Bir işletme olarak aldığınız faturanın içeriğine itiraz edecekseniz, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin ikinci fıkrası sekiz günlük bir süre koyar: faturayı aldığınız tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriği hakkında itirazda bulunmazsanız içeriği kabul etmiş sayılırsınız. Hizmet eksik teslim edilmişse itirazı yazılı, kalem kalem ve gönderildiği kanıtlanabilir bir yolla bu süre dolmadan iletmek gerekir. Reklam veren, yayıncı, KOBİ veya ajans müşterisi olarak ticari faaliyetiniz için hizmet alıyorsanız konu sizi ilgilendirir. Tüketici sıfatıyla yapılan alımlar bu konunun dışındadır. Hukuki tavsiye değildir.
Madde 21'in üç fıkrası ve üç ayrı iş
6102 sayılı Kanun'un 21. maddesi (yeni sekmede açılır) fatura ile ilgili üç ayrı hüküm taşır. Sekiz günlük süre iki fıkrada geçtiği için bunlar birbirine karışabilir, oysa konuları farklıdır.
| Fıkra | Metindeki ifade | Konusu |
|---|---|---|
| Birinci fıkra | Ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, iş görmüş veya menfaat sağlamış tacirden diğer taraf fatura verilmesini, bedel ödenmişse bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir | Fatura isteme hakkı |
| İkinci fıkra | Fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır | Fatura içeriğine itiraz süresi |
| Üçüncü fıkra | Telefon, iletişim veya bilişim aracı, başka bir teknik araç ya da sözlü kurulan sözleşmelerdeki açıklamaların içeriğini doğrulayan yazıyı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa yazının sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır | Teyit mektubuna itiraz süresi |
Fatura gelmemişse önce birinci fıkradaki talep hakkı gündeme gelir. Fatura gelmişse ikinci fıkradaki sayaç işler. Tedarikçi aynı gün hem fatura hem de "görüşmemizi özetliyoruz" diye bir yazı gönderdiyse iki ayrı sayaç işliyor olabilir.
Sekiz günlük süre hangi alıcıyı bağlar
İkinci fıkra "bir fatura alan kişi" der ve alıcının sıfatına ilişkin ayrı bir sınırlama yazmaz. Madde ise ticari hükümler içinde yer alır ve birinci fıkra faturayı ticari işletmesi bağlamında iş görmüş tacirden istenen bir belge olarak tarif eder. Burada anlatılan düzen, ticari faaliyeti için hizmet alan işletmeye yöneliktir. Bireysel tüketici olarak yapılan alımlar ve tüketici mevzuatındaki süreler bu konunun dışındadır, sekiz günle ilişkileri de yorumlanmaz.
Burada bir ayrıntı daha önemlidir: hizmeti kullanan kişi ile faturanın kesildiği unvan farklı olabilir. Pazarlama ekibi siparişi verir, fatura ise grup şirketinin muhasebesine ulaşır. Sekiz günlük sayaç faturayı alan kişiye göre işlediği için faturanın hangi kutuya düştüğünü ve ekipler arası iletimin kaç gün sürdüğünü baştan öğrenin. Sayacın hangi tarihten başlayacağı bu durumda tartışılabilir ve maddede bu konuda ifade yoktur. Bu belirsizliğe düşmemek için tedarikçiye fatura iletim adresi olarak hem muhasebeyi hem siparişi veren kişiyi yazdırın.
Karar kuralı: sekiz günlük sayaç sizde işliyor mu?
- Hizmeti işletmeniz için aldınız ve fatura işletmeniz adına kesildi: sekiz günlük süreyi takip edin.
- Hizmeti kişisel ihtiyaç için aldınız: buradaki düzeni uygulamayın, tüketici mevzuatına ayrıca bakın.
- Fatura hiç gelmedi: önce birinci fıkradaki fatura isteme hakkını kullanın ve talebin tarihini kaydedin.
- Fatura ile birlikte bir teyit yazısı da geldi: iki süreyi ayrı takvime işleyin.
Sürenin sayımı: metin ne diyor, ne demiyor
İkinci fıkradaki ifade "aldığı tarihten itibaren" biçimindedir. Başlangıç, faturanın alıcıya ulaştığı tarihe bağlanır. Sekizinci günün nasıl hesaplanacağı ve elektronik ortamda iletilen faturada alınma tarihinin nasıl belirleneceği maddede yer almaz. Bu boşluğu varsayımla doldurmak yerine, alınma tarihini kanıtlanabilir biçimde kaydetmek ve süreyi kısa tutmak daha güvenlidir.
Tablo: alınma tarihini gösteren kayıtlar
| Fatura nasıl geldi | Saklanacak kayıt | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| E-posta eki olarak | E-postanın tarih ve saat bilgisi, ekin kendisi | Spam klasörüne düşen iletinin tarihi ile okuduğunuz tarih ayrı olabilir |
| Tedarikçi portalından indirme | Portal bildirimi ve indirme ekranı | Bildirim tarihini ve ilk görüntüleme tarihini ayrı not edin |
| Kâğıt olarak | Teslim imzası, kargo veya kurye kaydı | Teslim alan kişinin adı not edilsin |
| Muhasebe ofisi aracılığıyla | Ofisin size ilettiği ileti ve ilk alınma kaydı | Faturanın ofise ulaştığı tarih ile size iletildiği tarih ayrı yazılsın |
Sekiz günü iç takvimde bölmek
Uygulama önerisi: sekiz günü üç parçaya ayırın. İlk iş gününde belge, tutar ve kalemler siparişle karşılaştırılır. Orta günlerde teslimat kanıtları toplanır ve sipariş yazışması çıkarılır. Son günlerden çok önce itiraz yazısı gönderilir ve gönderim kanıtı saklanır. İtirazı son güne bırakmayın, çünkü gönderimdeki küçük bir teknik aksaklık bütün hesabı bozabilir.
Tablo: sekiz günlük örnek çizelge
Uygulama önerisi: bu sıralama bir zorunluluk değil, iç disiplin için kurulmuş bir takvimdir. Süreyi sekizinci güne yaymak yerine, ilk üç gün içinde karar vermek amaçlanır.
| Gün | Yapılacak iş | Sorumlu |
|---|---|---|
| Alınma günü | Alınma tarihi kaydedilir, fatura ile sipariş formu yan yana konur | Satın alma veya pazarlama sorumlusu |
| İkinci gün | Teslim edilen çıktılar yayın bağlantıları ve raporla işaretlenir | Hizmeti kullanan ekip |
| Üçüncü gün | Sorun varsa itiraz edilecek kalemlere karar verilir | Bütçe sahibi |
| Dördüncü ve beşinci gün | İtiraz yazısı hazırlanır, ekler toplanır | Pazarlama ve muhasebe birlikte |
| Altıncı gün | Yazı gönderilir, gönderim kaydı klasöre eklenir | Yetkili kişi |
| Yedinci ve sekizinci gün | Yedek gün olarak boş bırakılır, gönderim hatası varsa tekrar denenir | Yetkili kişi |
Madde 22 ve 23 fatura itirazı hükmü değildir
Aynı kanunun yakın maddeleri fatura itirazıyla karıştırılabilir. Madde 22, tacir sıfatını taşıyan borçlunun, Türk Borçlar Kanunu'nun 121. maddesinin ikinci fıkrası, 182. maddesinin üçüncü fıkrası ve 525. maddesinde yazılı hâllerde aşırı ücret veya ceza kararlaştırıldığı iddiasıyla ücretin ya da sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyememesini anlatır. Fatura içeriğine itirazla ilgisi yoktur.
Madde 23 ise tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde Türk Borçlar Kanunu'nun satış hükümlerinin uygulanacağını söyler. İçinde kısmi teslimle ilgili bir bent ve malın ayıplı olması hâlinde ihbarla ilgili bir bent bulunur. Ayıp bendinde ayıp açıkça belliyse iki gün içinde, belli değilse malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleme ve ihbar yükümlülüğü yazılıdır. Bu hükümler mal içindir. Hizmet sözleşmelerine uygulanacağına dair maddede ifade yoktur ve burada hizmet için kıyas yoluna gidilmez.
Tablo: üç madde yan yana
| Madde | Konu | Hizmet faturası için anlamı |
|---|---|---|
| 21/2 | Fatura içeriğine itiraz için sekiz gün | Doğrudan fatura için yazılmış süre |
| 22 | Tacir borçlunun ücret veya ceza indirimi isteyememesi | İtiraz süresi değil, indirim talebiyle ilgili bir sınır |
| 23 | Tacirler arası satış ve mal değişimi, kısmi teslim, mal ayıbı ihbarı | Mal için yazılmıştır, hizmet için uygulanacağına dair ifade yok |
İtirazın içeriği: tutar, kapsam ve gerekçe
Madde itirazın hangi araçla yapılacağını ya da hangi başlıkları taşıması gerektiğini tarif etmez. Bu yüzden biçim bir uygulama kararıdır. Amaç, ileride "neye, ne zaman, neden itiraz edildi" sorusunun belgeyle yanıtlanabilmesidir.
İtirazın dört bileşeni
- Hangi faturaya itiraz edildiği: tarih, belge numarası, düzenleyen unvan ve toplam tutar.
- Hangi kalemlere itiraz edildiği: kalemlerin adı ve sipariş formundaki karşılığı.
- Gerekçe: teslim edilmeyen, eksik teslim edilen veya anlaşmaya uymayan nokta.
- Beklenen çözüm: kalemin faturadan çıkarılması, düzeltme belgesi veya teslimin tamamlanması.
Gerekçeyi kısa tutun ve kanıta bağlayın. "Hizmet kötü" demek yerine sipariş kaydından okunabilen bir ifade kullanın. Tutarı tahminle yazmayın, siparişte ve faturada gördüğünüz sayıyı yazın.
Tutarlar yazıya nasıl geçer
Faturadaki toplamı ve itiraz ettiğiniz kalemin tutarını faturada göründüğü biçimiyle yazın. Vergi dahil ya da hariç ayrımını kendiniz yorumlamayın, kalemin faturadaki satırını olduğu gibi alıntılayın. İtiraz edilen kalemlerin toplamını ayrıca hesaplayıp yazarsanız, hesabın dayanağını da bir satırla gösterin. Böylece muhasebe tarafında tutarın nereden geldiği sorusu açık kalmaz.
Tablo: itiraz yazısının bölümleri
| Bölüm | İçeriği | Kanıt |
|---|---|---|
| Belge bilgisi | Fatura tarihi, numarası, düzenleyen, alındığı tarih | Faturanın kendisi ve alınma kaydı |
| İtiraz konusu | İtiraz edilen kalemler | Sipariş formu ve teklif |
| Gerekçe | Neyin teslim edilmediği veya farklı olduğu | Rapor, bağlantılar, yazışma |
| Talep | Düzeltme, tamamlama veya iade talebi | Sözleşmedeki ilgili madde |
| Çerçeve | Faturanın itiraz edilmeyen kısmına ilişkin tutum | Ödeme planı |
Örnek senaryo: saat markasının yarım kalan içerik paketi
Örnek senaryo: bir saat markası yeni koleksiyonun lansmanı için bir ajanstan dört kalemlik bir paket sipariş eder: bir tanıtım yazısı, bir ürün karşılaştırma içeriği, bir sosyal medya serisi ve bir aylık performans raporu. Ajans tek bir fatura gönderir. Markanın pazarlama sorumlusu faturanın geldiği gün kalemleri siparişle karşılaştırır, rapor kaleminin hiç teslim edilmediğini, sosyal medya serisinin ise yarım kaldığını görür.
- Faturanın geldiği tarih e-posta kaydıyla not edilir ve sekizinci gün takvime yazılır.
- Kalemler siparişle eşleştirilir: tanıtım yazısı ve karşılaştırma içeriği teslim edilmiştir, seri eksiktir, rapor yoktur.
- Marka faturanın tamamını reddetmek yerine yalnızca iki kaleme itiraz etmeye karar verir.
- İtiraz yazısı ajansın sözleşmede yazılı e-posta adresine gönderilir, gönderim kaydı saklanır.
- Yazıda itiraz dışında kalan iki kalemin ödeme planına göre işleme alınabileceği ayrıca belirtilir.
Burada marka, süre dolmadan ve konuyu daraltarak itiraz etmiştir. Faturanın tamamına itiraz etmek de bir seçenektir, ancak pazarlama sorumlusu çalışan kalemleri ayırmayı seçmiştir.
Markanın itiraz yazısından bir bölüm
Örnek senaryo: marka yazısının kalem bölümünü şöyle kurar. "Siparişin 3. kalemi olan sosyal medya serisi için siparişte yer alan adet ile teslim edilen adet farklıdır. Siparişin 4. kalemi olan aylık performans raporunun teslim edildiğine dair kayıt bulunmamaktadır. Bu iki kaleme fatura içeriği bakımından itiraz ediyoruz. Siparişin 1. ve 2. kalemleri için itirazımız yoktur ve ödeme planına göre işleme alınacaktır." Metin kısadır, her cümlesi bir kaleme ve bir kanıta bağlanır, öfke veya suçlama içermez. Kalemlerin numarası sipariş formundan alındığı için ajans neyin kastedildiğini tartışmak zorunda kalmaz.
Ajans yanıt olarak "teslim edildi" derse
Örnek senaryo: ajans yanıtında sosyal medya serisinin teslim edildiğini, raporun ise mevcut hesapların sahibine zaten gösterildiğini yazar. Marka bu noktada yeni bir itiraz yazmaz, ilk itirazın ekine dönerek sipariş formundaki adedi ve rapor maddesini yeniden gösterir. Önemli olan, ilk itirazın sekiz gün içinde yapıldığını kanıtlayabilmek ve sonraki yazışmanın bu çerçevenin içinde kalmasıdır. Tartışma ajansın "teslim ettim" demesiyle bitmez, çünkü teslimi gösterecek olan yayın bağlantısı, dosya veya rapor belgesidir.
Saat markasının dosyasında bulunanlar
- Teklif ve sipariş formu, kalemlerin adı ve teslim biçimiyle birlikte.
- Faturanın PDF'i ve e-postanın alınma kaydı.
- Yayınlanan içeriklerin bağlantıları ve yayın tarihleri.
- Raporun gelmediğini gösteren yazışma geçmişi.
- Gönderilen itiraz yazısı ve gönderim kanıtı.
İtirazı kayıt altında göndermek
Madde itirazın yolunu belirtmediği için yöntem seçimi size aittir. Uygulama önerisi: gönderildiğini ve içeriğini sonradan gösterebileceğiniz bir yol seçin.
- Sözleşmede bildirim adresi veya e-posta adresi belirlenmişse itirazı oraya gönderin.
- Sözleşme yoksa faturanın geldiği adrese ve siparişte kullanılan iletişim adresine gönderin.
- Mesajın zamanını, içeriğini ve ekini gösteren kaydı saklayın.
- Telefon görüşmesini itiraz yerine saymayın. Konuştuysanız görüşme özetini yazılı olarak teyit ettirin.
Hangi bildirim yönteminin hukuken geçerli olduğu konusunda maddede ifade yoktur. Elinizdeki dayanak sözleşmenizdeki bildirim hükmü ve kayıt disiplinidir. Sözleşme yoksa sipariş formu ve yazışma geçmişi dayanağınız olur.
İtirazın muhatabı kim olmalı
Faturayı kesen unvan ile hizmeti fiilen yapan kişi her zaman aynı olmayabilir. Bir ajans yayıncı sitelerden yer alıp size tek fatura kesiyorsa muhatabınız faturayı düzenleyen ajanstır. Faturayı yayıncı kesiyorsa ve ajans yalnızca aracılık ediyorsa itirazı faturayı düzenleyene gönderin, ajansı da bilgi satırına ekleyin. Hangi unvanın hangi işten sorumlu olduğunu sözleşmeniz veya siparişiniz gösterir. Maddede bu konuda ifade yoktur, bu nedenle gönderimi bir tek adrese bağlamayıp faturadaki unvanı ve sipariş formundaki tarafı birlikte kapsayın.
Gönderdikten sonra
İki kayıt tutun: gönderim kaydı ve yanıt bekleme kaydı. Yanıt gelirse aynı klasöre ekleyin. Yanıt gelmezse kısa bir hatırlatma yazın, ama hatırlatma ilk itirazın yerini almaz. İlk itirazın sekiz gün içinde yapılmış olması gerekir.
Kısmi teslim ve eksik rapor: kısmi itiraz
Hizmetin bir kısmı teslim edilmiş, bir kısmı edilmemişse iki yol vardır: faturanın tamamına itiraz etmek ya da yalnızca eksik kalemlere itiraz etmek. Seçim sözleşmenize ve ilişkinize bağlıdır, ama seçimin gerekçesi yazılı olmalıdır.
Madde 23'ün kısmi teslim bendi, sözleşmenin bir kısmı yerine getirilmediğinde alıcının haklarını yalnızca teslim edilmemiş kısım hakkında kullanabileceğini söyler. Bu bent satış ve mal değişimi içindir. Hizmet sözleşmesi için uygulanacağına dair ifade yoktur, bu nedenle kıyas olarak sunulmaz.
Kısmi itirazın iki cümlelik çerçevesi
Uygulama önerisi: ilk cümle itiraz edilen kalemleri sayar, ikinci cümle itiraz edilmeyen kalemleri ve onların ödeme planını belirtir. Böylece itirazınızın faturayı topyekûn reddetmediği, yalnızca tanımlı kalemlere yöneldiği anlaşılır.
Eksik rapor
Rapor hizmetin bir parçasıysa ve sözleşmede rapor teslimi yazılıysa, gelmeyen rapor eksik teslimin bir türüdür. Sözleşmede raporun biçimi, tarihi ve veri kaynağı yazmıyorsa itirazın dayanağı daha zayıf kalır, çünkü neyin eksik olduğunu göstermek zorlaşır.
Tablo: eksik kalem ve kanıt eşleştirmesi
| Eksik olan | Kanıt | İtirazda ifade |
|---|---|---|
| Teslim edilmemiş içerik | Sipariş formu ve yayın listesi | Siparişte yer alan içerik teslim edilmemiştir |
| Yarım kalmış seri | Siparişteki adet ve teslim edilen adet | Teslim edilen ile sipariş edilen adet farklıdır |
| Gelmeyen rapor | Sözleşmedeki rapor maddesi | Raporun teslim edildiğine dair kayıt yoktur |
| Anlaşmaya uymayan kalem | Teklifteki tanım ve teslim edilen çıktı | Teslim edilen çıktı teklifteki tanımdan farklıdır |
İtiraz sonrası: ödeme ve düzeltme belgesi
İtirazdan sonra ödemenin ne olacağı sözleşmeye bağlıdır. Sözleşme ödeme planını ve itiraz hâlinde izlenecek adımı belirtiyorsa onu izleyin. Belirtmiyorsa itiraz edilmeyen kalemleri ödeme planına göre işleme alıp itiraz edilen kalemi bekletmek, uygulama önerisi olarak düşünülebilir. Bu bir hukuki hüküm değildir.
Süre verme yazısında neler bulunur
Uygulama önerisi: eksik teslim için yazdığınız ikinci yazıda hangi kalemlerin eksik olduğunu, sipariş formundaki karşılığını, tamamlanma için tanıdığınız süreyi ve bu süre dolarsa hangi yola başvurmayı düşündüğünüzü yazın. Madde 123 "uygun bir süre" der ve gün sayısı vermez. Süreyi işin niteliğine göre siz belirlersiniz ve bunu yazılı olarak bildirirsiniz.
Düzeltme belgesi
Tedarikçi itiraz üzerine kalemi faturadan çıkarmayı kabul edebilir. Düzeltmenin hangi belgeyle yapılacağını yazılı sorun. Belgenin vergisel ayrıntısı bu konunun dışındadır. Alıcı olarak tek öneri, düzeltme belgesini almadan o kalem için ödeme yapmamaktır.
Hizmetten önce kesilen fatura
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (yeni sekmede açılır)'nun 10. maddesi vergiyi doğuran olayı sayar. Hizmet ifası hâlinde hizmetin yapılması, hizmetin yapılmasından önce fatura verilmesi hâlinde ise belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere faturanın düzenlenmesi vergiyi doğuran olay olarak yazılıdır. Kısım kısım hizmet yapılması hâlinde her bir kısım için ayrı bir hüküm vardır. Bu, faturanın teslimattan önce kesilebildiğini gösterir, fakat itiraz süresine ilişkin bir şey söylemez. Teslimattan önce gelen faturayı da aldığınız gün kayda alın ve kalemleri siparişle karşılaştırın.
Belgesiz hizmet alımı aynı kanunun 9. maddesinin ikinci fıkrasında ayrıca düzenlenir: belgesiz hizmet satın alındığının tespiti hâlinde ziyaa uğratılan katma değer vergisi, hizmeti satın alan mükelleften aranır ve alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük süre verilir. Bu süre fatura itiraz süresiyle karıştırılmamalıdır, çünkü konusu başkadır.
Süre verme ve temerrüt ayrı bir yoldur
Fatura itirazı, faturada yazanın doğru olmadığını bildirmektir. Eksik hizmetin tamamlanmasını istemek ise borçlunun temerrüdü kurallarına girer. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (yeni sekmede açılır)'nun 117. maddesi muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düşeceğini söyler. 123. madde, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüde düştüğünde diğerinin borcun ifası için uygun bir süre verebileceğini ya da hâkimden uygun bir süre verilmesini isteyebileceğini belirtir. 124. madde süre verilmesine gerek olmayan üç durumu sayar, 125. madde ise verilen süre içinde borç ifa edilmezse alacaklının seçimlik haklarını sıralar: ifa ve gecikme tazminatı, bunlardan vazgeçip ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesi veya sözleşmeden dönme.
Bu maddeler fatura itirazının yerini tutmaz. Pratik sonuç, iki yazının ayrı yürütülmesidir. Birincisi kısa bir fatura itirazıdır ve sekiz günlük süreye yetişmelidir. İkincisi eksik teslimat için ayrıntılı bildirim ve talep yazısıdır, süre verme burada gündeme gelir. Düzeltme talebinin nasıl kurulacağı için tanıtım yazısı siparişinde düzeltme talebi yazısına, kısmi teslimde kabul, bekletme ve itiraz seçenekleri için backlink paketinde kısmi teslimat yazısına bakabilirsiniz.
Teyit mektubunun ayrı sayacı
Örnek senaryo: saat markasının pazarlama sorumlusu ajansla telefonda anlaşıyor ve yalnızca bir tanıtım yazısıyla bir ürün karşılaştırması konuşuyor. Ertesi gün ajans, ayrıca bir sosyal medya serisini ve aylık raporu da içeren bir "görüşme özeti" gönderiyor. Bu özet ile fatura aynı hafta içinde geliyor. Marka özetteki fazladan iki kalemi kabul etmediğini yazılı bildirmezse, üçüncü fıkradaki sekiz günün sonunda yazının görüşmeye uygun olduğunu kabul etmiş sayılma riskiyle karşılaşır.
Üçüncü fıkra telefonla, iletişim veya bilişim aracıyla ya da sözlü kurulan sözleşmedeki açıklamaları doğrulayan yazıyı konu alır. Ajansla telefonda anlaştıysanız ve ajans "konuştuğumuz şartları özetliyoruz" diye bir yazı gönderdiyse, o yazıya sekiz gün içinde itiraz etmemeniz hâlinde yazının sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılırsınız. Yazı ile fatura aynı e-postada gelse bile iki ayrı belge olarak kayda alın. Yazıdaki şartlar sipariş kaydınızla uyuşmuyorsa itiraz satırını fatura itirazıyla aynı hızda hazırlayın.
Metin teyit yazısının hangi biçimde olacağını tarif etmez. Bu nedenle e-posta gövdesindeki özet, sözleşme taslağı ya da mesaj uygulamasındaki bir dökümün teyit yazısı sayılıp sayılmayacağına dair ifade yoktur. Kuşkuya düşerseniz belgeyi, alınma tarihiyle birlikte, sekiz günlük bir sayaca bağlayın.
Sözleşmeye konacak itiraz maddesi ve iç iş bölümü
Sekiz günlük sürenin sorun yaratmaması için en kolay yol, itiraz düzenini siparişten önce yazılı hâle getirmektir. Uygulama önerisi: sipariş formuna ya da sözleşmeye fatura iletim adresini, itirazın gönderileceği e-posta adresini ve ajansın itiraza yanıt vereceği günü ekleyin. Sözleşmede tarafların bildirim adresleri yazılıysa itirazın hangi adrese gönderildiği tartışması da küçülür.
Örnek madde: "Alıcı, faturayı aldığı tarihi gösteren kaydı saklar ve fatura içeriğine itirazlarını bu sözleşmede yazılı e-posta adresine gönderir. Satıcı itirazı aldığını yazılı olarak teyit eder ve itiraz edilen kalemler için yanıtını bildirir." Bu bir örnektir, kanundan alınmış bir hüküm değildir.
Tablo: iç iş bölümü
| Rol | Sorumluluğu | Kayda geçen çıktı |
|---|---|---|
| Satın alma sorumlusu | Sipariş formu, teklif ve sözleşmenin dosyalanması | Sipariş dosyası |
| Muhasebe | Faturanın alınma tarihinin kaydı, ödeme planı | Alınma kaydı ve ödeme takvimi |
| Pazarlama sorumlusu | Çıktıların siparişle karşılaştırılması | Kalem kontrol listesi |
| Yetkili imza sahibi | İtiraz yazısının onayı ve gönderimi | Gönderim kaydı |
Yazılı itiraz iskeleti
- Konu satırı: Fatura itirazı, belge numarası ve tarih.
- Giriş cümlesi: faturanın hangi tarihte alındığı ve hangi siparişe ait olduğu.
- İtiraz edilen kalemlerin listesi.
- Her kalem için tek cümlelik gerekçe ve kanıt listesi.
- İtiraz edilmeyen kalemlere ilişkin tutum.
- Beklenen çözüm ve yanıt için istenen tarih.
- Ekler: sipariş formu, yazışma, yayın bağlantıları, varsa rapor.
Gerekçe cümleleri sade olsun. Suçlayıcı veya tehdit içerikli dil çözümü zorlaştırır. Amaç, uyuşmazlığı konuşulabilir hâle getirmek ve süreyi korumaktır.
Dikkat edilecek hatalar
Sekizinci günü tatilde unutmak
Borçlar Kanunu madde 92, sözleşmenin kurulmasından başlayarak belli bir sürenin sonunda ifası gerekiyorsa ifa zamanının nasıl belirleneceğini düzenler ve birinci bentte sekiz veya onbeş gün olarak belirlenmiş sürenin bir veya iki haftayı değil, tam sekiz veya onbeş günü ifade ettiğini söyler. Madde 93 ise ifa zamanı veya sürenin son gününün kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlaması hâlinde, kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçileceğini yazar ve aksine anlaşmanın geçerli olduğunu belirtir. Bu iki hükmün Türk Ticaret Kanunu madde 21'in ikinci fıkrasındaki sekiz günlük itiraz süresine uygulanıp uygulanmadığı için belgelerde bu konuda ifade yok. Uygulama önerisi: süreyi erken bitirin. Bu belirsizlikte hesabı en kötü ihtimale göre yapın ve itirazı sekizinci günden çok önce gönderin.
Yalnızca telefonla itiraz etmek
Telefon görüşmesi iz bırakmaz. Ardından e-posta atılsa bile bunun itiraz sayılacağı kesin değildir. İtirazı baştan yazılı yapın.
Çalışan kalemleri de itiraza katmak
Sorunsuz teslim edilmiş kalemleri de itiraza dahil etmek ilişkiyi sertleştirir ve savunmayı zayıflatır. Kalem bazında ayrıştırma hem tutarlı hem anlatması kolay bir yoldur.
Rapor maddesini boş geçmek
Raporun biçimi, tarihi ve veri kaynağı yazılmamışsa rapor eksikliğini göstermek zorlaşır. Sözleşmeyi yazarken bu maddeleri tamamlayın.
Sözleşme olmadan itiraz dilini kurmak
Sözleşme yoksa teklif, sipariş formu ve yazışmalar dayanağınızdır. Bunları klasörde tutun ve itirazda numaralarıyla anın.
İtiraz ile süre vermeyi tek yazıya sıkıştırmak
Tek yazıda hem fatura itirazı hem de teslimatı tamamlama talebi bulunursa fatura kısmı gözden kaçabilir. İki ayrı yazı kullanın.
Fatura onayını bir kerelik işlem saymak
Fatura sistemi onaylanmış bir faturaya yeniden bakmanıza izin vermiyorsa sekiz günlük sürede onay vermeden önce kontrolü bitirin. Sistem "onaylandı" demiş olsa bile itiraz için gerekli kanıt sipariş dosyasında durur.
Kısmi itirazda itiraz edilmeyen kalemi unutmak
Yalnızca itiraz edilen kalemleri sayıp diğerleri hakkında hiçbir şey yazmamak, ödeme planınızı belirsiz bırakır. İki cümlelik çerçevenin ikinci cümlesini atlamayın.
Kontrol listesi: faturanın geldiği gün
- Alınma tarihi ve kanıtı kaydedildi.
- Fatura kalem kalem siparişle karşılaştırıldı.
- Teslim edilmeyen veya farklı olan kalemler işaretlendi.
- Kanıtlar toplandı: yayın bağlantıları, rapor, yazışma.
- Telefonla anlaşılmış şartlar için gelen teyit yazısı varsa ayrı sayaca bağlandı.
- İtiraz yazısı sekiz günlük sürenin içinde gönderildi, gönderim kaydı saklandı.
- İtiraz edilmeyen kalemlerin ödeme planı netleştirildi.
- Düzeltme belgesi talebi yazıldı.
Ödeme onayını üç adıma bölmek
Uygulama önerisi: faturanın alınmasını, kalem kontrolünü ve ödeme onayını üç ayrı adım olarak kaydedin. Kontrol adımı atlanmış bir faturada, sürenin geçtiğini fark etmek için artık geç olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Faturaya itiraz süresi kaç gündür?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre, fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa içeriği kabul etmiş sayılır.
Süre hangi tarihten başlar?
Metinde "aldığı tarihten itibaren" ifadesi geçer. Borçlar Kanunu madde 93, sürenin son günü tatile rastlarsa tatil olmayan ilk güne geçileceğini söyler. Bu hükmün Ticaret Kanunu madde 21'e uygulanıp uygulanmadığı için belgelerde bu konuda ifade yok. Uygulama önerisi: süreyi erken bitirin. Alınma tarihini kanıtlanabilir biçimde kaydedin.
Hizmetin yalnızca bir kısmı eksikse tüm faturaya mı itiraz ederim?
Seçim sözleşmenize ve ilişkinize bağlıdır. Uygulama önerisi, itiraz edilen kalemleri ve itiraz edilmeyen kalemlerin durumunu yazıda ayrı ayrı belirtmektir. Hukuki tavsiye değildir.
İtiraz telefonla yapılabilir mi?
Metinde itirazın biçimi tarif edilmez. İz bırakması için yazılı ve gönderim kaydı olan bir yol seçin.
Teyit mektubuna itiraz süresi fatura ile aynı mı?
Üçüncü fıkra da sekiz günlük bir süre içerir, ama konusu telefon, iletişim aracı veya sözlü kurulan sözleşmedeki açıklamaları doğrulayan yazıdır. İki süreyi ayrı takip edin.
Madde 23'teki sekiz gün ve iki gün hizmet faturası için de geçerli mi?
Madde 23 tacirler arasındaki satış ve mal değişimleri için yazılmıştır ve mal ayıbının ihbarını düzenler. Hizmet için uygulanacağına dair maddede ifade yoktur.
Sonuç
Faturaya itiraz süresi için dayanak, Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin ikinci fıkrasındaki sekiz gündür. Faturanın geldiği gün alınma tarihini kaydedin, kalemleri siparişle karşılaştırın, eksik kalemleri yazılı olarak ve kanıtlarıyla bildirin, itirazı kısmi tutup çalışan kalemlerden ayırın, gönderim kaydını saklayın ve düzeltme belgesini yazılı isteyin. Hukuki tavsiye değildir.
Eksik teslim edilen backlink veya tanıtım yazısı siparişlerinde kayıtlı bir düzen kurmak istiyorsanız backlink paketleri sayfasına bakabilirsiniz.
Yorum Yaz
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız. Giriş Yap