylaştırır; adres ve ekmek kırıntısı kuralları ise yapıyı okunur ve kalıcı tutar. Belgelerdeki ilkeler okunabilir adresleri ve her içerik için tek adresi önerir; kategori sayısı, sözlük ve temizlik takvimi ise ekibin kendi uygulama kararıdır.

Bu ay yalnızca iki iş yapın: kategorilerin sözleşmesini yazın ve tek yazılı etiketleri listeleyin. Çok yazarlı bir blogu düzenli bir yapıyla yayımlamak için destek isterseniz makale yazımı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

0 Yorumlar

Bu yazı için henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap