Erişilebilirlik ile SEO aynı işin iki yüzü değildir, ama kesiştikleri alan geniştir: görseller için metin alternatifi, anlaşılır bağlantı metni, gerçek HTML bağlantıları ve okunabilir metin hem ekran okuyucu kullanan birine hem de sayfayı tarayan bir arama botuna aynı kaynak kodundan hizmet eder. Bu kesişimdeki düzeltmeleri bir kez yapmak iki hedefe birden yarar. Erişilebilirlik uyumu ise sıralama garantisi değildir; kaynaklar bunu vaat etmez. Konu özellikle içerik editörlerini, site sahiplerini, SEO uzmanlarını ve geliştirici ekiplerini ilgilendirir.
Erişilebilirlik ile SEO nerede kesişir
İki alanın hedefi farklıdır. Erişilebilirlik, bir sayfanın farklı yeteneklere, cihazlara ve yardımcı teknolojilere sahip kişilerce kullanılabilmesini amaçlar. SEO ise sayfanın aranabilir, taranabilir ve anlaşılabilir olmasını. Ortak nokta, ikisinin de sayfayı makine ve insan için okunabilir bir yapıya dayandırmasıdır.
Aynı HTML iki farklı okuyucuya sunulur
Ekran okuyucu bir yardımcı teknoloji olarak sayfanın HTML yapısını kullanır. Arama botu da HTML'i okur. Bu yüzden görsele eklenen bir metin alternatifi, bir bağlantının içindeki açıklayıcı metin ya da doğru işaretlenmiş bir başlık iki okuyucu için de bilgi taşır. Bu kesişimi W3C açıkça söyler: W3C'nin 1.1.1 ölçütü için hazırladığı açıklama sayfası (yeni sekmede açılır), metin alternatiflerinin, metin dışı içeriği aramayı ve içeriği farklı biçimlerde yeniden kullanmayı desteklediğini belirtir.
Kesişmeyen alanlar da var
Her SEO işi erişilebilirliğe, her erişilebilirlik işi SEO'ya hizmet etmez. Sayfa hızı, tarama bütçesi, kanonik adresler ve site haritaları gibi teknik SEO konuları erişilebilirlik ölçütlerinin dışındadır. Öte yandan klavye ile gezinme, odak göstergesi ve form etiketleri gibi erişilebilirlik konuları arama motoru için ayrı bir sinyal olarak belgelenmemiştir. Belgelerin söylemediği bir ilişkiyi varmış gibi sunmamak gerekir.
| Konu | Erişilebilirlik tarafı | Arama tarafı | Ortak mı? |
|---|---|---|---|
| Görsel için metin alternatifi | WCAG 1.1.1: bilgiyi taşıyan görsel için metin alternatifi (Seviye A) | Google: alt metin, görsel hakkındaki en önemli meta veri | Evet |
| Bağlantı metni ve a href | Bağlantının amacını anlamak için açıklayıcı metin | Google: a öğesi ve href, açıklayıcı bağlantı metni | Evet |
| Metin kontrastı | WCAG 1.4.3: 4.5:1, büyük metinde 3:1 (Seviye AA) | Google belgelerinde kontrast ele alınmaz | Erişilebilirlik tarafı net, arama tarafı belirsiz |
| Videoda altyazı | WCAG 1.2.2: önceden kaydedilmiş medyada altyazı (Seviye A) | Resmi sayfalarda arama etkisine dair ifade yok | Erişilebilirlik tarafı net |
| Dekoratif görsel | Yardımcı teknolojinin atlaması için boş alt | Google belgesinde ayrı bir kural yok | Erişilebilirlik kararı |
Sıralama beklentisini yerinde tutmak
Bir sayfayı WCAG'a uygun hale getirmek, sıralamayı yükselteceği anlamına gelmez. Resmi sayfalarda böyle bir vaat yoktur. Doğru çerçeve şudur: erişilebilirlik düzeltmeleri okuyucuya fayda sağlar; bunlardan bazıları Google'ın kendi belgelerinde de önerilen uygulamalarla örtüşür. Bu örtüşmeyi bilmek, aynı işi iki kez planlamamanızı sağlar.
Metin alternatifleri ve bağlantı yazımı
İki kaynağın en net örtüştüğü yer burasıdır. WCAG 1.1.1 metin dışı içerik için metin alternatifi ister; Google'ın görsel rehberi alt metni görsel meta verisinin en önemlisi olarak anar. Aynı cümle iki işi görür, ama yazılış amacı farklıdır.
Bilgi taşıyan görsel
WCAG 1.1.1'in açıklama sayfasına göre ölçütün amacı, metin dışı içerikle iletilen bilginin bir metin alternatifi aracılığıyla erişilebilir kılınmasıdır. Metin alternatifi konuşma, görsel metin ya da Braille gibi farklı duyularla sunulabilir. Standart görsel, grafik, ses ve animasyonlar için aynı bilgiyi taşıyan bir metin alternatifi sunulur; gerekirse kısa ve uzun açıklama birlikte kullanılır.
Google'ın görsel rehberi (yeni sekmede açılır) alt metnin ekran okuyucu kullananlara yardımcı olduğunu, görsel bir bağlantıysa bağlantı metni gibi çalıştığını söyler. Aynı belge, alt niteliklerinin anahtar kelimelerle doldurulmamasını ister; doldurmanın kötü bir kullanıcı deneyimi yarattığını ve sitenin spam olarak görülmesine yol açabileceğini belirtir. Sonuç olarak iyi bir alt metin, görseli göremeyen birine yazmış gibi yazılır: görselin sayfadaki işlevini ve anlattığını söyler.
Alt metin yazarken görselin lisansı ve kaynağı gibi konular ayrı bir iştir; bu konuya makale görseli, alt metin ve stok görsel lisansı yazısından bakabilirsiniz. Görsellerin arama sonuçlarında görünmesiyle ilgili teknik ayrıntılar için Google Görseller optimizasyonu yazısı ayrı bir başlangıç noktasıdır.
Dekoratif görsel
WCAG 1.1.1, tamamen dekoratif, yalnızca yerleşim için kullanılan ya da kullanıcıya yönelik olmayan içeriğin yardımcı teknolojilerce yok sayılacak biçimde uygulanmasını söyler. Açıklama sayfası, böyle içeriğe alternatif metin eklemenin ekran okuyucu kullanıcılarını yalnızca oyalayacağını belirtir. Yöntemler arasında boş alt niteliği ve CSS ile dekorasyon sayılır. Bu, her görsele alt yazılmasının doğru olmadığını gösterir: bilgi taşımayan görselde boş alt doğru karardır.
CSS ile eklenen görseller
Google, görselleri img öğelerinin src niteliğinden okuduğunu ve CSS görsellerini dizine eklemediğini yazar. Bir görsel anlam taşıyorsa onu CSS arka planı olarak eklemek hem erişilebilirlik hem de arama açısından sorun çıkarır; çünkü CSS arka planına metin alternatifi eklenemez. Anlam taşıyan görseli img olarak, süs görseli CSS ile eklemek mantıklı bir ayrımdır.
Link olan görsel
Google'ın bağlantı rehberi (yeni sekmede açılır), görsel bağlantılarda bağlantı metni olarak görselin alt metninin kullanıldığını söyler. İyi örnek alt="sepete enchilada ekle" gibi bir işlevi anlatan metindir; kötü örnek alt="" yani boş alt metnidir. Boş alt, dekoratif görsel için doğru olabilir, ama aynı görsel tek başına bir bağlantıysa bağlantının adını yok eder. Bu, aynı kuralın iki bağlamda iki farklı sonuç vermesine güzel bir örnektir.
Karar kuralı: bu görsele ne yazmalıyım?
- Görsel bilgi taşıyor mu? Evet ise, taşıdığı bilgiyi anlatan kısa bir alt yazın.
- Görsel tek başına bir bağlantı ya da düğme mi? Evet ise, alt metin bağlantının nereye gittiğini ya da ne yaptığını anlatmalıdır.
- Görsel yalnızca süs mü? Evet ise, alt niteliğini boş bırakın (alt="") ve görseli mümkünse CSS ile ekleyin.
- Görselde metin var mı? Varsa metnin aynısını alt metne yazın ya da metni gerçek metin olarak ekleyin.
- Karmaşık bir grafik mi? Kısa bir alt metin ve sayfa içinde ayrıntılı bir açıklama kullanın.
Grafik ve şema gibi karmaşık görseller
WCAG 1.1.1, grafik gibi içerikler için kısa ve uzun açıklamanın birlikte kullanılabileceğini söyler. Uygulama önerisi: alt metinde grafiğin ne olduğunu ve ana çıkarımını bir iki cümleyle verin, ayrıntılı veriyi ise sayfa içinde bir tabloda ya da paragrafta sunun. Böylece görseli göremeyen okuyucu da veriye ulaşır ve veri sayfada gerçek metin olarak yer alır; Google'ın görsel rehberinin söylediği gibi sayfa içeriği, görselin konusunu anlamak için kullanılır.
Bağlantı yazımı
Google'ın bağlantı rehberi, bağlantıların bir a öğesi ve href niteliğiyle yazılmasını önerir. Bir span öğesine href yazmak, onclick ile yönlendirme yapmak ya da href içinde javascript: kullanmak önerilmeyen örneklerdir. Anchor metni açıklayıcı, makul ölçüde kısa ve hem mevcut hem de hedef sayfayla ilgili olmalıdır. Rehber, bağlantı metnini tek başına okuyup hedefi anlayıp anlamadığınızı sınamayı önerir ve "buraya tıklayın", "devamını oku", "web sitesi", "makale" gibi genel ifadelerden kaçınmayı söyler.
Bu öneri erişilebilirlik açısından da anlamlıdır: bağlantıları listeleyen bir ekran okuyucu kullanıcısı, "devamını oku" ifadesini art arda duyar ve hangisinin ne olduğunu ayırt edemez. Google'ın "bağlantı metnini tek başına okuyun" sınaması aynı sorunu yakalar. Başlıkların sayfa yapısındaki yeri için başlık etiketleri rehberi, bağlantıların yanındaki metin biçimi için okunabilir içerik biçimlendirme yazısı tamamlayıcıdır.
| Durum | Sorunlu yazım | Düzeltme |
|---|---|---|
| Genel bağlantı metni | Buraya tıklayın | Bağlantının gittiği konuyu anlatan kısa metin |
| Boş bağlantı | a öğesi, içinde metin yok | Anlamlı anchor metni; boş bağlantıda Google title niteliğine dönebilir |
| Görsel bağlantı | alt="" | İşlevi anlatan alt metin |
| Yönlendirme betiği | href yerine onclick ya da javascript: değeri | Gerçek bir a öğesi ve çözülebilir href |
| Anahtar kelime doldurma | Uzun, aşırı ayrıntılı bağlantı metni | Kısa ve konuyu anlatan metin |
Renk, kontrast ve okunabilirlik
Metin ile arka plan arasındaki kontrast erişilebilirlik alanında ölçülebilir bir ölçüttür. WCAG 1.4.3 (yeni sekmede açılır) (Seviye AA), standart metin ve metin görselleri için en az 4.5:1 kontrast oranı ister; büyük metin ve büyük metin görselleri için bu oran 3:1'dir. Belge, büyük metni en az 18 punto ya da 14 punto kalın olarak tanımlar ve ince ya da alışılmadık yazı tiplerinin daha fazla kontrast gerektirebileceğini not eder.
Oranlar ve hesaplama
Belge, oranların eşik değer olduğunu, hesaplanan değerlerin yuvarlanmadığını ve bu yüzden 4.499:1 oranının 4.5:1 gereğini karşılamadığını belirtir. Bu yüzden tasarım araçlarında "yaklaşık 4.5" görünen bir renk çiftini kontrol aracında kesin değerle doğrulamak gerekir. Ayrıca bir renk çifti sayfanın yalnızca bir bölümünde kullanılıyor olsa bile, o bölümdeki metin için kural geçerlidir.
Muafiyetler
Belge dört durumu kontrast gerekliliğinin dışında bırakır: devre dışı bir arayüz bileşenindeki metin, tamamen dekoratif metin, hiç kimseye görünmeyen metin ve önemli başka görsel içeriğe sahip bir resmin parçası olan metin. Ayrıca logo ya da marka adının parçası olan metinde kontrast şartı yoktur. Arayüz bileşeni olan bir logo için, düşük kontrast bir marka gereği değil de yazarın tercihiyse yeterli kontrast gerekir.
Arama tarafı: ne söylenmiyor
Resmi sayfalarda kontrastın arama sonuçlarına etkisine dair bir ifade yoktur. Google'ın görsel ve bağlantı rehberleri kontrastı ele almaz. Bu yüzden "kontrast SEO'yu artırır" demek kaynaksız bir iddia olur. Doğru söylem şudur: kontrast, düşük görme yeteneğine sahip okuyucu için okunabilirliği artıran bir erişilebilirlik ölçütüdür; arama etkisi resmi sayfalarda belgelenmemiştir. Okunabilirliğin başka boyutları, örneğin paragraf uzunluğu ve başlık düzeni, ayrı bir kontrol listesi gerektirir.
Metin içeren görseller
WCAG 1.4.3 metin görsellerini de kapsar; görselin içindeki metnin de aynı kontrast oranını sağlaması gerekir. Gerçek metin kullanmak hem kontrastı ayarlanabilir kılar hem de metnin arama botu ve ekran okuyucu tarafından okunmasını kolaylaştırır. Bu yüzden başlık ve düğme gibi öğeleri görsele gömmek yerine HTML metni olarak yazmak güvenli bir tercihtir.
Medya için altyazı ve transkript
Ses ve video, hem erişilebilirlik hem de içerik tarafında ayrı dikkat ister. Burada belgelenenle belgelenmeyen arasındaki fark özellikle önemlidir.
Altyazı: WCAG ne istiyor
WCAG 1.2.2 (yeni sekmede açılır) (Seviye A), önceden kaydedilmiş, senkronize medyada altyazı ister. Açıklama sayfası ölçütün amacını, sağır ya da işitme engelli kişilerin senkronize medya sunumlarını izleyebilmesini sağlamak olarak tanımlar. Altyazılar yalnızca diyalogu değil, kimin konuştuğunu ve sesle aktarılan, anlamlı ses efektleri gibi konuşma dışı bilgiyi de içerir. Sayfa altyazıyı yalnızca diyalog içeren alt yazılarla karşılaştırır: altyazı, konuşulan diyalogun ötesine geçer.
Transkript ve arama
1.2.2 açıklama sayfası transkript hakkında ayrı bir not içermez ve altyazının arama ya da gürültülü ortamlarda kullanım gibi başka yararlarını da saymaz. Bu yüzden "altyazı video SEO'sunu artırır" cümlesi resmi sayfalarla desteklenmez. Google'ın bağlantı ve görsel rehberleri de video altyazısını ele almaz. Yapılabilecek dürüst öneri, uygulama önerisi olarak şudur: sayfada ses ya da videonun yanında metin biçiminde bir içerik varsa, hem metni okumayı tercih edenler hem de yardımcı teknoloji kullananlar bundan yararlanır. Arama etkisi için kaynak aramak ya da ölçüm yapmak gerekir.
Medya başlığı ve tanımı
WCAG 1.1.1, zamana dayalı medya için bir metin açıklaması ya da başlık sağlanmasını ister; böylece kullanıcı medyanın ne olduğunu anlar. Bu, altyazıdan ayrı, daha basit bir gerekliliktir: videonun ya da ses kaydının sayfada kısa bir başlığı ve tanıtım cümlesi olmalıdır. Başlığın sayfadaki yeri ve düzeni konusunda başlık etiketleri rehberine bakabilirsiniz.
| Medya türü | Erişilebilirlik gereği | Kaynakta arama etkisi |
|---|---|---|
| Önceden kaydedilmiş video | Senkronize altyazı (WCAG 1.2.2, Seviye A) | İfade yok |
| Zamana dayalı medya genel | Ne olduğunu anlatan metin açıklaması ya da başlık (WCAG 1.1.1) | 1.1.1 sayfası, metin alternatiflerinin içeriği aramayı desteklediğini söyler |
| Sesli içerik | Metin alternatifi gerekli; ayrıntı ilgili ölçütte | İfade yok |
İçerik ekibi için kısa denetim planı
Yukarıdaki kesişimleri bir iş akışına çevirmek için aşağıdaki plan, küçük bir içerik ekibinin mevcut sayfaları taramasına yardım eder. Resmi sayfalarda süre ya da önceliklendirme verilmez; plan sıra ve ölçüt verir, takvim vermez.
Adım adım denetim
- En çok ziyaret edilen ya da en çok iş getiren sayfaları seçin.
- Her sayfadaki görselleri üç gruba ayırın: bilgi taşıyan, bağlantı olan, süs.
- Bilgi taşıyan görseller için alt metni yazın ya da düzeltin; süs görsellerde alt niteliğini boş bırakın.
- Bağlantı metinlerini tek başına okuyarak sınayın; "buraya tıklayın" türü ifadeleri düzeltin.
- Bağlantıların gerçek a öğesi ve çözülebilir href kullandığını doğrulayın.
- Ana metin ve düğme renklerinin kontrastını bir araçla ölçün; büyük metin için eşiği ayrı değerlendirin.
- Video ve ses içeriklerinde altyazı ve metin açıklaması olup olmadığını kontrol edin.
- Düzeltmeleri bir listeye yazın; her düzeltmenin hangi kaynağa dayandığını not edin.
Örnek senaryo: bir restoran rehberi sitesi
Örnek senaryo: bölgesel bir restoran rehberi sitesinin ekibi, en çok okunan on sayfayı denetliyor. Mekân fotoğraflarında alt metin yok; bazılarında dosya adı alt olarak kalmış. Ekip fotoğraflara mekânı ve görseldeki içeriği anlatan kısa metinler yazıyor. Menü sayfasında bir logo görseli tek başına bir bağlantı ve alt metni boş; ekip bu alt metne bağlantının gittiği sayfayı anlatan bir ifade ekliyor. Süs amaçlı ayraç görsellerinin alt niteliğini boşaltıyor. "Devamını oku" bağlantılarını, ilgili mekânın adını içeren metinlerle değiştiriyor. Mekân tanıtım videosunun altyazısı olmadığını fark edip eklenmesini yapılacaklar listesine alıyor.
Öncelik belirleme
Her düzeltmeye iki soru sorun: Kaç okuyucu bunu hemen fark eder? Düzeltme ne kadar sürer? Metin alternatifi ve bağlantı metni düzeltmeleri hızlı ve düşük risklidir; kontrast düzeltmesi tasarım sistemi değişikliği gerektirebilir; altyazı üretimi ise medya başına ayrı iştir. Hızlı kazanımları önce yapın, tasarım sistemi değişikliğini planlı bir işe dönüştürün.
| Düzeltme | Çaba | Kaynak dayanağı |
|---|---|---|
| Alt metin ekleme ve düzeltme | Düşük | WCAG 1.1.1, Google Görseller rehberi |
| Bağlantı metni düzeltme | Düşük | Google bağlantı rehberi |
| Süs görselini boş alt ya da CSS yapma | Düşük | WCAG 1.1.1, Google Görseller rehberi |
| Kontrast düzeltme | Orta, tasarım sistemine bağlı | WCAG 1.4.3 |
| Altyazı ekleme | Medya başına ayrı | WCAG 1.2.2 |
Ekip içinde sorumluluk
Alt metin ve bağlantı yazımı editörün, kontrast ve gerçek bağlantı işaretlemesi tasarımcı ile geliştiricinin, altyazı ise medya üreticisinin sorumluluğuna girer. Her yeni içerik yayınlanmadan önce kısa bir kontrol listesi bu sorumlulukları birleştirir: görsel için alt yazıldı mı, bağlantılar anlamlı mı, renkler ölçüldü mü, medya için altyazı hazır mı. Böyle bir liste, sorunu yayından sonra bulup düzeltmek yerine yayından önce önler.
Denetimi tekrarlamak
Bir kez yapılan denetim kalıcı değildir. Yeni içerik ve tasarım değişiklikleri hataları yeniden getirir. Denetimi, içerik ya da tasarım güncellemeleri gibi tetikleyici olaylara bağlamak, takvime bağlamaktan daha az gereksiz iş üretir. Kaynakların güncel sürümleri de değişebilir; WCAG ve Google belgelerindeki ifadeleri uygulamadan önce güncel sayfalardan kontrol edin.
Kısa kontrol listesi
- Bilgi taşıyan her görselin kısa, anahtar kelime doldurmayan bir alt metni var.
- Süs görsellerinin alt niteliği boş ya da görsel CSS ile ekleniyor.
- Tek başına bağlantı olan görsellerin alt metni bağlantının işlevini anlatıyor.
- Bağlantılar a öğesi ve çözülebilir href ile yazılmış.
- Bağlantı metinleri tek başına okununca hedefi anlatıyor.
- Metin ve arka plan kontrastı eşik değerleri karşılıyor.
- Önceden kaydedilmiş videolarda altyazı var.
- Videonun ve sesin sayfada kısa bir başlığı ya da açıklaması var.
Bir ürün sayfasında önce ve sonra
Kuralları somutlaştırmak için kurgusal bir sayfa üzerinden gidelim. Ayrıntılar özellikle sayısal veri içermez; amaç, karar sırasını göstermektir.
Örnek senaryo: bir el yapımı seramik mağazasında ürün sayfası
Örnek senaryo: bir seramik mağazasının ürün sayfasında ana fotoğrafın alt niteliği yok, ikinci fotoğrafın alt metni dosya adından ibaret, "sepete ekle" düğmesi ise bir div ve onclick ile yazılmış. Sayfada ayrıca ürün hakkında metin içeren bir görsel var: ölçüler ve bakım notu bir resmin içinde. Kategori bağlantıları "devamı" biçiminde yazılmış. Ürün tanıtım videosunun altyazısı yok.
Düzeltme sırası şöyle olur. Ana fotoğrafa ürünü ve görünen özelliğini anlatan kısa bir alt metin yazılır; anahtar kelime sıralamak yerine görseli göremeyen birine anlatır gibi. İkinci fotoğrafa, ilkinden farklı olarak neyi gösterdiğini söyleyen bir alt metin yazılır; örneğin ürünün altı ya da kullanım anı. Düğme gerçek bir buton ya da a öğesi olarak yeniden yazılır; Google'ın bağlantı rehberi, onclick ile yönlendirme yapan öğelerin tarama için önerilmediğini söyler. Ölçüler ve bakım notu resimden çıkarılıp HTML metne dönüştürülür; böylece hem kontrast ayarlanabilir hem de metin okunabilir ve aranabilir olur. Kategori bağlantıları "seramik kupalar" gibi hedefi anlatan metinlere çevrilir. Videoya altyazı eklenmesi iş listesine girer.
| Öğe | Önce | Sonra |
|---|---|---|
| Ana fotoğraf | Alt metin yok | Görseli anlatan kısa alt metin |
| İkinci fotoğraf | Alt metin dosya adı | Neyi gösterdiğini söyleyen alt metin |
| Sepete ekle düğmesi | div ve onclick | Gerçek buton ya da a öğesi |
| Ölçü ve bakım notu | Resim içinde metin | HTML metin |
| Kategori bağlantısı | "devamı" | Hedefi anlatan bağlantı metni |
| Video | Altyazı yok | Altyazı eklendi, kısa başlık ve açıklama yazıldı |
Otomatik araç ve insan gözü
Uygulama önerisi: otomatik denetim araçları eksik alt niteliğini, boş bağlantıyı ya da düşük kontrastı yakalayabilir; ama alt metnin görseli doğru anlatıp anlatmadığına karar veremez. Bu kararı sayfayı bilen bir editör verir. Aynı biçimde bir bağlantı metninin hedefi anlatıp anlatmadığı da insan değerlendirmesi ister. Araç çıktısını başlangıç noktası, insan incelemesini ise kapanış kapısı olarak kullanmak dengeli bir yaklaşımdır.
Düzeltmeler birbirini nasıl tamamlar
Aynı sayfadaki düzeltmeler birbirini destekler. Alt metin yazarken görselin sayfadaki yerini düşünmek, çevresindeki metinle uyumlu bir açıklama üretmenizi sağlar; Google'ın görsel rehberi de görselin konusu hakkında bilgiyi sayfa içeriğinden çıkardığını söyler ve görsellerin ilgili metnin yakınına konmasını önerir. Bağlantı metni yazarken sayfanın konusunu düşünmek aynı disiplini sağlar. İki durumda da amaç aynıdır: sayfanın her parçası, tek başına okunduğunda bile anlaşılır olsun.
Sık yapılan hatalar ve fark etme yolları
Aşağıdaki hatalar, kuralların tersine uygulanmasından doğar. Her biri için bir işaret ve basit bir kontrol vardır.
Görsel ve bağlantı hataları
- Alt metni dosya adıyla doldurmak. Google, kısa ama açıklayıcı dosya adı önerir; ama alt metin dosya adının kopyası olmamalı, görseli anlatmalıdır.
- Her görsele aynı alt metni yazmak. Aynı metin farklı görselleri ayırt etmez.
- Görsel bağlantıda alt niteliğini boş bırakmak; bağlantı adı kaybolur.
- Anlam taşıyan görseli CSS arka planı olarak eklemek; Google CSS görsellerini dizine eklemez ve arka plan görseline metin alternatifi verilemez.
- Bağlantıyı href olmayan bir öğeyle yazmak.
Kontrast ve medya hataları
- "Yaklaşık yeterli" kontrastı ölçmeden kabul etmek; belge, 4.499:1 oranının 4.5:1 gereğini karşılamadığını söyler.
- Büyük metin eşiğini yanlış uygulamak; büyük metin en az 18 punto ya da 14 punto kalın olarak tanımlanır.
- Logo olmayan, sırf stil gereği soluk bırakılmış metni muafiyet saymak.
- Videoyu altyazısız yayınlamak ve bunu "isteyen metne bakar" diye geçiştirmek.
| Hata | İşaret | Hızlı kontrol |
|---|---|---|
| Eksik alt metin | Ekran okuyucu dosya adını okur ya da hiçbir şey okumaz | Sayfadaki her img öğesinin alt niteliğine bakın |
| Genel bağlantı metni | Bağlantı listesinde aynı ifade tekrar eder | Bağlantı metnini tek başına okuyun |
| Düşük kontrast | Soluk metin, parlak ekranda zor okunur | Renk çiftini bir kontrast aracıyla ölçün |
| Altyazısız video | Ses kapalıyken içerik anlaşılmaz | Videoyu sesi kapalı izleyin |
Hataları yayına girmeden önlemek
Uygulama önerisi: yayın öncesi kontrol listesine üç soru ekleyin. Bu sayfadaki her görsel için karar verildi mi: bilgi, bağlantı, süs? Her bağlantı metni tek başına okununca anlaşılıyor mu? Renk çiftleri ölçüldü mü? Bu üç soru, WCAG ve Google belgelerinde doğrudan karşılığı olan bu hata türlerini yayından önce yakalamaya yardım eder. Kalan kısım, medya altyazıları ve karmaşık grafikler gibi daha ayrıntılı işlerdir ve ayrı bir iş akışı gerektirir.
Sık Sorulan Sorular
Erişilebilirlik SEO'yu doğrudan etkiler mi?
Resmi sayfalarda erişilebilirlik uyumunun sıralamayı yükselteceğine dair bir ifade yoktur. Ortak olan şey, bazı düzeltmelerin aynı olmasıdır: metin alternatifi, açıklayıcı bağlantı metni ve gerçek HTML bağlantıları hem WCAG'ın hem de Google belgelerinin önerdiği uygulamalarla örtüşür. WCAG uyumu bir sıralama garantisi değildir.
Her görsele alt metin yazmak gerekir mi?
Hayır. WCAG 1.1.1, tamamen dekoratif içeriğin yardımcı teknolojilerce yok sayılacak biçimde uygulanmasını söyler ve boş alt niteliğini bir yöntem olarak sayar. Bilgi taşıyan görselde ise alt metin gerekir. Görsel tek başına bir bağlantıysa alt metin, Google'ın bağlantı rehberine göre bağlantı metni olarak kullanılır; bu yüzden boş bırakılmamalıdır.
Alt metne anahtar kelime eklemek faydalı mı?
Google'ın görsel rehberi alt niteliklerinin anahtar kelimelerle doldurulmamasını ister; bunun kötü kullanıcı deneyimi yarattığını ve sitenin spam olarak görülmesine yol açabileceğini belirtir. Alt metin, görseli görmeyen birine görselin ne anlattığını söyleyen kısa bir açıklama olmalıdır.
Bağlantı metni için nasıl bir kural uygulamalıyım?
Google'ın bağlantı rehberi, bağlantı metninin açıklayıcı, makul ölçüde kısa ve hem bulunduğu hem de gittiği sayfayla ilgili olmasını ister. Metni tek başına okuyun; hedefi anlatmıyorsa daha açıklayıcı yazın. Genel ifadelerden kaçının ve anahtar kelime doldurmayın.
Kontrast ölçütü hangi oranları istiyor?
WCAG 1.4.3 (Seviye AA) standart metin için en az 4.5:1, büyük metin için en az 3:1 kontrast ister. Büyük metin, en az 18 punto ya da 14 punto kalın olarak tanımlanır. Hesaplanan değerler yuvarlanmaz; 4.499:1 oranı 4.5:1 gereğini karşılamaz. Logo ve marka adı gibi bazı metinler kapsam dışındadır.
Videoya altyazı eklemek arama sıralamasına yardım eder mi?
WCAG 1.2.2 açıklama sayfası altyazıyı sağır ve işitme engelli kişiler için gerekli sayar; arama sıralaması üzerine bir ifade içermez. Resmi sayfalarda altyazının sıralamaya etkisi belgelenmemiştir; erişilebilirlik gereği olarak değerlendirin.
Sonuç
Erişilebilirlik ve SEO arasındaki ortak zemin dardır ama değerlidir: görseller için metin alternatifi, açıklayıcı ve gerçek HTML bağlantıları ve ölçülmüş bir kontrast hem okuyucuya hem de aramaya yönelik belgelerde aynı yönde önerilir. Kontrast ve altyazı gibi bazı konularda arama etkisine dair resmi sayfalarda ifade yoktur; bu alanlarda erişilebilirlik gereği olarak çalışın ve sıralama vaadi kurmayın. WCAG uyumu bir sıralama garantisi değildir, belge sürümleri de değişebilir.
Düzeltmelerinizi yeni içerik üretimiyle birleştirmek isterseniz Akua Adforce'ta makale yazımı hizmetini inceleyebilirsiniz; kapsam ve koşullar ürün sayfasında yazılıdır.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap